سیزده سال پیش، دانشجوی ترم دوم کارشناسی ارشد بودم که در فرارو مشغول کار شده بودم. پس از چند روز، همکاری را آن‌جا شناختم که مثل بقیهٔ تحریریه، دههٔ شصتی نبود، عاقل‌مردی سبزه‌رو با موهای بلند و ته لهجهٔ جنوبی که عصر دم به غروب می‌آمد، با سردبیر گپی می‌زد، موضوعی برمی‌گزید، پشت یکی از سیستم‌ها می‌نشست و سیگار در دست اخبار را مرور میکرد، کم کم که دفتر خلوت می‌شد، می‌نشست به یادداشت نوشتن تا سر شب. بر خلاف ما که گزارش‌نویس و تازه‌کار بودیم، او یادداشت‌نویس بود و چند روز یک بار می‌آمد. همهٔ یادداشت‌ها را به اسم خودش منتشر نمی‌کرد. با رحیم و نعمت اسم مستعار می‌ساخت و روی بعضی یادداشت‌هایش می‌گذاشت.
مرد را دکتر صدا می‌کردیم، دکتری فلسفه از دانشگاه تهران داشت. من توفیق هم‌صحبتی خاطره‌انگیزی با او نداشتم. چه این که تحریریه فرارو مجمع فارغ‌التحصیلان فلسفه بود و هم‌صحبت‌تر از من برایش وجود داشت؛ دیگر این که جوان‌تر و پرشورتر از این بودم که او را بفهمم. اول این که نمی‌فهمیدم چه طور می‌شود هم‌زمان هم برای «فرارو» نوشت (که البته مثل همیشه‌ٔ تاریخش بی‌طرف بود، اما در فضای پسا هشتادوهشت که که رسانهٔ نااصولگرای داخلی بر وب به جا نمانده بود و روزنامه‌هایی مثل شرق و اعتماد نیز یک در میان توقیف می‌شدند؛ منتهی الیه نااصول‌گرایی رسمی بود) و هم برای «جوان». دکتر این کار را میکرد. دیگر آن که اگر گاهی گپی در سیاست خارجی می‌زدیم، او حرف‌هایی می‌زد که برایم قابل فهم نبود. خام‌تر و دنیاندیده‌تر از این‌ها بودم که نقطه‌نظر آن روزش را درک کنم. مثل همین حالی که خودم امروز با جوان‌ترها دارم. من را یاد آن روزهایم می‌اندازند.
دکتر اما سوای همهٔ این‌ها، بدون این که هیچ‌گاه درباره‌اش به خودش گفته باشم، برایم تصویری از نوعی زیست دانشگاهی نیز بود. این که چه طور تا پس از چهل‌سالگی به درویشی و بی‌اعتنایی به دنیا و تجرد در تهران زندگی کنی، سرگرم درس و بحثت باشی و فقط با درسی که می‌خوانی ازدواج کرده باشی. هیچ وقت به دکتر نگفتم، اما اگر کمی در زیست دانشگاهیم تخفیف دادم و این قدر خودم را منحل در دانشگاه نکردم، یک دلیلش دکتر بود. تصویری که دکتر برایم در نخستین سال تحصیل کارشناسی ارشد ساخته بود. دست کم دانسته بودم آدم این طور زیست دانشگاهی نیستم.
از فرارو که جدا شدم دیگر تماسی هم با دکتر نداشتم. خاطراتی از او برایم به جا مانده بود، مثل داستان همکارمان با خاکستر روی میز در در صبح روز بعد از دکتر که حالا شده لبخندی با یادی دور. گاهی اسمش را در این بی‌کرانه وب می‌دیدم. تا امروز عصر که خبر درگذشت دکتر سیدنعمت‌الله عبدالرحیم‌زاده را خواندم. خواندم و ناگاه زمزمه کردم: یادِ «آن شیرین‌قلندر خوش که در اطوار سیر؛ ذکر تسبیح ملک در حلقهٔ زنّار داشت».
