من مانی رباط جزی هستم و در حوزه سئو و بهینه‌سازی سایت فعالیت می‌کنم. در سال‌هایی که با وب‌سایت‌ها و کسب‌وکارهای مختلف کار کرده‌ام، یک موضوع برایم بیش از هر چیز مشخص شده است: سئو را نمی‌توان به چند تکنیک ساده مثل انتخاب کلمه کلیدی یا ساخت بک‌لینک محدود کرد.
سئو مجموعه‌ای از فعالیت‌های به‌هم‌پیوسته است که از شناخت مخاطب و نیازهای او شروع می‌شود و تا محتوا، ساختار سایت، مسائل فنی، لینک‌سازی و تجربه کاربری ادامه پیدا می‌کند.
به همین دلیل، در این مقاله می‌خواهم درباره سئو از یک زاویه کاربردی صحبت کنم؛ اینکه سئو واقعاً چیست، چرا اهمیت دارد، چه بخش‌هایی دارد و برای رسیدن به نتیجه بهتر باید به چه نکاتی توجه کنیم.
سئو یا SEO مخفف عبارت Search Engine Optimization و به معنای بهینه‌سازی برای موتورهای جست‌وجو است.
به زبان ساده، سئو مجموعه اقداماتی است که انجام می‌دهیم تا صفحات یک وب‌سایت برای جست‌وجوهای مرتبط، شانس بیشتری برای دیده شدن در نتایج موتورهای جست‌وجو داشته باشند.
اما از نظر من، این تعریف هنوز کامل نیست.
اگر سئو را فقط به «رتبه گرفتن در گوگل» محدود کنیم، بخش مهمی از ماجرا را نادیده گرفته‌ایم. هدف واقعی یک استراتژی سئو باید جذب کاربر درست باشد؛ یعنی فردی که واقعاً به محصول، خدمات یا اطلاعاتی که سایت ارائه می‌دهد نیاز دارد.
به همین دلیل، رتبه گرفتن زمانی ارزشمند است که بتواند در نهایت به افزایش بازدید باکیفیت، ایجاد اعتماد، جذب مشتری و رشد کسب‌وکار کمک کند.
امروزه بسیاری از تصمیم‌های کاربران با یک جست‌وجو در موتورهای جست‌وجو شروع می‌شود.
ممکن است فردی قبل از خرید یک محصول، ابتدا درباره ویژگی‌ها، قیمت یا مزایا و معایب آن تحقیق کند. ممکن است کاربری برای پیدا کردن یک متخصص یا شرکت، چند عبارت مختلف را جست‌وجو کند. حتی در بسیاری از خریدهای روزمره نیز کاربران قبل از تصمیم‌گیری سراغ نتایج جست‌وجو می‌روند.
اینجاست که سئو اهمیت پیدا می‌کند.
اگر سایت شما در زمان مناسب و برای جست‌وجوی مناسب دیده شود، می‌توانید کاربرانی را جذب کنید که خودشان به دنبال موضوع مرتبط با کسب‌وکار شما هستند.
از تجربه من، یکی از مهم‌ترین مزایای سئو همین هدفمند بودن ترافیک است.
ما صرفاً به دنبال افزایش تعداد بازدیدکنندگان نیستیم؛ بلکه باید تلاش کنیم افرادی وارد سایت شوند که احتمال تبدیل شدن آن‌ها به مشتری یا مخاطب وفادار بیشتر است.
موتورهای جست‌وجو صفحات بسیار زیادی را بررسی، تحلیل و دسته‌بندی می‌کنند تا بتوانند در پاسخ به جست‌وجوی کاربران، نتایج مرتبط و باکیفیت ارائه دهند.
برای اینکه یک صفحه بتواند عملکرد مناسبی در نتایج جست‌وجو داشته باشد، عوامل مختلفی باید در کنار یکدیگر قرار بگیرند.
محتوای صفحه باید نیاز کاربر را پاسخ دهد، ساختار سایت باید منطقی باشد، موتور جست‌وجو باید بتواند صفحه را به‌درستی پیدا و بررسی کند و تجربه کاربر نیز باید در سطح مناسبی قرار داشته باشد.
بنابراین بهتر است سئو را یک سیستم کامل و به‌هم‌پیوسته ببینیم، نه مجموعه‌ای از چند ترفند جدا از هم.
یکی از بخش‌های اصلی سئو، سئوی داخلی یا On-Page SEO است.
سئوی داخلی شامل اقداماتی است که روی صفحات خود سایت انجام می‌دهیم. تحقیق و استفاده صحیح از کلمات کلیدی، بهینه‌سازی عنوان صفحات، ساختار تیترها، محتوای صفحه، تصاویر، لینک‌های داخلی و بسیاری از موارد دیگر در این بخش قرار می‌گیرند.
در سئوی داخلی، یک نکته برای من اهمیت زیادی دارد: محتوا باید قبل از هر چیز برای کاربر قابل استفاده باشد.
در گذشته ممکن بود بعضی افراد تصور کنند هرچه یک کلمه کلیدی بیشتر در متن تکرار شود، شانس رتبه گرفتن نیز افزایش پیدا می‌کند. اما چنین رویکردی معمولاً باعث می‌شود متن مصنوعی و غیرقابل استفاده شود.
بهتر است کلمات کلیدی را به شکل طبیعی و در جایی استفاده کنیم که به درک بهتر موضوع توسط کاربر کمک کند.
در واقع، هدف ما نباید صرفاً «قرار دادن کلمه کلیدی در متن» باشد؛ بلکه باید موضوع صفحه را به شکلی کامل و طبیعی پوشش دهیم.
قبل از تولید محتوا باید بدانیم مخاطبان ما چه چیزهایی را جست‌وجو می‌کنند.
تحقیق کلمات کلیدی به ما کمک می‌کند موضوعات، نیازها و عباراتی را که کاربران در موتورهای جست‌وجو وارد می‌کنند شناسایی کنیم.
اما صرفاً پیدا کردن کلمات کلیدی با حجم جست‌وجوی بالا کافی نیست.
یکی از مهم‌ترین مواردی که در پروژه‌های سئو به آن توجه می‌کنم، هدف جست‌وجوی کاربر یا Search Intent است.
برای مثال، کاربری که عبارت «سئو چیست» را جست‌وجو می‌کند، احتمالاً به دنبال یک محتوای آموزشی است.
در مقابل، کاربری که عبارت «خدمات سئو سایت» را جست‌وجو می‌کند، احتمالاً به دنبال دریافت خدمات است.
این دو کاربر نیاز یکسانی ندارند و طبیعتاً محتوای مناسب برای آن‌ها نیز باید متفاوت باشد.
به نظر من، یکی از تفاوت‌های بین یک استراتژی محتوایی معمولی و یک استراتژی سئوی حرفه‌ای، توجه به هدف جست‌وجو است.
ممکن است یک کلمه کلیدی حجم جست‌وجوی بسیار بالایی داشته باشد، اما اگر صفحه‌ای که برای آن ساخته‌ایم با نیاز کاربر مطابقت نداشته باشد، حتی رتبه خوب هم نمی‌تواند نتیجه مطلوبی ایجاد کند.
بنابراین قبل از تولید هر محتوا بهتر است چند سؤال مهم را بررسی کنیم:
کاربر چرا این عبارت را جست‌وجو کرده است؟
به دنبال آموزش است یا خرید؟
آیا می‌خواهد یک مقایسه انجام دهد؟
آیا به دنبال یک پاسخ کوتاه و مشخص است؟
آیا قصد دارد یک خدمت دریافت کند؟
پاسخ به این سؤال‌ها می‌تواند ساختار محتوا و حتی نوع صفحه‌ای را که باید ایجاد کنیم مشخص کند.
بخش دیگری از سئو به مسائل فنی سایت مربوط می‌شود که معمولاً با عنوان Technical SEO شناخته می‌شود.
در این بخش تلاش می‌کنیم زیرساخت سایت به شکلی باشد که موتورهای جست‌وجو بتوانند صفحات را به‌درستی پیدا، بررسی و درک کنند.
مواردی مانند سرعت بارگذاری صفحات، سازگاری با موبایل، ساختار URL، وضعیت ایندکس صفحات، Sitemap، فایل Robots.txt، خطاهای فنی، ریدایرکت‌ها و معماری سایت می‌توانند در این بخش مورد بررسی قرار بگیرند.
یکی از نکاتی که در پروژه‌های مختلف به آن توجه دارم این است که قبل از افزایش حجم فعالیت‌های محتوایی، باید مطمئن شویم سایت از نظر فنی مشکل اساسی ندارد.
گاهی اوقات یک سایت به جای تولید ده‌ها مقاله جدید، ابتدا به یک بررسی فنی دقیق و رفع مشکلات موجود نیاز دارد.
سرعت سایت فقط یک موضوع فنی نیست؛ بلکه مستقیماً روی تجربه کاربر نیز تأثیر می‌گذارد.
اگر صفحه‌ای زمان زیادی برای بارگذاری نیاز داشته باشد، احتمال دارد کاربر قبل از مشاهده محتوا سایت را ترک کند.
به همین دلیل، بررسی حجم تصاویر، فایل‌های CSS و JavaScript، نحوه بارگذاری منابع، وضعیت سرور و سایر عوامل مؤثر بر سرعت می‌تواند بخشی از فرآیند بهینه‌سازی سایت باشد.
سرعت بالا به‌تنهایی تضمین‌کننده رتبه اول نیست، اما داشتن یک سایت کند می‌تواند تجربه نامناسبی برای کاربران ایجاد کند و در نهایت روی عملکرد کلی سایت تأثیر منفی بگذارد.
بخش قابل‌توجهی از جست‌وجوهای کاربران از طریق تلفن همراه انجام می‌شود.
بنابراین سایت باید در نمایشگرهای مختلف به‌درستی نمایش داده شود و کاربر بتواند بدون مشکل به محتوا، منوها، فرم‌ها و سایر بخش‌های سایت دسترسی داشته باشد.
طراحی واکنش‌گرا، اندازه مناسب فونت، فاصله صحیح عناصر، دسترسی آسان به بخش‌های مختلف و سرعت مناسب در موبایل از مواردی هستند که باید مورد توجه قرار بگیرند.
اگر بخواهم یکی از مهم‌ترین بخش‌های سئو را انتخاب کنم، قطعاً محتوا یکی از گزینه‌های اصلی خواهد بود.
اما منظور از محتوا صرفاً تعداد زیاد مقاله نیست.
یک سایت ممکن است صدها مقاله داشته باشد، اما اگر این مقالات ارزش واقعی برای مخاطب ایجاد نکنند، تعداد آن‌ها مزیت بزرگی محسوب نمی‌شود.
من در تولید محتوا بیشتر از اینکه روی «چند مقاله منتشر کنیم؟» تمرکز کنم، ترجیح می‌دهم ابتدا بپرسم:
چه محتوایی واقعاً می‌تواند مشکل کاربر را حل کند؟
گاهی یک مقاله جامع، دقیق و کاربردی می‌تواند ارزش بیشتری از چندین محتوای سطحی داشته باشد.
به همین دلیل، کیفیت، ارتباط موضوعی و ارزش محتوا برای کاربر باید اهمیت بیشتری از تعداد مقالات داشته باشد.
یک محتوای مناسب برای سئو باید در درجه اول برای مخاطب مفید باشد.
مهم‌ترین ویژگی‌های یک محتوای خوب عبارت‌اند از:
پاسخ دادن به سؤال یا نیاز واقعی کاربر
داشتن ساختار مناسب و خوانایی بالا
استفاده طبیعی از کلمات کلیدی و عبارات مرتبط
ارائه اطلاعات دقیق و قابل اعتماد
استفاده درست و منطقی از تیترها
لینک‌دهی داخلی به صفحات مرتبط
به‌روزرسانی محتوا در صورت تغییر اطلاعات
پرهیز از تکرار، حشو و مطالب بی‌ارزش
به نظر من، طولانی بودن به‌تنهایی نشانه کیفیت نیست.
اگر بتوانیم یک موضوع را در ۱۰۰۰ کلمه بهتر از مقاله‌ای ۳۰۰۰ کلمه‌ای توضیح دهیم، دلیلی ندارد صرفاً برای افزایش تعداد کلمات، محتوا را طولانی‌تر کنیم.
لینک‌سازی داخلی یکی از تکنیک‌هایی است که گاهی اهمیت آن کمتر از چیزی که باید دیده می‌شود.
با لینک دادن صفحات مرتبط به یکدیگر، هم کاربر می‌تواند راحت‌تر در سایت حرکت کند و به اطلاعات تکمیلی دسترسی داشته باشد و هم ارتباط میان صفحات برای موتورهای جست‌وجو واضح‌تر می‌شود.
برای مثال، اگر درباره «سئو» مقاله‌ای نوشته‌ایم، می‌توانیم از همان مقاله به مطالب مرتبط با تحقیق کلمات کلیدی، سئوی تکنیکال، لینک‌سازی یا تولید محتوا لینک بدهیم.
البته لینک داخلی نیز باید منطقی باشد و با هدف کمک به کاربر ایجاد شود، نه اینکه صرفاً برای افزایش تعداد لینک‌های یک صفحه استفاده شود.
یکی دیگر از بخش‌های شناخته‌شده سئو، لینک‌سازی خارجی یا Off-Page SEO است.
وقتی سایت‌های دیگر به صفحات یک وب‌سایت لینک می‌دهند، این لینک‌ها می‌توانند در ایجاد اعتبار و افزایش اعتماد نسبت به سایت نقش داشته باشند.
اما در اینجا هم کیفیت مهم‌تر از کمیت است.
داشتن تعداد زیادی لینک بی‌کیفیت لزوماً به معنی داشتن یک پروفایل لینک خوب نیست. در مقابل، لینک‌های مرتبط و طبیعی می‌توانند ارزش بیشتری داشته باشند.
به همین دلیل، من در بحث لینک‌سازی بیشتر روی کیفیت، ارتباط و طبیعی بودن تمرکز می‌کنم تا صرفاً تعداد لینک‌ها.
خیر.
این یکی از تصورات اشتباه رایج درباره سئو است.
محتوا اهمیت زیادی دارد، اما اگر سایت مشکلات فنی داشته باشد، ساختار مناسبی نداشته باشد، صفحات مهم آن به‌درستی در دسترس موتورهای جست‌وجو نباشند یا استراتژی مشخصی برای معماری سایت و لینک‌سازی وجود نداشته باشد، تولید محتوا به‌تنهایی نمی‌تواند تمام مشکلات را حل کند.
سئو زمانی نتیجه بهتری می‌دهد که بخش‌های مختلف آن در کنار یکدیگر و بر اساس یک استراتژی مشخص اجرا شوند.
این سؤال را بارها شنیده‌ام و پاسخ آن برای همه سایت‌ها یکسان نیست.
سئو به عوامل مختلفی بستگی دارد، از جمله:
میزان رقابت در حوزه فعالیت
وضعیت فعلی سایت
اعتبار و سابقه سایت
کیفیت و تعداد محتواها
وضعیت فنی سایت
سابقه فعالیت سایت
وضعیت رقبا
استراتژی لینک‌سازی
میزان سرمایه‌گذاری و استمرار
به همین دلیل، هر کسی که برای تمام سایت‌ها یک زمان قطعی برای رسیدن به رتبه مشخص اعلام کند، احتمالاً بخش زیادی از پیچیدگی سئو را نادیده گرفته است.
سئو یک فرآیند مستمر است و معمولاً باید با تحلیل داده‌ها، آزمون، اصلاح و بهینه‌سازی مداوم ادامه پیدا کند.
در طول فعالیت حرفه‌ای‌ام در حوزه سئو، برخی اشتباهات را بیشتر از سایر موارد دیده‌ام.
یکی از آن‌ها تمرکز بیش از حد روی یک یا چند کلمه کلیدی است.
اشتباه دیگر، تولید محتوا بدون شناخت مخاطب است. گاهی حجم زیادی محتوا تولید می‌شود، اما هیچ استراتژی مشخصی پشت این محتوا وجود ندارد.
برخی سایت‌ها نیز تمام تمرکز خود را روی گرفتن بک‌لینک می‌گذارند و مشکلات فنی و محتوایی را نادیده می‌گیرند.
از طرف دیگر، انتظار نتیجه سریع نیز می‌تواند باعث شود صاحبان سایت خیلی زود استراتژی خود را تغییر دهند.
سئو به صبر، تحلیل و استمرار نیاز دارد.
به نظر من، نه لزوماً.
رتبه بالا مهم است، اما هدف نهایی نیست.
فرض کنید یک صفحه رتبه اول یک عبارت را دارد، اما کاربر پس از ورود به آن هیچ اقدام ارزشمندی انجام نمی‌دهد. در چنین شرایطی نمی‌توان گفت استراتژی سئو کاملاً موفق بوده است.
در یک پروژه واقعی، علاوه بر رتبه، باید معیارهایی مانند کیفیت ترافیک، نرخ تعامل، تبدیل کاربران، فروش، سرنخ‌های ایجادشده و اهداف تجاری سایت را نیز بررسی کنیم.
در نهایت، سئو باید به کسب‌وکار کمک کند؛ نه اینکه فقط یک عدد در ابزارهای تحلیل رتبه را افزایش دهد.
من برای شروع هر پروژه سئو ترجیح می‌دهم ابتدا خود سایت را به‌خوبی بشناسم.
قبل از اینکه به سراغ تولید محتوا یا لینک‌سازی برویم، باید بدانیم کسب‌وکار چه هدفی دارد، مخاطب آن چه کسی است، رقبا چه شرایطی دارند و سایت در حال حاضر چه وضعیتی دارد.
بعد از آن می‌توان مراحل مختلف را مشخص کرد:
بررسی وضعیت فعلی سایت
تحلیل رقبا
تحقیق کلمات کلیدی
بررسی هدف جست‌وجو
تدوین استراتژی محتوا
رفع مشکلات تکنیکال
بهینه‌سازی صفحات موجود
ایجاد لینک‌سازی داخلی
اجرای استراتژی لینک‌سازی خارجی
تحلیل نتایج و بهینه‌سازی مستمر
البته این مراحل برای همه سایت‌ها دقیقاً به یک شکل اجرا نمی‌شوند. استراتژی سئو باید بر اساس شرایط، منابع و اهداف هر کسب‌وکار طراحی شود.
به نظر من، سئو در حال حرکت به سمت کیفیت بیشتر و تمرکز بیشتر بر ارزش واقعی برای کاربر است.
موتورهای جست‌وجو روزبه‌روز در درک محتوا و تشخیص ارتباط آن با نیاز کاربران بهتر می‌شوند. در نتیجه، روش‌هایی که صرفاً با هدف دستکاری نتایج طراحی شده‌اند، در بلندمدت ریسک بیشتری خواهند داشت.
در مقابل، سایت‌هایی که روی محتوای مفید، تجربه کاربری مناسب، اعتبار، تخصص و ساختار فنی درست سرمایه‌گذاری می‌کنند، شانس بیشتری برای ایجاد یک حضور پایدار در نتایج جست‌وجو خواهند داشت.
به همین دلیل، من معتقدم آینده سئو بیش از همیشه به ارزش واقعی برای کاربر وابسته خواهد بود.
سئو را نباید مجموعه‌ای از ترفندهای جداگانه برای رسیدن به صفحه اول گوگل دانست.
سئو یک فرآیند جامع است که در آن باید نیاز کاربر، اهداف کسب‌وکار، محتوا، ساختار سایت، مسائل فنی، لینک‌ها و تجربه کاربری در کنار یکدیگر دیده شوند.
تجربه من در این حوزه نشان داده است که معمولاً زمانی بهترین نتایج به دست می‌آیند که به جای جست‌وجوی یک میانبر، روی ساختن یک پایه درست برای سایت تمرکز کنیم.
من مانی رباط جزی هستم و این مقاله را بر اساس نگاه و تجربه خودم در حوزه سئو نوشته‌ام. هدفم از انتشار این مطلب این است که سئو را کمی واقعی‌تر و دور از وعده‌های اغراق‌آمیز توضیح دهم.
در نهایت، اگر بخواهم تمام این مقاله را در یک جمله خلاصه کنم، می‌گویم:
سئو فقط دیده شدن در گوگل نیست؛ سئو یعنی دیده شدن در زمان درست، مقابل کاربر درست و با محتوایی که واقعاً برای او ارزش ایجاد می‌کند.
این نسخه بیشتر روی روانی متن، انسجام، خوانایی و حفظ شخصیت نویسنده تمرکز دارد و سعی کردم متن حالت «مقاله ماشینی و بیش‌ازحد سئویی» پیدا نکند.
