ویرگول
ورودثبت نام
محمد طاهری
محمد طاهری
محمد طاهری
محمد طاهری
خواندن ۵ دقیقه·۳ سال پیش

یادآوری شی گرایی -درس 02- آشنایی پروژه محور با Asp.Net 8 Web API

در جلسه دوم، بهتره یه مروری داشته باشیم و مباحث شی گرایی رو یه مرور سریع کنیم. اگر احساس میکنید مطالب رو کامل یادتون هست میتونید این فصل رو رد بشید چون فقط یادآوری مطالب بصورت تئوری هست. اما مرور این مطلب رو توصیه کنم. زیاد وقتتون رو نمیگیره. مخصوصا قسمت کلاسها و انواع اونها که توی زبون سی شارپ ما از کلاسها خیلی زیاد استفاده میکنیم.

Image Source: www.flaticon.com/free-icons/object
Image Source: www.flaticon.com/free-icons/object


برنامه نویسی شی گرا - (Object-Oriented Programming | OOP)
تعاریف زیادی واسه این مفهوم تو اینترنت و منابع مختلف ارائه شده. بصورت خلاصه، برنامه نویسی شی گرا یه رویکرد برنامه نویسی هست که برای طراحی یک پروژه نرم‌افزاری، بر روی داده‌ها و اشیا تمرکز داره. تو این رویکرد، ما اشیا مختلفی مثل حیوان، ماشین، ساختمان، کاربر و این موارد رو بعنوان یک شی در نظر میگیریم و اونها رو تو سیستم استفاده میکنیم و با استفاده از یه سری قواعد و استانداردها باهاشون سر و کله میزنیم. نمیخوام زیاد این موضوع رو باز کنم چون به حد کافی مطلب تو اینترنت در موردش هست.


شی - (Object)

شی یا آبجکت، همون چیزی هست که ما سعی میکنیم اون رو مدلسازی کنیم و ازش استفاده کنیم. بعنوان مثال ماشین های مختلف مثل بنز، بی ام و، پژو و همچنین دستگاههای برقی مختلف مثل تلویزیون، یخچال و کولر هر کدوم میتونن یه شی باشن که تو سیستم ما مدلسازی و استفاده بشن.


مشخصه - (Attribute)

مشخصه ها همون ویژگی هایی هستن که یه شی میتونه داشته باشه مثل رنگ، برند، وزن، قد، سال تولید، سال تولد، سال ازدواج، تعداد فرزند و مواردی از این قبیل


متد - (Method)

متد، عملکرد و رفتار یه شی رو نشون میده و معمولا تو بیشتر موارد یکی یا هر دوی این کارها رو انجام میده:

  • تغییر اطلاعات و مشخصه های یک شی
  • برگرداندن اطلاعات و مشخصه های یک شی

بعنوان مثال، یه ماشین میتونه متدهایی مثل بوق زدن، حرکت کردن و ترمز کردن رو داشته باشه. همچنین، یه کاربر میتونه متدهایی مثل ثبت نام، ورود به سیستم و تغییر رمز داشته باشه.


نمونه‌ - (Instance)

نمونه، یه دونه از شی ما هست که دارای مشخصه ها و متدهای اون شی هست مثلا، یه بنز یه نمونه ماشین هست. پراید هم یه نمونه ماشین هست. هر نمونه ای دارای مشخصه های مختلفی هست مثلا ممکنه یه ماشین رنگش سیاه باشه ولی یه ماشین رنگش بنفش.
برای ساخت یه نمونه تو سی شارپ از کلمه کلیدی new باید استفاده کنیم. اینجا مثالش رو نمی نویسم ولی تو قسمت های بعدی خیلی از این نمونه سازی استفاده میکنیم و کامل موضوع جا میفته.


کلاس - (Class)

کلاسها تو سی شارپ برای ما خیلی مهم هستن!!!!!!!!!!

کلاس رو میشه به یه طرح کلی تشبیه کرد که میتونه اشیا ما رو بسازه. داخل این کلاس، ما تمام مشخصه ها و متدها رو تعریف میکنیم. بعد میایم از رو این کلاس تعدادی شی میسازیم که هر کدوم از این اشیا دارای مشخصه ها و متدهای تعریف شده در کلاس هستن.

بعنوان مثال، ما میتونیم یه کلاس به نام خودرو داشته باشیم. داخل این کلاس میتونیم این ویژگیها و متدها رو داشته باشیم:

  • ویژگی ها: رنگ، سال تولید، تعداد چرخ، تعداد سرنشین و ....
  • متدها: روشن کردن، گاز دادن، بوق زدن و ....

از رو این کلاس میتونیم تعدادی نمونه بسازیم و همه این نمونه ها دارای این متدها و مشخصه ها هستن. این موضوع باعث میشه مدیریتشون خیلی راحت باشه.


انواع کلاسها در سی شارپ

ما انواع مختلفی از کلاسها رو تو زبون سی شارپ داریم که شناخت اونها خیلی واجبه، مخصوصا زمانی که بخوایم تو پروژه های بزرگ کد بزنیم

  • کلاس Static: این کلاس ها خیلی خوبن. چون نیاز به نمونه سازی ندارن و اصلا اجازه هم نمیدن از کلمه کلیدی new استفاده کنیم و نمونه سازی کنیم.
  • کلاس Partial: این کلاسها چیزای جالبی هستن. فرض کنین ما بخوایم به هر دلیل، یه کلاس رو تو چند فایل مختلف تعریف کنیم. تو حالت عادی هر کلاسی تو فضای نام پروژه ما باید منحصر به فرد باشه. اما، برای پیچوندن این قانون میتونیم از Partial Class استفاده کنیم. میتونیم مثلا سه تا کلاس از نوع پارشیال تعریف کنیم و تو هرکدوم قسمتی از کلاس رو تعریف کنیم. بعدا، در زمان کامپایل شدن برنامه ما، تمام این کلاسهای پارشیال به یک کلاس تبدیل میشن. کاربردهای زیادی داره، بیشترین کاربردی که من خودم دیدم و استفاده کردم، زمانی هست که با استفاده از ابزارهای خاص، کد رو بصورت اتوماتیک تولید میکنیم.
  • کلاس Abstract: این کلاس که بهش کلاس انتزاعی هم گفته میشه، یه جور ساختار و کلاس بصورت پایه و مرجع بوده و قابل نمونه سازی نیست!!!!!! از این کلاس فقط میشه ارث بری کرده و کلاسهایی رو ساخت که دارای ساختار ارث بری شده از کلاس هستن (ارث بری رو پایین تر توضیح میدم). نمونه این کلاس رو تو پروژه مون میبینیم و متوجه میشیم چقدر مفید و کاربردی هست. کلاسهای انتزاعی بیشتر یه جور استاندارد هستن که رفتارهای مشترک میان چندین کلاس رو داخل خودشون دارن و کمک میکنن خیلی کار ما در آینده راحت تر و کدهای ما تمیزتر باشه. (مطالعه مفاهیم انتزاع یا Abstraction و همچنین اینترفیس یا Interface هم میتونه به درک بهتر این موضوع خیلی کمک کنه).
  • کلاس Sealed: این کلاسها کلاسهایی هستن که اجازه نمیدن ازشون ارث بری کنیم.


4 اصل اساسی شی گرایی

تو دنیای شی گرایی، 4 اصل اساسی داریم که شالوده و زیربنای دنیای برنامه نویسی شی گرا هستن:

  • اصل انتزاع – Abstraction: تمرکز بر اطلاعات، قسمت ها و جزئیات مهم تر و عدم توجه به جزئیات پیچیده و غیر ضروری
  • اصل کپسوله سازی – Encapsulation: قراردادن تمام متدها و مشخصه ها در یک کپسول (کلاس) و ادغام اونا و همچنین توانایی محدود کردن دسترسی به اونها از خارج از این کپسول ( کلاس)
  • اصل وراثت – Inheritance: توانایی استفاده مجدد از کلاسهای نوشته شده قبلی و عدم نوشتن اونها در کلاسهای جدید مانند مثال کلاس های انتزاعی (abstract).
  • اصل چند ریختی - Polymorphism: داشتن شکل های مختلف برای یک متد که کمک میکنه بتونیم چندین مدل پیاده سازی برای یک متد داشته باشیم.


منبع جهت مطالعه بیشتر:

https://learn.microsoft.com/en-us/dotnet/csharp/fundamentals/object-oriented/

برنامه نویسیسی شارپشی گرایی
۱
۰
محمد طاهری
محمد طاهری
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید