ویرگول
ورودثبت نام
Sheikhmajid
Sheikhmajid‏شیعه‌یِ نو-صدراییِ تحلیلیِ نو-اشعریِ برساخت‌انگار
Sheikhmajid
Sheikhmajid
خواندن ۲ دقیقه·۶ سال پیش

جهانِ کوته‌نظران

...

سنایی، وضعیتِ جهانِ ممکنی را به تصویر می‌کشد، و در مقامِ سرزنشِ آن، صفاتِ زیبایی می‌آورد:

۱. مردم یا به تلقینِ هرزه، در بند افتاده اند و یا به تخیُّلِ بیهوده، شادمان شده اند. واقعیّات در این جهان معنایی ندارد.

این به تلقینِ هرزه اندر بند

و آن به تخییلِ بیهُده، خرسند

۲. خواص در بندِ شهوت و لذّت اند و عوام در دامِ امورِ پوچ و یاوه، اسیر شده اند:

خاصه در بندِ شهوت و لذّات

عامه، در دامِ هزل و ترّاهات

۳. علم ارزشِ ذاتیِ خود را از دست داده و به وسیله‌یِ علم‌آموزی درصددِ به دست آوردنِ عزّت و اعتبار اند، و عالمان جامعه با این‌که عالم شناخته می‌شوند، امّا بی‌بهره از عقل اند.

عزّ خود جسته در بهانه‌ی علم

عقل پوشیده در میانه‌ی علم

۴. حقیقت پوشانده شده، و یا حقیقت را از سرِ ترس، یا بند یا طلسم، پوشانده اند، راستی و درستی، آشکارا، هیچ جای‌گاهی در آن جامعه ندارد.

راستی‌ها ز بیم و بند و طلسم

روی پوشیده چون الف در بسم

۵. کشورها دشمن یکدیگر اند و با ظلم و ستمْ ویرانیِ دیگری را آرزو می‌بَرَند:

ملک توران و ملکت ایران

شده از جورِ یکدگر ویران

۶. ناحقیقت، با زور، به جایِ حقیقت نشسته است:

خانه‌ی کعبه گشته بتخانه

بگرفته به غصب بیگانه

۷. انسان و انسانیّت در چُنین جهانی وجود ندارد، جهان پر از دیوان و درّنده‌گان و جانوران شده است:

عالمی پر سباع و دیو و ستور

صدهزاران ره و دو رهبر کور

۸. با این‌که از هر طرف، جامعه از غولان و دیوان پُر شده است، کسانی که خودْ راه را نمی‌شناسند، راه‌بَر شده اند:

بر چپ و راست، غول و پیش‌ نهنگ

راهبر، گشته کور و همره، لنگ

۹. جهان پر از گمراهی و نیرنگ شده است و راهِ حقیقت‌طلبی بر خردمندان تنگ شده است:

پُرضلالت جهان و پُرنیرنگ

بر خردمند، راه دین شده تنگ

۱۰. فقط صدایِ سگان و نهایتاً اسبان در این جهان شنیده می‌شود:

بانگ برداشته سحرگاهان

اسپ و سگ در جهانِ گمراهان

...

#سنایی

#حدیقة_الحقیقة

#Sanai

۵
۳
Sheikhmajid
Sheikhmajid
‏شیعه‌یِ نو-صدراییِ تحلیلیِ نو-اشعریِ برساخت‌انگار
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید