
اکسل یا Excell یک برنامه صفحه گسترده الکترونیکی است. این نرم افزار قدرتمند برای محاسبه، ذخیره، تجزیه و تحلیل علمی و آماری و مدیریت و تحلیل داده ها بکار می رود. یکی از مزایای این نرم افزار استفاده از آن به عنوان یک نرم افزار پایگاه مدیریت داده ها است. اکسل با توجه به گستردگی ابزارهای گنجانده شده در آن، در تمام حوزه های کاری که به نوعی با دسته بندی و تحلیل داده ها، بانک های اطلاعاتی یا گزارش گیری سر و کار دارند، کاربرد دارد.
اکسل میتواند برای امور بسیار ساده مانند لیست کردن خرید های روزانه شخصی و یا اموری پیچیده مانند تهیه داشبوردهای مدیریتی مورد استفاده قرار گیرد. علاوه بر تمام قابلیت هایی که در اکسل قرارداده شده است (مانند رسم نمودارها، فرمول نویسی، تهیه بانک داده، داشبوردها و….) اکسل میتواند با استفاده از کد نویسی VBA تبدیل به یک نرم افزار بسیار حرفه ای برای تحیل داده ها و گزارش گیری شود.
نرم افزار اکسل توسط شرکت Microsoft تهیه شده و تاکنون در نسخه های متفاوتی برای استفاده در Windows، Mac، Android و IOS در اختیار کاربران قرارداده شده است. اولین نسخه از نرم افزار Excel در سال ۱۹۸۵ برای سیستم عامل Macintosh تولید شد و اولین نسخه همخوان با ویندوز در سال ۱۹۸۷ بوجود آمد که Excel 2.05 نام داشت که موفقیت چشمگیری را نصیب ماکروسافت نمود.
اکسل با نتشار نسخه Excel 3.0 در سال ۱۹۹۰ به کار خود ادامه داد و Excel 4.0 در سال ۱۹۹۲ منتشر شد، اکسل همواره در این سالها پیشرفت را تجربه کرد و درسال ۱۹۹۵ با انتشار نسخه Excel 5.0 ویژوال بیسیک (Visual Basic for Application) به اکسل اضافه شد که به اکسل قابلیت انجام اتوماتیک کارهای تکراری و اضافه کردن توابع تعریف شده توسط کاربر (User Defined Functions -UDF) را داد.
نسخه اکسل Excel 95 – v 7.0 در سال ۱۹۹۵ به همراه Microsoft Office for Windows 95 روانه بازار شد و Excel 97-v 8.0 به همراه نسخه Office 97 در سال ۱۹۹۷ به بازار معرفی شد که دارای تغییرات زیادی نسبت به نسخه قبلی بود.
در سال ۲۰۰۰ به همراه Office 2000 نسخه اکسل Excel 2000 یا v 9.0 منتشر شد که نسبت به نسخه قبل تغییرات چندانی نداشت و نسخه Excel 2002 یا v 10.0 پس از آن به همراه Office XP و سپس نسخه Excel 2003 یا v 11.0 به همراه Office 2003 به کاربران معرفی شد. در سال ۲۰۰۷ نسخه Excel 2007 یا v 12.0 با تغییرات بسیار زیادی نسبت به نخسه قبل توسط ماکروسافت توسعه داده شد و به همراه Office 2007 برای کاربران عرضه گردید. اضافه شدن ابزارهایی مانند Smart Art و Name Manager، تغییراتی در رسم نمودارها و Pivot Table ها، معرفی فرمت های xlsm و xlsx، افزایش زیاد در تعداد سطرها و ستون های در اختیار کاربران (افزایش تعداد سطرها به تعداد ۲ به توان ۲۰ برابر با ۱۰۴۸۵۷۶ و تعداد ستون ها به ۲ به توان ۱۴ برابر با ۱۶۳۸۴) از جمله تغییرات برجسته در نسخه جدید اکسل بود.
پس از v 12.0 ماکروسافت با حذف v 13.0 به سراغ v 14.0 رفت و اکسل Excel 2010 را به همراه Office 2010 روانه بازار کرد. در این نسخه تغییراتی در اکسل ایجاد شد که جزیی به حساب می آمد از جمله معرفی توابع جدید، معرفی نمودارها Sparkline، توسعه روش های رسم نمودار، اجازه Customize کردن Ribbon ها و برخی تغییرات دیگر. نسخه اکسل Excel 2013 یا v 15.0 به همراه Office 2013 پس از نسخه ۲۰۱۰ منتشر شد و در در این نسخه مواردی مانند Power Pivot، Power View، Timeline و Slicer و برخی توابع جدید و تغییراتی جزیی تر در اکسل بوجود آمد و در نهایت نسخه Excel 2016 یا v 16.0 به همراه Office 2016 همچنان قدرتمندانه و با افتخار توسط Microsoft به کاربران حرفه ای و عادی ارائه شد.
اخیرا نسخه Office 2019 به همراه Excel 2019 روانه بازار شده است که در خصوص تغییرات این نسخه مقاله ای جداگانه نوشته خواهد شد.
اطلاعاتی که در اکسل میتوانید ذخیره کنید هر نوع اطلاعاتی است که بتوان آن را به شکل جدول تغییر داد و ذخیرهسازی نمود. در ادامه به چند نوع اطلاعات که میتوانید به شکل جدولی ذخیره کنید توجه کنید:
اطلاعاتی که میتواند در یک برگه اکسل ذخیره شود بسیار متنوع و بسته به خلاقیت شما میتواند بسیار گسترده باشد.
در هنگام کار کردن با اکسل میبایست مفهوم برخی عبارتها را بدانید:
علاوه بر اکسل نرمافزارهای دیگری که به صورت آنلاین یا آفلاین عملکردهای مشابهی در اختیار شما قرار میدهند وجود دارند:
کاربرد نرم افزار اکسل با توجه به گستردگی ابزارهای گنجانده شده در آن، در تمام حوزه های کاری که به نوعی با دسته بندی و تحلیل داده ها، فرمول نویسی، بانک های اطلاعاتی یا گزارش گیری سر و کار دارند ملموس است به عنوان مثال در کارهای مهندسی می توان به کاربرد هایی از قبیل تهیه ی فرمول شیت ها، چک لیست ها و نوشتن نرم افزار های مختلف برای امور طراحی، تحلیل و گزارش گیری اشاره نمود. بیشتر توانایی های نرم افزار اکسل به صورت مشترک توسط تمامی تخصص ها می تواند مورد استفاده قرار گیرد، علاوه بر این به دلیل استفاده ی گسترده از این نرم افزار در حوزه هایی همچون امور مالی، حسابداری، آماری، ریاضی و بانک های اطلاعاتی تلاش شده برخی ابزار های تخصصی کاربردی در این حوزه ها استفاده از نرم افزار اکسل را برای کاربران آن ها راحت تر نماید.
سادهترین کاربرد ذخیرهسازی اطلاعات در نرمافزار صفحه گسترده، قابلیت نظم دادن به اطلاعات است. نوشتن و ذخیره کردن اطلاعات در قالب متنی ساده، در بسیاری موارد ممکن است باعث مشکل شدن دسترسی به آنها و ایجاد بی نظمی شود.
مزیت اصلی و مهمتر اکسل، قابلیت طبقهبندی، تغییر شکل و تغییر فرمت و تهیهی گزارشهای گوناگون از اطلاعاتی است که برگههای گوناگون ذخیره کردهاید.
برای مثال ممکن است یک فایل اکسل داشته باشید که در دو برگه مجزا، درآمدها و هزینههای خود را ثبت کرده باشید. اکسل این قابلیت را به شما میدهد که اطلاعات موجود در دوبرگه را که از جنس مالی هستند، روی یک نمودار بیاورید و مشاهده کنید در طول ماه روند درآمد و هزینههای شما به چه صورت بوده است.
استفاده از اکسل به دانش برنامهنویسی نیاز ندارد ولی اگر بتوانید دانش برنامهنویسی لازم را کسب کنید، پردازش اطلاعات و تهیهی گزارشها و خروجیهای بسیار پیشرفته برای شما فراهم میشود. برای مثال میتوانید یک برگه اکسل درست کنید که در ردیفهای آن چکهای دریافتی از مشتری را به همراه تاریخ سررسید آن درج کنید. سپس با زدن یک دکمه، راس چکها را محاسبه کنید و در یک سلول دیگر نمایش دهید.
از مزیتهای مهم اکسل، قابلیت دسترسی به منابع مختلف اطلاعات به صورت زنده یا ایستا است. برای مثال میتوانید در هنگام تهیهی یک گزارش از اطلاعاتی که در چندین فایل اکسل و چندین فایل پایگاه داده Access و منابع دیگر موجود هستند، استفاده کنید.
اکسل به شما کمک میکند به سادهترین شکل ممکن به تمامی این اطلاعات دسترسی پیدا کنید.
محصولات مایکروسافت آفیس با هم در ارتباط کامل هستند. برای مثال اگر بخواهید برای مهمانان عروسی 100 کارت دعوت چاپ کنید، میتوانید یک قالب خام از متن مورد نظر را در Word آماده کنید، نام و نام خانوادگی مهمانان را در یک برگه Excel می نویسید و در انتها با استفاده از قابلیت Mail Merge تعداد 100 کارت دعوت با نام مهمانان را چاپ می کنید.
اگر میخواهید لیست بلندبالایی از اعداد را جمع و تفریق کنید، وارد کردن آنها در اکسل یکی از بهترین گزینهها است. پس از ورود اطلاعات در اکسل به سادگی میتوانید محاسبات دلخواه را روی آنها انجام دهید. مزیت مهم این روش، امکان چک کردن صحت اطلاعات و اصلاح آنها به سادگی است.
در ادامه برخی کاربردهای دیگر اکسل در رشتههای مختلف را مشاهده میکنید:
استفاده از قابلیتهای اکسل تنها با خلاقیت شما محدود میشود و در بسیاری از رشتهها و کاربردهای گوناگون که به شکلی با اطلاعات و محاسبات سر و کار دارند، اکسل گزینهای بسیار کارآمد و مفید به حساب میآید.