ویرگول
ورودثبت نام
مجله مهزیاری
مجله مهزیاری
مجله مهزیاری
مجله مهزیاری
خواندن ۲ دقیقه·۱۰ روز پیش

وقتی خورشید به اندازه یک شهر کوچک می شود!

ستاره نوترونی، ویدیوی کانال مهزیاری
ستاره نوترونی، ویدیوی کانال مهزیاری

مقدمه

در نوامبر ۱۹۶۷، دانشجویی به نام جوسلین بل در دانشگاه کیمبریج سیگنالی عجیب را در داده‌های رادیوتلسکوپ پیدا کرد: پالس‌هایی نظم‌دار که هر چند ثانیه تکرار می‌شدند. نظم آن‌ها آن‌قدر دقیق بود که در ابتدا شوشه شوشه‌یی میان تیم درگردید که شاید پیامی از تمدنی فرازمینی باشد. حتی موقتاً آن را در شوخی «مردک سبز کوچک» (LGM-1) نامیدند.

اما چند ماه بعد معلوم شد منبع سیگنال‌ها چیز طبیعی‌تری است — و شاید شگفت‌انگیزتر: جسمی که مثل فانوس دریایی می‌چرخد.

جوسلین بل برنل در ویدیوی کانال مهزیاری
جوسلین بل برنل در ویدیوی کانال مهزیاری

فانوس دریایی کیهانی

ستاره‌ی نوترونیِ چرخان، میدان مغناطیسی قویی دارد و از دو قطب مغناطیسی‌اش پرتوهای باریکی از موج رادیویی خارج می‌شود. اگر محور مغناطیسی کج باشد، این پرتوها مثل نور فانوس دریایی فضا را می‌روبند. وقتی پرتو از مسیر زمین می‌گذرد، تلسکوپ‌ها یک پالس ثبت می‌کنند. از همین رو، نام «تپ‌اختر» یا «پالسار» به آن‌ها داده شد.

چرخش ستاره نوترونی
چرخش ستاره نوترونی

ساعت‌هایی دقیق‌تر از اتمی

تپ‌اخترهایی هم هستند که صدها بار در ثانیه می‌چرخند و به آن‌ها تپ‌اخترهای میلی‌ثانیه‌ای می‌گویند. پالس‌هایشان آن‌قدر منظم است که در برخی موارد پایداری‌شان با ساعت‌های اتمی قابل مقایسه است. همین دقت، آن‌ها را ابزار اندازه‌گیری بسیار حساسی کرده است: از آزمایش نسبیت عام تا جست‌وجوی امواج گرانشی با شبکه‌های تایمینگ پالساری.

اولین سیاره‌های فراخورشیدی

در سال ۱۹۹۲، کشف سیاره‌هایی به دور پالساری به نام PSR B1257+12 اولین تأیید قطعی وجود سیاره خارج از منظومه‌ی شمسی بود. نکته‌ای عجیب: اولین سیاره‌های شناخته‌شده‌ی اطراف یک ستاره در واقع بر دور ستاره‌ی مرده می‌چرخند.

نقشه‌ی کیهانی برای انسان‌ها و فضاپیماها

لوحه‌ی فلزی پایونیر ۱۰ و ۱۱ که به همراه آن‌ها به فضا فرستاده شد، موقعیت خورشید را با استفاده از فاصله و فرکانس تپ‌اخترها نشان می‌دهد. به‌علاوه، ناسا با تلسکوپ اکس‌ری نیكر (NICER) روی ایستگاه فضایی بین‌المللی، آزمایش «ناوبری با پالسار» را انجام داده است — مثل GPS کیهانی.

لوحه‌ی پایونیر با نمایش خطوط پالساری
لوحه‌ی پایونیر با نمایش خطوط پالساری

🎥 برای آشنایی بیشتر با ستاره های نوترونی، ویدیو را تماشا کنید.

https://www.aparat.com/v/sldzo9c

جمع‌بندی

آنچه روزی شاید پیامی از موجودات فرازمینی پنداشته شد، تبدیل شد به یکی از دقیق‌ترین ابزارهای علم مدرن. در مقاله‌ی آخر به دو پدیده‌ی وحشتناک می‌پردازیم: مگنتارها و تصادم ستارگان نوترونی.

ایستگاه فضاییستاره نوترونیمیدان مغناطیسینسبیت عام
۳
۰
مجله مهزیاری
مجله مهزیاری
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید