
چند سال پیش در جلسه مصاحبه استخدامی شرکت همراه اول راجع به این مقاله از من پرسیده شد، جوان بودم، جوابی بر اساس محصولات همراه اول دادم و از جذب در این شرکت باز ماندم! بعد از سالها بیایید باهم بازخوانی از این مقاله داشته باشم.
تئودر لویت(Theodore Levitt) در سال 1960 مقاله ای با عنوان نزدیکبینی بازاریابی در مجله Harvard Business Review نوشته است. این مقاله بعدا به لیست ده مقاله برتر این مجله راه یافت. در این مطلب به طور خلاصه برداشت خودم را از مقاله لویت برایتان خواهم نوشت و در آخر خلاصه خود او را از مقاله اش را برایتان خواهم آورد.
بسیاری از مدیران می خواهند فقط محصولات یا خدمات تولیدی خود را بفروشند، بدون اینکه توجهی به تقاضا/ نیاز مشتری داشته باشند. نزدیک بینی بازاریابی را میتوان در ذیل مفهوم کلانتر تفکر کوتاه نگر تبیین کرد(Narrow Minded). لویت ابایی ندارد که چنین مدیرانی را مسخره کند و در مقالهاش به آنان طعنه های گزنده بزند. او مهمترین دام هایی را که باعث می شود ذهن مدیران دچار این بیماری شود چنین بر میشمارد:
• دام رشد جمعیت، تضمین کننده رشد فروش شرکت است.
• دام عدم باور به امکان وجود محصولات یا خدمات جایگزین
• دام تمرکز بر تولید انبوه برای کاهش هزینه ها بجای توجه به نیاز های مشتریان
• دام تمرکز به محصول/خدمت بجای تمرکز بر نیاز مشتری(واحدهای تحقیق توسعه ای که توجهی به نیاز مشتری ندارند)
• دام بی توجهی به تغییرات محیطی و سبک زندگی مشتریان
تبین لویت از معضل، خود به خوبی واجد راه حلهای زیر است:
تمرکز بر راه حل محوری
تمرکز به شناخت مشتری
توجه به اینکه فروش جزئی از بازاریابی است نه همه آن
توجه به امکان ایجاد کالاهای جایگزین
توجه به تخریب خلاق
تمام صفحات مقاله پر از مثالهای ملموسی است که به خوبی ایده لویت را تشریح میکند. خود او در آخرین پاراگراف، با تمرکز بر نقش رهبران شرکتها مقاله اش را چنین خلاصه میکند:
شرکت ها باید یاد بگیرند خود را نه به عنوان تولید کننده کالا بشناسند بلکه آنها خریدار مشتریان هستند. هرآنچه مشتری میخواهد برای او انجام میدهند و مهمترین مسئولیت مدیر عامل خلق محیطی است که در آن چنین دیدگاه، گرایش و آرزویی نسب به مشتریان فراگیر بوده و فرهنگ، جهت گیری و اهداف شرکت در این راستا تعیین شده است. یعنی شما به صورت دقیق میدانید کجا می خواهید بروید و مطمن هستید که همهی همکاران شما درسازمان به صورت مشتاقانه نسبت هدف شما آگاه هستند. این یک الزام اولیه برای رهبری است؛ اگر رهبر بداند کجا میخواهد برود هر جادهای او را به آنجا میرساند. اگر مسیر آماده باشد، رهبر می تواند کیفش را ببندد به ماهیگیری برود. اما اگر سازمانی نمیداند یا حواسش نیست که به کجا میرود نیاز نیست این واقعیت را با تبلیغات پرسرصدا اعلام کند، همه به زودی متوجه خواهند شد!