فلسفه نوروز و سال نو
... روز آغازین ھر سالی مثل روز اول خلقت است و روز نوشتن دگرباره سرنوشت خویشتن بدست خویشتن. و این تفاوت بین روز اول ھر سال است با خلقت ازلی.
در خلقت ازلی بشر ھیچ اراده و انتخابی نداشت و با این حال خداوند در قرآن می فرماید که انسان را در حال خلقتش بر او شاھد گرفتم و نیز اینکه بلافاصله پس از خلقتش از انسان پرسیدم که آیا این خلقت را قبول دارد یا نه که انسان از روی جهلش می گوید که: بلی!
در واقع این قرارداد جهانی بشر در ھمه اقوام و مذاھب که یک روز از سال را مبدأ قرار می دھد به معنای خلقت جدید است و تجدید عهد با ازلیت خلقت خویش و نیز بلی گفتن دگرباره و آگاھانه تر به پروردگار. و نیز بتدریج بدست و اراده خویشتن در این خلقتهای جدید مشارکت کردن و صاحب سرنوشت خود شدن.
پس در واقع روز سال نو مظهر ھر ساله خلقت ازلی انسان است و سالی یکبار بر خلقت خود شهادت دادن و در آن حضور یافتن و خلقت خویش را آگاھانه تر پذیرا شدن و مسئول گشتن و نهایتاً جانشین خدا شدن در امرخلقت خویشتن. و برای سال آینده آرمان تازه ای را برای خود رقم زدن....
دائرةالمعارف عرفانی جلد 5 ص 248
استاد علی اکبر خانجانی