دوستی

خاطرات حواس

*

انسان همواره بین دعوی عشق و عدالت سرگردان است. آنگاه که عشقی نمی بیند طالب عدالت می گردد و آنگاه که عدالتی نمی یابد ادعای عشق می کند. و در هر حال در هیچیک از این دو جایگاه تاب ماندن ندارد . یعنی نه می تواند عاشق و ایثارگر باشد و نه عادل و اهل وظيفه و حقوق .

و عموماً انسان بمیزانی که از وظیفه می گریزد سر در لاک عشق خیالی و تصنعی فرو می برد و بمیزانی که در این لاک به ناگاه رسوا می گردد و نمی تواند نشانی از عشق را در خودش به اثبات برساند به عدالت و حقوق و قانون و برابری پناه می برد که باز در آنجا هم ناتوانی و پوچی خود را می یابد.

ولی در حد فاصل عشق و عدالت مقامی وجود دارد که بسیار برتر از آن دو مقام مطلق و دست نیافتنی می باشد و آن "دوستی" است. این مقام حاصل اعتراف به این حقیقت است که عشق و عدالت هر دو مقامی از خداوند است زیرا فقط اوست که صاحب وجود است و انسان از خودش وجودی ندارد که بخواهد چیزی از آن را هم ایثار نماید و لذا نمی تواند آنرا مترادف و برابر با چیزی قرار دهد. این مقام خدائی یعنی مقام عشق و عدالت ممکن است فقط در انسان کامل محقق گردد که صاحب وجود گشته و خودش گردیده است .

پس مقام دوستی حاصل اعتراف به عدم وجود خویشتن است مثل رابطه دو تا میهمان در یک میهمانی در نزد میزبان . انسانها میهمانان محفل وجود پروردگارند. پس دعوی عشق و عدالت در واقع دعوى خدائى است و ذاتاً کفر است و بهمین دلیل عاقبتی جز فلاکت و پوچی و جنون ندارد.

انسان بمیزانی که مرگ را بیاد دارد می تواند دوستی کند . آنچه که آدمی آنرا عشق می نامد معجونی از حرص و حسد و شهوت و خودپرستی و کبر و سلطه گری منافقانه است و غایت ظلم است : ظلمی دوبله و موذیانه و علناً آدمخواری ملوسانه است و این شیوه ستمگری آدمهای ضعیف یا بی پول است.

عشق حربه ستم آدمهای مستضعف است و عدالت هم حربه ستم آدمهای صاحب قدرتهای مادی . طبقة حاكم طرفدار برابری است و تحت این لوا ستم می کند و طبقه محكوم هم تحت لوای عشق ستم می کند . این دو ایدئولوژی ستم است. شکم سیرها دم از برابری میزنند و شکم گرسنه ها دم از عشق . و این دو جلوه از کفر و جهل و ستم است و هر دو به فسق و آدمخواری می انجامد.

به تجربه معلوم شده است همه آنهائی که دم از عشق می زنند فاسقانند و همه آنهائی که دم از برابری میزنند ظالمانند. این دو روش به دام انداختن دیگران و بلعیدن آنان است. هیچکس نه عاشق دیگری است و نه برابر با دیگری و خودش هم بخوبی بر این امر واقف است پس این دو مکر است ، دو نمایش .

آنکه دعوی عشق می کند طرف خود را چنین می باوراند که مرید و مطیع و جان نثار اوست و تا آن طرف برای بلعیدن آمد بلعیده می شود. آنکه هم دعوی برابری می کند تظاهر می کند که هم قد و هم اندازه طرف مقابل است و همه امیالش شبیه اوست و عین اوست و با او هیچ فرقی نمی کند تا بتواند جیب طرف را خالی کند و او را غارت نماید چراکه من و تو یکی هستیم و مال من و تو فرقی نمی کند.

ولی مقام دوستی این است که : من منم و تو توئی و فقط نیازهائی بهمدیگر داریم پس بیا متواضعانه و بی هیچ حساب و کتاب نیازهایمان را برآورده سازیم و در قبال این نیازها وظائف خود را انجام دهیم. این وظایف هم دقیقاً بر اساس توانائی و ناتوانی هر یک از طرفین رابطه مشخص می شود زیرا در هر رابطه هر ناتوانی دقیقاً توانانی طرف مقابل است و بالعکس . و اینگونه است که ...

خاطرات حواس ص 95

استاد علی اکبر خانجانی

https://t.me/khodshenasi4/6637