
*خطر اسپویل جدی نیست.
سریال شرم نام یک مجموعه تلویزیونی اینترنتی سبک درام نوجوان است که به زندگی روزانه چند نوجوان میپردازد که در یک مدرسه در محله وست اند در شهر اسلو نروژ تحصیل میکنند.
این سریال چهار فصل دارد و هر فصل از دید یک شخصیت روایت میشود. هر کدام از این شخصیتها مشکلات مختص خودشان دارد که میتواند معضل بسیاری از نوجوان دیگر نیز باشد.
از روی فیلم نامه همین مجموعه در کشورهای دیگر نظیر اسپانیا، ایتالیا و فرانسه نیز سریال مشابه ساخته شده است که متناسب با فرهنگ و اقلیم کشور سازنده دستخوش تغییراتی شده است.
حسی که بعد تمام شدنش داشتم یک حس دلتنگی عجیب بود. آنقدر با شخصیت ها ارتباط برقرار کرده بودم که بعد از تمام شدن سریال تا چند روز احساس میکردم دوست صمیمیای را از دست دادهام. هر چقدر هم سعی کردم این حس را با نسخه سایر کشورها یا با دوباره دیدن همان ورژن درست کنم فایده ای نداشت.
سریال در وبسایت IMDB نمره قابل توجه 8.6 را گرفته است که این نشان از رضایت مخاطب جهانی دارد.
مشکلاتی که در هر کدام از قسمت ها شخصیت ها با آنها درگیر میشوند مشکلات به روزی است که اکثر نوجوان در بیشتر کشورها با آن دست و پنجه نرم میکنند. حتی با وجود اختلافات بسیار زیاد فرهنگی و مذهبی و ... که با ایران دارند باز میشود خیلی مشکلات آنها را به نوجوانان ایرانی هم تطبیق داد.
سریال ادعای فلسفی یا داستان گویی پیچیده و تو در تو را ندارد. داستان خیلی بسیط مطرح میشود و حجم عمده قسمتها به 30 دقیقه هم نمیرسد.
کارگردان به شکل کاملاً ساده و صمیمیبه ما نشان میدهد که هر شخصیتی در جهان سریال همچون جهان واقعی، دنیای مخصوص به خودش را دارد. مشکلات فراوانی دارد که دیگران به هیچ وجه از آن آگاه نیستند و خواسته ها و امیال شخصی ای دارد که شاید برای دیگران غیر منطقی و غیر موجه جلوه کنند ولی باید آنها را پذیرفت و در رسیدن فرد به آنچیزی که باید بشود کمک کرد.
این سریال به خوبی به ما میگوید که قضاوت اولیه و از روی ظاهر هیچگاه نمیتواند شخصیت فرد را برای ما آشکار سازد. بلکه نیاز است تا در پستی و بلندی های متفاوتی عیار افراد مشخص شود.
یکی از مهم ترین نکاتی که وجود دارد عدم دلبستگی های مادی و پولی در شکل گیری رابطه هاست. رفاقت و روابط صرفاً از روی علایق مشترک و عشق ها و گروه های مدرسه شکل میگیرد. اختلاف طبقاتی ها اصلاً چیزی نیست که خیلی به چشم بیاید یا اینکه افرادی بخواهند آن را دست مایه برای برتری خودشان قرار دهند.
ساخت سریال و فیلم برداری سر راست آن در تصویر مکان و زمان، مخاطب را یک قدم جلو میاندازد.
انتخاب چهار فرد که سه تای آنها دختر هستند و یکی پسر هوشمندی خاصی را نشان میدهد. از دریچه این چهار نفر میتوان به مسائل زیادی پرداخت که هیچ چهار نفر دیگری در سریال این قابلیت را برای کارگردان به وجود نمیاورند.
کارگردان زن است و با توجه به ارتکازات شخصی خودش جهان سریال نیز به نحوی زنانه است و حول پنج دختری است که با هم دوست هستند و قصه را جلو میبرند. به جز فصل سوم که به فراخور داستانی که در ذهن نویسنده بوده است ما شاهد نقش اصلی پسر در سریال هستیم به طور کلی پسر ها از دریچه دخترها دیده میشوند.
گذر زمان در سریال باعث میشود مخاطب بخواهد که شخصیت ها را به عقب برگرداند و در همان نوجوانی شان نگه دارد و نگذارد وارد دوره بزرگسالی شوند و با مشکلاتی روبه رو شوند که لذت و خلوص آنها را در زندگی کمتر میکند.
از دیگر نکات حائز اهمیت در کل سریال سبک زندگی نوجوانان در کشور نروژ. به وضوح مشاهده میکنیم که نوجوانان یک استقلال قابل توجهی دارند و کمتر از طرف والدینشان تحت فشار هستند. بلکه خیلی از جاها اینها هستند که والدینشان را کمک میکنند.
فصل اول این مجموعه از دید دختری به نام ایوا است. این قسمت بیشتر به مشکلات روابط و حسادتها و شک کردن ها میپردازد. ایوا دختری است زیبا و کاملاً احساساتی. خیلی جاها هم این جنبه احساسات بر او غلبه میکند و مشکلاتی را برای او درست میکند. با مادرش زندگی میکند و او هم همیشه در سفرهای کاری است. او به دلایلی از دوستان خودش طرد شده و تنهاست ولی موفق میشود یک گروه دوستی برای خودش دست و پا کند. ادامه داستان سریال حول همین گروه دوستانه به پیش میرود.
فصل دوم سریال در از دید دوست ایوا به نام نورا روایت میشود. نورا برخلاف ایوا دختری کاملاً باهوش است و کمتر اسیر احساسات زودگذر میشود و همیشه نقش پشتیبان را دارد. توی خانه ای با دو نفر دیگر زندگی میکند و در آنجا نیز حامیآن دو نفر است.
در این قسمتها مسائلی همچون تجاوز و مثلث عشقی و فمنیسم و خشونتهای دبیرستانی پرداخته میشود. ما در این فصل با نورا بیشتر آشنا میشویم و تصورهای سطحی که از او داشتیم با وارد شدن به بطن زندگی اش از بین میرود. رفتارهای او در سریال بدون شک میتواند به ما الگوهای رفتاری مناسب را بدهد.
فصل سوم که از دید ایزاک روایت میشود به نظرم یکی از مهم ترین فصل هاست. بحث هویت جنسی امری است که خیلی وقت نیست به رسمیت شناخته شده است و هنوز در کشورهای به اصطلاح جهان سوم خیلی جایگاهی ندارد. در این فصل ما با زندگی ایزاک همراه میشویم و مشکلاتی که او در زمینه ابراز هویت جنسی دارد را مشاهده میکنیم. او در واقع تمایلات همجنس گرایانه دارد و هر چند تا حالا با هیچ پسری نبوده ولی میخواهد همه مشکلاتش را به جان بخرد و جلوی جامعه بایستد و خودش را ابراز کند. این قضیه را با پدر و مادرش که فردی بسیار مذهبی است در میان میگذارد و با یک حرکت درست آنها را متقاعد میکند. شریک جنسی او با مشکل دوقطبی نیز دست و پنجه نرم میکند ولی او تصمیم میگیرد به همه این معضلات کنار او بماند. آنها تصمیم میگیرند زندگی در حال داشته باشند و ترس از آینده نامعلوم از روابطشان و بیماری شریکش را به کلی کنار بگذارند.
از بخش های طلایی سریال که در این فصل اتفاق میافتد بخشی است که ایزاک و دوستش در یک مهمانی آهنگ imagine از جان لنون را همخوانی میکنند.
فصل چهارم سریال از دید مغز متفکر گروه پنج نفره دخترانه یعنی سنا روایت میشود. سنا دختری است مسلمان و اصالتاً اهل نروژ نیست و مهاجر است.
او بسیار پایبند به قوانین اسلام است و نمازش ترک نمیشود. مشروبات الکلی مصرف نمیکند و با پسران رابطه ندارد.
سنا به طور حتم میتواند یک نماینده خوب برای مسلمانان باشد. چهره ای که از اسلام در این سریال ارائه میشود یک چهره قابل قبول است. هر چند نشان میدهد که یک مسلمان به خاطر رعایت شریعت و ظواهر زیاد دین در یک کشور غیر اسلامیهمواره با مشکلاتی روبه رو است و اگر خویشتن دار نباشد چه بسا تنها اسمیاز اسلام برای او بماند.
به روشنی در این فیلم درمیابیم که عشق زاییده یک حس مشترک درونی فارغ از همه عناصر خارجی است. عشق با ادعا اثبات نمیشود و اگر وجود داشته باشد به راحتی هم از بین نمیرود. متاسفانه در کشوری مانند ایران دارای سابقه غنی ادبی و تاریخی در زمینه عشق است امروزه تنها پوستهای از آن مانده است. یک پوستهی پوسیده ی تقلید کارانه و برگرفته از فضای مجازی.
مهمانی سنا نیز تبدیل میشود به حسن ختام سریال که صحنه های احساسی زیادی هم با خودش دارد. همین بار احساسی فراوان در قسمت آخر باعث میشود که بعد از اتمام سریال مخاطب هنوز در حال و هوای سریال بماند.
به طور کلی میتواند گفت این سریال جایگاه نوجوان در جهان حاضر که مملو از اقتصاد و سیاست و جنگ و... را به خوبی به تصویر میکشد.
چیزی در انتهای فیلم مرا به شدت آزار میداد این نکته بود که ما نمیتوانیم در داخل ایران فیلمی برای نوجوانان داشته باشیم به نحوی که بتوانیم مشکلات آنها را بازگو کنیم. بسیاری از مسائل همچون هویت جنسی و مشکلات جنسی و روابط دختر و پسر و مواردی از این قبیل در جامعه ما یک تابو و در صدا و سیمای ما یک خط قرمز اساسی است. باید از این سیاست ها کوتاه آمد و با واقعیت جامعه و دنیای نوجوانان به شکل واقعگرایانه و روانشناسانه مواجه شد.
ناگفته پیداست که دیدن این سریال را قطعاً به همه توصیه میکنم.