
نویسنده: مهدی عضدی دیلمی
دانشجوی مقطع دکتری تاریخ ایران بعد از اسلام
چکیده
تقابل دیدگاه ها در رابطه با شخصیت های تاریخی همواره بحثی جالب توجه بوده است. بی شک حیدرخان فشتالی (دیلمی) چالش برانگیزترین شخصیت تاریخ معاصر منطقه دیلمان و سیاهکل است. وی هم زمان با دوران زمامداری محمدخان عضدی دیلمی ملقب به مشیرالممالک، نایب الحکومه موروثی منطقه دیلمان و سیاهکل (دوران قاجار) میزیست. بر این اساس، مقاله حاضر در صدد است تا به بازنمایی عملکرد حیدرخان فشتالی (دیلمی) در بزنگاه های تاریخ معاصر، بپردازد. پژوهش حاضر از نظر روش، مبتنی بر روش های اسنادی، تحلیل محتوا، نقل قول های مکتوب و غیر مکتوب؛ فراتحلیلی بر اسناد و مدارک موجود و نهایتاً کشف ارتباط میان متون مورد بررسی است. یافته های پژوهش حاضر بیان گر این واقعیت است که بهرغم گذشت بیش از نود سال از مرگ این چهره رازآلود، همچنان شاهد تقابل دیدگاه های دو طیف از موافقان و مخالفان عملکرد او در بستر جامعه هستیم. گروهی حیدرخان را یاغی و سرکش میدانند و شماری از وی بهعنوان فردی حامی مستضعفان و رعایا، در مواجهه با اربابان ستمگر یاد مینمایند. یافته های پژوهش حاضر تا حد زیادی مؤید دیدگاه گروه اول و عملکردی منفعت طلبانه از جانب وی است.
کلیدواژگان: نهضت جنگل، سیاهکل، دیلمان، میرزا کوچک خان جنگلی، حیدرخان فشتالی (دیلمی)، محمد خان مشیرالممالک