
سرود چهارم با نشست خدایان در کوه المپ آغاز میشود و با نقض آتشبس و شروع جنگ همهجانبه در دشت تروا ادامه مییابد.
در کوه المپ، خدایان در کاخ طلایی زئوس گرد هم آمده و جامهای شراب به سلامتی هم مینوشند. زئوس که از اتفاقات سرود سوم باخبر است، طعنهزنان میگوید که دوئل تمام شد و منلائوس پیروز گردید؛ بنابراین طبق قرار داد، جنگ باید پایان یابد و شهر تروا در صلح باقی بماند.
اما این پیشنهاد به مذاق هرا (حامی سرسخت یونانیان) و آتنا (الهه خرد) خوش نمیآید؛ زیرا آنها سخت خواهان نابودی کامل تروا هستند. هرا با خشم به زئوس اعتراض میکند و زئوس با اینکه به ناچار به هرا اجازه میدهد هر طور که میخواهد تروا را مجازات کند، اما هشدار میدهد که روزی ممکن است خودش بخواهد شهر مورد علاقه هرا (مانند آرگوس یا اسپارت) را با خاک یکسان کند.
زئوس به آتنا دستور میدهد تا به دشت تروا برود و کاری کند که ترویاییها نخستین کسانی باشند که عهدنامه و آتشبس را بشکنند.
آتنا به شکل شهابسنگی درخشان از المپ به زمین میآید و خود را در میان سپاه تروا به شکل پانداروس (پهلوان کماندار لیسیایی) درمیآورد. او پانداروس را ترغیب میکند که برای کسب افتخار و گرفتن پاداش از پاریس، تیری به سوی منلائوس رها کند تا هم افتخار نصیبش شود و هم آتش جنگ دوباره شعلهور گردد. پانداروسِ نادان، فریب میخورد، کمان خود را که از شاخ بز کوهی ساخته شده برمیدارد و تیری به سوی منلائوس پرتاب میکند.
تیر پانداروس دقیقاً به سوی قلب منلائوس نشانه میرود، اما در آخرین لحظه، آتنا با حرکتی محافظتکننده، تیر را منحرف میکند تا فقط به کمربند و پوست پهلو اصابت کند و زخم سطحی ایجاد نماید. با این حال، خون از بدن منلائوس جاری میشود.
با دیدن این خونریزی، آگاممنون به شدت نگران جان برادرش میشود و میترسد که مرگ منلائوس باعث شکست کل لشکر یونان و آبروریزی شود. منلائوس با خونسردی برادر را آرام کرده و میگوید زخم عمیق نیست. با این حال، آگاممنون فوراً به دنبال پزشک ماهر سپاه، ماخائون (پسر اسکلپیوس)، میفرستد تا زخم را درمان کند.
آگاممنون پس از اطمینان از وضعیت منلائوس، شخصاً به میان لشکریان یونان میرود تا آنها را برای نبرد آماده کند. او با فرماندهان مختلف گفتگو میکند:
· ایدومنهوس و سپاه کرت را در صف مقدم میبیند و تشویق میکند.
· به آیاس بزرگ (تلامون) و سپاهش میرسد و آنها را ستایش میکند.
· به سراغ نستور پیر میرود و او را به خاطر کهولت سن تحسین میکند که چطور هنوز با انرژی در میدان حضور دارد.
· اما در این میان، آگاممنون از اودیسه (اولیس) و دیومدس (پسر تیدئوس) انتقاد ملایمی میکند و به شوخی به آنها میکوبد که چرا در صف عقب ایستادهاند تا دیگران اول بجنگند؟
دیومدس از این سرزنشِ ناعادلانه به خشم میآید (چون او و پدرش همیشه پیشتاز بودهاند)، اما استنادِ استلانِس (همرزم دیومدس) باعث میشود دیومدس آرام گیرد و اعلام کند که آماده است تا با تمام قدرت به خطوط دشمن بزند.
پس از این سخنرانیها، دو سپاه با خشم و فریاد به سوی یکدیگر هجوم میبرند. دشت تروا از غبار، فریادهای خشم، برخورد زرهها و نعرههای مرگبار پر میشود.
· نخستین خون این نبرد بزرگ با کشته شدن یک پهلوان تروس به دست دیومدس ریخته میشود.
· آپولون از بالای دیوار تروا فریاد میزند و ترسیاییها را تشویق میکند و میگوید یونانیان خدایگونه نیستند و پوستشان از فولاد نیست؛ در حالی که آتنا نیز در میان یونانیان میدود و بازوان آنها را نیرو میبخشد.
· لاشههای بیجان پهلوانان یونانی و تروا در کنار یکدیگر در خون خود میغلتند و جنگ همهجانبه و بسیار خونینی سراسر دشت را فرا میگیرد.