
سرود پنجم که طولانیترین سرود ایلیاد است، به نام دیومدس (پسر تیدئوس) گره خورده است؛ پهلوانی که با یاری آتنا به اوج قدرت میرسد، سپاه تروا را به خاک و خون میکشد و حتی به حریم خدایان المپ نیز دستدرازی میکند.
در آغاز نبرد، ایزدبانو آتنا قدرت و خرد فوقالعادهای به دیومدس میبخشد و چشمان او را جلا میدهد تا بتواند هم انسانها و هم خدایان را در میدان نبرد تشخیص دهد. آتنا به او هشدار میدهد که به هیچکدام از خدایان حمله نکند، به جز آفرودیت (الهه عشق) که اگر در میدان دیدش قرار گرفت، میتواند او را زخمی کند.
دیومدس در دشت مانند شیری درنده میتازد و پهلوانان تروا را یکی پس از دیگری از پای درمیآورد. ترواییها از دیدن این قهرمان بیرقیب به وحشت میافتند.
پانداروس (همان کسی که آتشبس را شکست) با دیدن دیومدس، تیری به سوی او رها میکند که به شانه دیومدس اصابت میکند. پانداروس فریاد شادی سر میدهد و فکر میکند کار دیومدس تمام است.
اما دیومدس زخمی نمیشود؛ بلکه به عقب برمیگردد و از آتنا طلب یاری میکند. آتنا زخم او را شفا داده، توانش را دوچندان میکند و به او دستور میدهد که این بار پانداروس را از پای درآورد. دیومدس نیزه محکمی پرتاب میکند که صورت پانداروس را میدرد و او را درجا میکشد.
آینیاس (شاهزاده بزرگ تروا و پسر آفرودیت) با دیدن مرگ پانداروس، به سرعت به میدان میآید تا از جسد او دفاع کند. دیومدس سنگی عظیم را بلند کرده و به سمت آینیاس پرتاب میکند که استخوان ران او را خرد کرده و آینیاسِ نیمهجان بر زمین میافتد.
آفرودیت که مادر آینیاس است، با دیدن پسر غرق در خون خود، به سرعت به میدان میآید، او را در آغوش میگیرد و با پوشش دادن بالهای سفید خود تلاش میکند نجاتش دهد.
دیومدس که آفرودیت را میشناسد، بیمحابا به جلو میتازد و با نیزه خود ضربهای به دست نازک و الهی آفرودیت میزند. پوست لطیف الهه پاره میشود و خونِ ایزدی (ایکور) جاری میشود. آفرودیت از شدت درد، پسرش را رها کرده و با کمک ایریس (پیک خدایان) و با ارابه آرس (خدای جنگ)، با گریه و زاری به کوه المپ فرار میکند.
آفرودیت در المپ به دامان مادرش دیونه پناه میبرد و زئوس با لبخندی به او یادآوری میکند که کارهای زمینی و جنگ به او مربوط نیست و بهتر است به امور عشق برسد.
در این میان، آرس (خدای خشن جنگ) به حمایت از تروا وارد میدان نبرد میشود و به همراه هکتور لشکر تروا را جلو میراند. یونانیان با دیدن آرسِ هولناک عقبنشینی میکنند.
آتنا با دیدن این وضعیت، دوباره به زمین میآید، سوار بر ارابه جنگی در کنار دیومدس مینشیند و به او دلداری میدهد که از آرس نترسد. آتنا خود کلاهخودِ نامرئیکننده هادس را بر سر میگذارد تا دیده نشود، سپس نیزه دیومدس را هدایت میکند و مستقیم به شکم آرسِ غولپیکر میکوبد.
آرس با ضربه دیومدس فریادی از سر خشم و درد سر میدهد که صدای آن به اندازه فریاد دههزار مرد جنگی است. آرسِ زخمی و خشمگین میدان جنگ را رها کرده و به آسمانها نزد زئوس فرار میکند و از دیومدسِ گستاخ شکایت میکند.
زئوس با خشم به آرس میگوید که تو منفورترین خدای المپ هستی و اگر پسر خودم نبودی، سالها پیش تو را به اعماق تارتاروس پرتاب میکردم. سپس دستور میدهد زخم آرس توسط پزشک خدایان (پایان) درمان شود.
با عقبنشینی خدایان متخلف (آفرودیت و آرس)، میدان نبرد بار دیگر به دست ارتش یونان میافتد و ترواییها ناچار به عقبنشینی در پشت باروهای شهر میشوند.