ویرگول
ورودثبت نام
مهدی فیاضی کیا
مهدی فیاضی کیادانش آموخته پژوهش هنر علاقه‌مند تاریخ نویسنده مترجم
مهدی فیاضی کیا
مهدی فیاضی کیا
خواندن ۵ دقیقه·۴ ماه پیش

تکه ای از یک اتود

نقاشی فوق (از بوش) هیچ ارتباطی به نقاشیهای این متن ندارد.
نقاشی فوق (از بوش) هیچ ارتباطی به نقاشیهای این متن ندارد.

امروز در میان نوشته ها، اتودی نیمه تمام یافتم. تکه ای از آن را خواندم:

نهان اخم کرد و همراهش رفت بیرون. من توی سکوت اتاق ماندم. اتاقی حدودا چهل متری، دو دیوارش قفسۀ کتاب و روی میز آبنوس، کرۀ جغرافیایی با نقشۀ قدیمی دنیا که شکل قاره‌هایش عجیب و غریب. مجسمۀ دو زن برهنه در حال یک قر ابدی هم دو طرف میز روی زمین. بالاتر، یک تابلو انتزاعی، شکل‌های هندسی، با یک امضای خارجی پایش. هر چی گیرش آمده بود چپانده بود توی اتاق. توی خانه. فقط کافی بود شیک باشد. با این همه ازش بدم نمی‌آمد. معلوم بود با سواد است. فرق دوغ و دوشاب را می‌فهمید. هر داستانی نمی‌خواند. هر شعری نمی‌پسندید. هر جایی که توریست‌ها برای سلفی گرفتن می‌رفتند نمی‌رفت. هر چی پسربچه‌ها دوست داشتند نداشت. یعنی دوست نداشت. دوست هم نداشت. یعنی رفیق نداشت. همیشه باید فرق می‌کرد با بقیه. و می‌کرد.

توضیحاتم که تمام شد، فکرم برگشت به نوشته. دوباره ورقش زدم:

«چیزی که مایۀ ترسم بوده آن شیوۀ عجیبی نیست که قربانی را کشته‌اند. آن البته بی‌رحمانه می‌نماید. اما ترسناک‌تر از آن برایم لذت امیر بود. طوری که خیره می‌شد و نگاهش می‌کرد و سعی می‌کرد وقتی لقمۀ کباب مرغوب را ببلعد، چیزی از آن لذت جسمانی جویدن گوشت ترد و بلعیدنش را در دست و پا زدنِ آن بدنِ بی‌سر کشف کند. حتما بوی رگ و گوشتِ سوختۀ گردنِ قربانی هم به کشف امیر از لذت کمک می‌کرده. و آن دو عملۀ اعدام چه قدر باید تمرین کرده باشند که به سرعت و قبل از بیرون پاشیدن خون یکی بزند و آن دیگری بچسباند؟ چطور همگی مطیع شده بودند و به صورتِ پیچ و مهرۀ این سیستم تولید لذت درآمده بودند. عجیب بود که داستان را یا خوانده بودم یا برایم خوانده بودند اما انگار دیده بودم. جزئیات صحنه در خاطرم مانده بود. با این که کله‌پاچه دوست داشتم نمی‌توانستم نگاه کنم. سر بریدۀ گوسفند که می‌دیدم اشتهایم کور می‌شد. رگ‌های بریدۀ حنجره‌اش اشکم را در می‌آورد. حالم خراب می‌شد. فکر می‌کردم آفتاب به سرم می‌خورد و خون‌دماغ می‌شوم. شاید اصلا آن‌جا بودم. فکر کردم من آن‌جا نبودم؟ در گذشته؟ باید یک توجیه شبه‌فلسفی می‌جستم. یک چیز دهان‌پرکن. اول گفتم، آن گذشته، همان است که در حال من است. حال من همان لحظه‌ای است که به گذشته فکر می‌کنم و این دو به هم متصل می‌شوند. بعدش فکر کردم واژه‌بافی را کنار بگذارم. واقعیت این است که احتمالا من عملا آن‌جا بوده‌ام. نه نه نه! یک وقت به تناسخ فکر نکنی. نه! من یعنی همین خود الانم واقعا آن‌جا بوده‌ام. چون چیزی دیده‌ام که به نظرم می‌رسد از هیچ جایی از زمان حال نمی‌تواند آمده باشد. یک انگشتر است. خیلی هم معمولی. انگشتر بودنش مهم نیست. حالتش مهم است. حالتی که دارد مهم است. نگاهش که می‌کنم می‌دانم این شیء متعلق به حال نیست. یک مدت که درگیر خیال مخوف امیر و اعدامی شدم، گشتم انواع و اقسام اعدام‌ها را بررسی کردم. در این‌جا فهرستی آمده است. می‌نویسم. چندتایی که بیشتر با آن‌ها ترسیده‌ام. چندتایی که شب‌هایی با ترس‌شان صبح کرده‌ام. خودم را جای کشتگانش گذاشته‌ام. بهترین حالت این است که بفهمیم جهان ما واقعی نبوده. فکر کردنم دلیل بر بودنم نیست. در ذهن کسی هستیم که به ما فکر می‌کند و به مایی فکر می‌کند که فکر می‌کنیم فکر می‌کنیم. به این ترتیب، همه چیز در ذهن اوست... نه! بی‌فایده است. همه چیز واقعی است. از این واژه‌بافی‌ها باید نجات بدهم خودم را. چه فایده؟ حتی اگر همه‌اش در ذهن بیماری ساخته شده باشد که به این چیزهای کثیف و خون‌خورده فکر می‌کند، بالاخره در نسبت با ما که همه چیز واقعی است. باید با ترسم روبرو شوم.»

و شروع کرده بود به فهرستی ارائه کردن. این‌ها مقدمۀ داستانش بود. فهرست، شامل انواعی بوده که ازش می‌ترسیده وگرنه تعداد واقعی روش‌های اعدام بسیار بیشتر است:

تیتزیانو، یا همان تیسین، یک نقاشی دارد که توی اینترنت دیدم: مجازات مارسیاس. مارسیاس یک ساتیر میرا از دار و دستۀ دیونیزوس است که در رقابتی از خدای مشهور، آپولو شکست می‌خورد و حالا باید تنبیه شود. عمله اکرۀ آپولو وارو آویزانش کرده‌اند و با دقت مشغول کندن پوستش هستند. دقتی مانند دقت جراح و مهندس. مرگ دردناکی است. در پس‌زمینه، زنی در حال نواختن است، با آرامش و حتی ملاحت. پوست کندن را گوگل می‌کنم. این مجازات خداوندی را انسان‌ها هم انجام داده‌اند. آشوری‌ها جزء اولین کسان بودند. نه قرن پیش از میلاد مسیح انسان می‌دانسته و می‌توانسته از اسیرانش زنده زنده پوست بکند. آزتک‌ها در آن ور دنیا برای عبادت و قربانی انسان، پوستش را زنده می‌کندند. در دادگری کمبوجیه پسر کوروش نیز گویند که قاضی رشوه‌بگیری را پوست کند. خیرارد دَفید، نقاش هلندی قرن پانزده و شانزده، دو نقاشی کشیده: دستگیری قاضی و کندن پوستش. لباس‌ها و سر و وضع خلایق به هخامنشیان نمی‌خورد. بیشتر همان هلندی‌ها هستند. قربانی را بی‌حس کرده‌اند که این‌طور به سقف خیره شده؟ کمی دندانش پیداست. سه چهار نفری که مشغول کندن پوستش هستند کاملا با آرامش و همان دقت عمله اکرۀ آپولو کار می‌کنند. حضار هیچ احساسی ندارند. در بهترین حالت فقط دارند تماشا می‌کنند. حتی دو نفر یک گوشه معلوم است مشغول بحث دربارۀ زن و بچه و اتفاقات دیروز هستند. عقب‌تر هم شاه و اطرافیانش دورهمی نشسته‌اند گویا منتظر این که نقاش کارش تمام شود و بیاید منظره‌شان را بکشد. همه چیز با آرامش و خونسردی. در اروپا تا قرن هجدهم هم زنده پوست می‌کندند. صفویان و عثمانیان هم دستی بر آتش داشتند. یک دکتری گفته قربانی این نوع اعدام، در میان همۀ علل مختلف مرگ، ممکن است از شوک بمیرد. از وحشت این که پوستش را می‌کنند.

عجیب غریبمیلاد مسیح
۰
۰
مهدی فیاضی کیا
مهدی فیاضی کیا
دانش آموخته پژوهش هنر علاقه‌مند تاریخ نویسنده مترجم
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید