افسانه‌ی افسردگی کودکان؟

مقدمه

حدود چهل سال پیش تصور بر این بود که افسردگی در کودکان بی‌معنی‌ست و علائم آن با افسردگی‌ای که در بزرگسالان می‌شناسیم همانندی‌ای ندارد. در واقع علائمی که در نوجوانان دیده می‌شد تنها ویژگی‌ای از این دوره تصور می‌شد. این موضوع قدمتی طولانی دارد به طوری که ارسطو بیان داشته که «نوجوانان توسط طبیعت داغ می‌شوند جوری که فرد مست از شراب!» در ادوار بعدی، از نوجوانی به نام دوره‌ی طوفانی و استرس یاد می‌شده (storm and stress). اما همه‌ی این‌ها تا زمانی به طول انجامید که مصاحبه‌ها و معیارهای کلینیکی برای افسردگی کودکان و نوجوانان پدیدار شد و امروزه می‌دانیم که افسردگی در کودکان و نوجوانان یک افسانه نیست و واقعیت دارد. ( و یا نمی‌دانیم و برای همین است که این متن نگارش شده!)

افسردگی اساسی چیست
حال برای این‌که به این بپردازیم که افسردگی در کودکان دقیقا چیست و چه تفاوتی با افسردگی بزرگسالان دارد به راهنمای تشخیصی آماری اختلالات روانی (DSM5) گریزی می‌زنیم؛ علائم افسردگی اساسی (MDD) در کودکان به این شرح آمده است:

• خلق حساس ، که بیشتر به صورتی جایگزیینی برای خلق پایین در افسردگی بزرگسالان است
• از دست دادن علاقه به مواردی که در گذشته لذت بخش بوده
• مشکلات اشتها و مشکل در افزایش وزن
• مشکلات عدم تمرکز در بزرگسالان ممکن است به صورت افت تحصیلی در کودکان دیده شود
• دوری گزیدن از خانواده و دوستان
• احساس گناه و یا درک نشدن
• خستگی مفرط
• مشکلات خواب
• فکر یا عمل منجر به آسیب رسانی به خود

در واقع می‌توان گفت شباهت افسردگی در بزرگسالان و کودکان بیشتر از تفاوت‌های آن است و تنها در بروز آن متفاوتند. برای مثال در حالی که بزرگسالان ممکن است بیشتر از دست دادن لذت خود را بیان کنند کودکان بیشتر در قالب خشم آن را نشان می‌دهند.
علی رغم آمارهای متفاوت اما به نظر می‌رسد که خوشبختانه تنها در دو تا سه درصد کودکان زیر ده سال افسردگی پدیدار می‌شود.

نوجوانان و افسردگی
افراد در دوره‌ی نوجوانی معمولا با والدین خود اختلاف پیدا می‌کنند و یا حال روزمره‌شان افت و خیز دارد و حتی ممکن است کارهای پرخطری از آن‌ها سر بزند. همه‌ی ما کم و بیش شاهد این اتفاقات درنوجوانان اطرافمان بوده‌ایم اما علی رغم همه‌ی این موارد این موضوع درباره‌ی همه‌ی آن‌ها صادق نیست. طبیعتا این تصور متفکران پیشین که نوجوانی را دوره‌ی سختی و رشد تصور می‌کردند تنها تا حدی صحیح است اما نکته اینجاست که اشتباه گرفتن طبیعت نوجوانی‌ با مشکلات خلقی و افسردگی اساسی بسیار موضوع حیاتی‌ای‌ است. فرض کنید ‌که ما خلق پایین نوجوان را صرفا به گردن دوره‌ی سنی او بگذاریم، در این صورت ممکن است غفلت ما منجر به نادیده گرفتن مشکل اساسی و عدم درمان یا کمک‌گرفتن شود و در بدترین حالت نوجوان اقدام به خودکشی کند.
مطالعات جمعیت شناسی به ما می‌گویند که با افزایش سن، افسردگی در دختران بیشتر از پسران بروز می‌کند. همچنین در سال ۲۰۰۵ مطالعه‌ای نشان داده که علائمی چون تغییر در اشتها، مشکلات خواب و گریه‌ی زیاد، احساس شکست و گناه و کمبود اعتماد به نفس بیشتر در دختران و در مقابل بی‌لذتی و تغییرات خلق در طول روز و دوری گزیدن از اجتماع بیشتر در پسران ظهور می‌کند.

پی‌نوشت
اختلالات افسردگی شامل اختلالات دیگری به غیر از افسردگی اساسی مانند اختلال افسردگی مداوم و اختلال بی‌نظمی خلق مخرب باشد که در این نوشتار به آن‌ها اشاره‌ای نشده.

برای مطالعه‌ی دقیق و جامع علائم اختلال‌های افسردگی به راهنمای تشخیصی آماری اختلالات روانی سر بزنید و فراموش نکنید که تشخیص قطعی تنها توسط پزشک انجام می‌شود.

خوشحال می‌شم که اگر این متن براتون مفید بود با من در میون بگذارید.

منابع

Depression in Children by Bernice T Naylor
DIAGNOSTIC AND STATISTICAL MANUAL OF MENTAL DISORDERS- FIFTH EDITION Adolescent Storm and Stress, Reconsidered - Jeffrey Jensen Arnett