
در این شرایط اقتصادی و رقابت شدید بین کسبوکارهای سنتی و به خصوص استارتاپها، نیاز به تجدید ساختار مرزهای بازار برای خروج از رقابتهای بیهوده و سهمخواهی از کیک کوچک بیش از پیش احساس میشود. در این مسیر با چالش شناسایی فرصتهای جذاب تجاری در انبار کاه موارد امکانپذیر روبرو هستیم.
از طرف دیگر نه میتوان با وضعیت موجود ادامه داد و نه مدیران و صاحبان کسبوکارها میتوانند ریسک کنند و بر اساس شواهد عینی و گفتههای بدون پشتوانه درست، تصمیمی بزرگ برای کسبوکارشان اتخاذ کنند. راهحل نهچندان پیچیدهای که میتوان برای طراحی استراتژی برونرفت از وضعیت موجود پیشنهاد کرد، نگاه مبتنی بر دادههای آشنا، از منظر جدید است. این موضوع نیازی به پیشبینی آینده ندارد و صرفا با تغییر زاویه دید نسبت به فرصتهای موجود، میتوان استراتژی جدیدی طراحی کرد.
خیلی از افراد وقتی تصمیمی مبنی بر راهاندازی کسبوکاری برای خودشان میگیرند، براساس یک باور غلط، طبقه بندیهای سنتی گروههای مختلف صنایع را پذیرفته و فکر میکنند باید صرفا در یک صنعت با چهارچوب مشخص فعالیت کنند و همچنین تلاش نمایند در آن گروه صنعتی بهترین شوند. رقابتی سخت و طاقتفرسا برای رسیدن به جایگاههای بهتر در بازار.
عدهای دیگر محصولات و یا خدماتی مشابه با گروه صنعتی خود و بدون تغییر و تنوع و با تعریفی محدود ارائه میکنند و با این باور که صرفا باید روی گروهی خاص از خریداران و یا کاربران تمرکز کرد، با چالشی جدی روبهرو می شوند. آنها نیز به جای بزرگ کردن کیک، درصدد سهم بیشتر از کیک موجود هستند.
امروز باید نگرشها و جهتگیریها را تغییر داد؛ باید وارد فضاهای دیگری شد. ورود به صنایع جایگزین و رقابت با محصولات و خدمات جایگزین، راهحل بزرگ کردن کیک و گرفتن سهم بیشتر از بازار است.
مثال ساده برای شناخت تفاوت بین جایگزین و جانشین می توان به کارکرد ماشینحساب و نرمافزار حسابداری به عنوان جانشینهای یکدیگر و همچنین کافه و سینما به عنوان جایگزینهای یکدیگر اشاره کرد. محصولات یا خدمات جانشین از نظر فرم متفاوت هستند ولی کارکرد واحد و یکسانی ارائه می کنند. اما صنایع جایگزین علاوهبر فرم، کارکرد متفاوتی نیز ارائه میدهند ولی در نهایت برای یک مقصود یکسان مورد استفاده قرار میگیرند.
ماشینحساب و نرمافزارهای حسابداری با وجود تفاوتهای بسیار، اما هردو کارکرد محاسبه مالی دارند. در مثال کافه و سینما هردو این صنایع دارای تفاوتهای زیادی از نظر کارکرد و فرم هستند ولی در نهایت مقصود استفاده از آنها برای سرگرمی و گذراندن اوقاتفراغت است؛ برخی برای سرگرمی ترجیح میدهند به سینما بروند و برخی کافهای را برای مطالعه و نوشیدن فنجانی قهوه انتخاب میکنند.
صنایع، محصولات و خدمات جایگزین امروزه طیف وسیعتری نسبت به محصولات و خدمات جانشین دارند. خریداران به طور ضمنی و ناخودآگاه قبل از خرید و یا استفاده، تمامی جایگزینهای موجود را سبکوسنگین کرده و بعد از آن تصمیمگیری میکنند؛ این مهم موضوعی است که کمتر مورد توجه فروشندگان قرار میگیرد؛ چراکه وقتی در نقش فروشنده هستند، تفکر شهودی را کنار گذاشته و به چگونگی تصمیمگیری مشتریان توجهی ندارند.
وقتی صحبت از تحلیل بازار و رقبا میشود، صرفا نباید به تغییر مدل فروش و قیمتها و همچنین تبلیغات رقبا توجه کرد، بلکه باید به صنایع جایگزین و رفتار آنها در بازار نیز توجه ویژه داشت و مورد تحلیل قرار داد. مردم امروزه با گسترش اینترنت و شبکههای اجتماعی، دسترسی بیشتری به صنایع جایگزین دارند.
یکی از فرصتهای بکر برای ایجاد نوآوری در ارزش برای کسبوکارها، فضاهای موجود بین صنایع است. فرصتهای نابی که میتوان آنها را با کمی دقت بیشتر در بین صنایع جایگزین یافت. ورود و بهرهگیری از سایر صنایع برای ارائه خدمت یا کالایی با ارزش بیشتر برای مشتریان و کاربران به عنوان نوآوری در ارزش برای کسبوکار شما به شمار می رود. به همین منظور است که باید تجدید ساختار در مرزهای بازار صورت بگیرد.
تجربه شرکتهای بزرگ و صاحب برندهای محبوب جهانی نشان می دهد تمرکز روی ارزش استثنایی برای کاربران باعث موفقیت در بازار می شود. برخلاف بسیاری که به دنبال ایجاد پیشرفتهترین تکنولوژی در محصولات و خدمات خود هستند، سهولت در کاربرد و تمرکز روی عوامل کلیدی برای خریداران و حذف یا کاهش سایر عوامل هزینهزا، باعث موفقیت و شهرت برند در بازار می شود.