
باد سرد پاییزی از لا به لای شاخههای نخل میپیچید و برگهای خشک را با خود میبرد. مرد روی لبه ی سیمانی حیاط نشسته بود و به دستانش خیره شده بود؛ همان دستانی که حالا پینه بسته و رگ برجسته بود، اما هنوز هم در اعماق وجودش، یادآور درد کهنه کبودیهای کودکی بود. پسرش، که امروز در مرز ۲۵سالگی ایستاده بود، کنارش نشست. سکوت سنگینی بین آنها حاکم بود، سکوتی که نسلها حرف نزده در خود داشت.
پسر، با احتیاط شروع کرد: بابا... میخوام پایان نامه م رو، در مورد ترومای انتقالی بین نسلی بنویسم. در مورد زخمهایی که از پدر و مادر به بچه ها منتقل میشه...
مرد، چشمانش را که رنگ جنگ و محرومیت را دیده بود، به آرامی بالا آورد. نگاهی خسته و عمیق داشت. یعنی چی؟ یعنی من زخمهای پدرم رو به تو منتقل کردم؟
نه بابا، منظورم اینه... خود شما. نسل شما. بچه های جنگ. شنیدم از مادربزرگ که... که قدیما روش های تربیتی متفاوت بود.
مرد، نفس عمیقی کشید. نفسش در هوای سرد به ابری سفید تبدیل شد و محو آسمان شد. گویی خودش هم آرزو داشت اینگونه محو شود.
تربیتی در کار نبود، پسرجان. ما را برای جان به در بردن آماده میکردند. دنیا، جنگ بود. فقر بود. ترس بود. پدر و مادرهای ما خودشان از جهنم گذشته بودند. روحشان پر از خمپاره و توپ و بوی گاز اشک آور بود. آنها فکر میکردند فقط با مشت و فحش میشود آدم را برای این بهشت خاردار آماده کرد. ما کتک میخوردیم نه فقط برای تنبیه، برای این که قوی بشیم. برای این که نازپرورده بار نیاییم. برای این که یاد بگیریم درد، جزئی از زندگی است. ولی اشتباه میکردند.
سکوت دوباره حاکم شد. او ادامه داد، انگار با خودش حرف میزد: آن کتک ها فقط به تنمان نمینشست. به روحمان مینشست. ما یاد گرفتیم که عشق، با درد می آید. یاد گرفتیم که سکوت، تنها پناهگاه است. یاد گرفتیم که احساساتمان را دفن کنیم، چون نشان دادن آنها نشانه ضعف بود. نسل ما، پل شد. پلی بین نسلی که فقط جنگید و نسلی که میخواهد زندگی کند . اما مشکل پل ها این است که همه از رویشان رد می شوند، و کسی فرسودگی و زخم هایشان را نمی بیند.
پسر که تحت تأثیر عمق حرف های پدرش قرار گرفته بود، پرسید: پس چرا هیچوقت حرفی نزدید؟ چرا خشمگین نیستید؟
مرد برای اولین بار آن شب، لبخندی زد؛ لبخندی تلخ و فلسفی. خشم؟ خشم برای چی؟ برای تاریخ؟ برای شرایط؟ پدر و مادر من قربانی بودند، همانقدر که ما بودیم. آنها بهترین نسخه ای را که بلد بودند اجرا کردند. نسلی که سوخت، نه فقط در جنگ، که در خانه های خودمان. ما یاد گرفتیم که عشق ورزیدن را بلد نباشیم، فقط قربانی دادن را بلدیم. برای همین است که من همیشه از تو دور بودم، نمی دانستم چگونه پدری کنم که تو لایقش هستی. می ترسیدم همان اشتباه را تکرار کنم. می ترسیدم خشم درونم، حتی برای یک لحظه، به سمت توسرازیر شود.
او به آسمان نگاه کرد، جایی که هیچ ستاره ای دیده نمی شد. ما فانوس های شکسته ای هستیم که هنوز سعی می کنیم راه را برایتان روشن کنیم، با این که خودمان از درون خاموش شده ایم. تمام هنرمان این بود که چرخه را شکستیم. کتک نخوردی، نه؟
پسر با چشمانی نمناک سر تکان داد: نه بابا. حتی یکبار هم نه.
مرد، دستش را روی شانه پسرش گذاشت. این نزدیکترین تماس عاطفی آنها در سالیان اخیر بود. پس ما سوخته ایم تا شما روشنایی را ببینید. این شده فلسفه وجودی ما. شاید این همان قوی بودن واقعی است که آنها می خواستند. نه قوی در تحمل درد، که قوی در ایستادگی در برابر تکثیر آن. حالا تو باید از این روشنایی استفاده کنی و جلو بروی. برای ما دیگر دیر شده، ما با دردمان آشنا شده ایم، مثل یک پیراهن کهنه که به تنمان چسبیده. درآوردنش ممکن است پوستمان را بِکَند.
آنها زیر نور ماه، در سکوت نشستند. یکی با زخم های آشنا، دیگری با بار مسئولیتی سنگین. نسل سوخته، میراث خود را نه به شکل خشم، که به شکل هشداری آرام و عشقی لَک شده به نسل بعد سپرده بود. و شاید در این گفتگوی ساده، در این اعتراف آرام، زخمی کهنه کمی التیام می یافت. آنها پل بودند، اما این بار کسی بر روی پل ایستاده بود و به عمق دره خیره شده بود و می فهمید که عبور از آن چه هزینه ای داشته است.