قطار از میان مه عبور می‌کرد.
نه آن مهی که روی رودخانه‌ها می‌نشیند و با طلوع خورشید ناپدید می‌شود؛ مهی که انگار از جنس فراموشی بود. هرچه را لمس می‌کرد، از جهان می‌زدود. درختان پشت پنجره شبیه خاطراتی بودند که دیگر کسی به یادشان نمی‌آورد. کوه‌ها مثل رؤیاهای ناتمام در دوردست حل می‌شدند و آسمان چنان خاکستری بود که گویی خدا سال‌ها پیش آن را رها کرده بود.
من کنار پنجره نشسته بودم.
یا شاید همیشه آنجا نشسته بودم.
دقیق نمی‌دانم.
بعضی خاطراتم مثل عکس‌های خیس‌شده در باران بودند. می‌دانستم زمانی وجود داشته‌اند اما دیگر نمی‌شد خطوطشان را تشخیص داد.
اسمم را به خاطر داشتم.
فکر می‌کنم.
شاید هم نه.
وقتی تلاش می‌کردم به گذشته فکر کنم، فقط صدای چرخ‌های قطار را می‌شنیدم.
تَق.
تَق.
تَق.
مثل قلب موجودی عظیم که زیر زمین دفن شده باشد.
روبه‌رویم پیرمردی نشسته بود.
چشمانش بسته بود.
پوست صورتش شبیه کاغذهای قدیمی ترک خورده بود و دستانش روی عصایی استخوانی قرار داشت.
احساس عجیبی داشتم.
انگار او را می‌شناختم.
نه.
انگار خودم را می‌شناختم.
پیرمرد ناگهان گفت:
«بالاخره بیدار شدی.»
صدایش مثل کشیده شدن چاقو روی چوب خشک بود.
گفتم:
«شما را می‌شناسم؟»
لبخند زد.
«اگر مرا نشناسی، هیچ‌کس را نمی‌شناسی.»
سرم درد گرفت.
قطار تکان شدیدی خورد.
وقتی دوباره به او نگاه کردم، هنوز لبخند می‌زد.
اما حالا مطمئن بودم.
چشم‌هایش چشم‌های من بودند.
واگن اول بوی خاک باران‌خورده می‌داد.
وقتی وارد شدم، پسری حدود ده ساله روی صندلی نشسته بود.
داشت از پنجره بیرون را نگاه می‌کرد.
همان موهای مشکی.
همان چشم‌ها.
همان خال کوچک کنار گردن.
من بود.
نسخه‌ای از من.
پسر بدون اینکه برگردد گفت:
«می‌دانستم می‌آیی.»
گفتم:
«تو کی هستی؟»
گفت:
«من آخرین باری هستم که خوشحال بودی.»
حرفش مثل میخی در سینه‌ام فرو رفت.
کنارش نشستم.
پرسیدم:
«این قطار چیست؟»
گفت:
«تو.»
بعد خندید.
خنده‌ای کوتاه و کودکانه.
خنده‌ای که سال‌ها بود نشنیده بودم.
ناگهان حس کردم چیزی در وجودم می‌شکند.
می‌خواستم بیشتر حرف بزنم.
می‌خواستم او را در آغوش بگیرم.
اما همان لحظه بدنش شروع به محو شدن کرد.
مثل دود.
مثل بخار.
مثل خاطره‌ای که هنگام بیدار شدن از خواب از دست می‌رود.
فریاد زدم:
«صبر کن!»
اما دیگر دیر شده بود.
صندلی خالی بود.
فقط رد گرمای اندکی باقی مانده بود.
در واگن بعدی مردی جوان نشسته بود.
روی دستش خون بود.
لباسش پاره شده بود.
کنارش چاقویی افتاده بود.
وقتی مرا دید خندید.
«بالاخره آمدی.»
گفتم:
«تو کی هستی؟»
گفت:
«من کسی هستم که اگر آن شب کنترلش را از دست می‌دادی، می‌شدی.»
نشستم.
او شروع به تعریف کردن زندگی‌اش کرد.
از قتل.
از فرار.
از زندان.
از شب‌هایی که خواب مقتولانش را می‌دید.
همه چیز آن‌قدر واقعی بود که دلم به هم می‌خورد.
اما ترسناک‌ترین بخش ماجرا این نبود.
ترسناک‌ترین بخش این بود که هنگام حرف زدنش، بعضی خاطراتش برایم آشنا به نظر می‌رسید.
انگار در اعماق ذهنم زندگی کرده بودند.
انگار من هم آن قتل‌ها را انجام داده بودم.
یا می‌توانستم انجام بدهم.
مرد گفت:
«همه فکر می‌کنند انسان یک نفر است.»
بعد خندید.
«اما انسان فقط مجموعه‌ای از احتمال‌هاست.»
و همان لحظه او هم ناپدید شد.
هرچه جلوتر می‌رفتم، واگن‌ها عجیب‌تر می‌شدند.
در یکی از آن‌ها نسخه‌ای از خودم را دیدم که شاعر شده بود.
در دیگری مردی که تمام عمرش را در تنهایی گذرانده بود.
در واگنی دیگر، خودم را دیدم که هرگز به دنیا نیامده بود.
آن واگن خالی بود.
اما صدای نفس کشیدن می‌آمد.
و من قسم می‌خورم کسی در آن تاریکی نگاهم می‌کرد.
هر بار که با یکی از این نسخه‌ها روبه‌رو می‌شدم، اتفاق مشابهی رخ می‌داد.
به محض اینکه می‌فهمیدم چه کسی هستند، محو می‌شدند.
انگار خود آگاهی، آن‌ها را نابود می‌کرد.
مثل ستاره‌هایی که با نگاه کردن خاموش شوند.
بعد از ساعت‌ها سرگردانی به انتهای قطار رسیدم.
در بزرگی مقابلم بود.
سیاه.
سنگین.
قدیمی.
روی آن نوشته شده بود:
«واگن آخر»
دستم می‌لرزید.
پشت در صدایی شنیده می‌شد.
صدایی آرام.
مثل زمزمه آب در چاهی عمیق.
پیرمرد کنارم ظاهر شد.
نمی‌دانم از کجا آمده بود.
گفت:
«همه تا اینجا می‌آیند.»
پرسیدم:
«آن طرف چیست؟»
گفت:
«پاسخی که همیشه دنبالش بودی.»
گفتم:
«خدا؟»
سرش را تکان داد.
«شاید.»
گفتم:
«مرگ؟»
گفت:
«شاید.»
گفتم:
«حقیقت؟»
لبخند زد.
«حقیقت واژه‌ای است که انسان‌ها روی ترسشان می‌گذارند.»
سکوت کردیم.
قطار همچنان در مه پیش می‌رفت.
تَق.
تَق.
تَق.
پیرمرد ادامه داد:
«می‌دانی مشکل چیست؟»
نگاهش کردم.
گفت:
«تو تمام عمرت فکر کردی مشاهده‌گر هستی.»
«مگر نیستم؟»
لبخندش عمیق‌تر شد.
«نه.»
«پس چه هستم؟»
گفت:
«مشاهده‌شونده.»
در را باز کردم.
وارد تاریکی شدم.
هیچ صندلی‌ای وجود نداشت.
هیچ پنجره‌ای.
هیچ چراغی.
فقط سیاهی.
بعد چشم‌هایم کم‌کم عادت کردند.
و او را دیدم.
مردی روی صندلی نشسته بود.
سرش پایین بود.
موهایش سفید شده بود.
دستانش می‌لرزید.
آهسته سرش را بلند کرد.
و من برای نخستین بار در زندگی‌ام واقعاً ترسیدم.
چون آن مرد من نبود.
اما تمام عمرم او را می‌شناختم.
او همان کسی بود که پشت تمام نسخه‌های من پنهان شده بود.
پشت کودک.
پشت قاتل.
پشت شاعر.
پشت عاشق.
پشت پیرمرد.
پشت تمام احتمال‌ها.
گفتم:
«تو کی هستی؟»
مرد لبخند تلخی زد.
«سؤال اشتباهی است.»
سکوت.
بعد گفت:
«بپرس تو کی هستی.»
ناگهان واگن ناپدید شد.
قطار ناپدید شد.
مه ناپدید شد.
همه چیز فرو ریخت.
مثل آینه‌ای که از درون بشکند.
و من خودم را در اتاقی سفید یافتم.
روی تختی فلزی.
صدای دستگاهی از دور می‌آمد.
چند نفر با لباس سفید کنارم ایستاده بودند.
یکی گفت:
«بالاخره بیدار شد.»
دیگری گفت:
«دوازده سال بود در کما بود.»
چشمانم را بستم.
خندیدم.
گریه کردم.
نمی‌دانستم کدام.
بعد نگاهم به میز کنار تخت افتاد.
چیزی روی آن بود.
یک بلیت قطار.
کهنه.
خیس.
فرسوده.
پرستار گفت:
«چی شده؟»
چیزی نگفتم.
بلیت را برداشتم.
روی آن فقط یک جمله نوشته شده بود:
"مقصد: مشاهده‌گر"
و زیر آن، با خطی لرزان:
"واگن آخر هنوز باز نشده است."
برای اولین بار شک کردم.
شاید من از خواب بیدار نشده بودم.
شاید تازه خواب آغاز شده بود.
و بیرون پنجره، در دوردست، صدای قطاری می‌آمد که از میان مه عبور می‌کرد.
