
پدرم را از روی عشق کشتم.
حداقل این چیزی است که سالها به خودم گفتهام.
آدم برای زندگی کردن به دروغهای کوچکی احتیاج دارد؛ دروغهایی که شبها اجازه میدهند بخوابد و صبحها جرئت کند دوباره در آینه به صورت خودش نگاه کند. دروغ من همین بود. اینکه باور کنم آن شب، وقتی کنار تخت بوگدان نشسته بودم و صدای نفسهایش از صدای ساعت دیواری ضعیفتر شده بود، داشتم نجاتش میدادم.
اما بعضی شبها، وقتی مستی الکل کار خودش را میکند و گذشته از لای ترکهای حافظه بیرون میخزد، با خودم فکر میکنم شاید حقیقت سادهتر از این حرفها باشد.
شاید پدرم را کشتم چون دیگر نمیتوانستم زجر کشیدنش را تحمل کنم.
اسم پدرم بوگدان کوزولوف بود.
اگر از مردم بندر ولادیوستوک درباره او میپرسیدی، احتمالاً میگفتند مردی عبوس، کمحرف و لجباز بود که تمام عمرش را میان جرثقیلها، کانتینرها و کشتیهای باری گذراند. مردی که حتی در جشنها هم انگار برای لبخند زدن از خودش اجازه میگرفت.
اما هیچکدام از آنها واقعاً او را نمیشناختند.
من هم فکر میکردم میشناسم.
تا وقتی که مُرد.
یا شاید تا وقتی که کشتمش.
هنوز هم نمیدانم کدام جمله درستتر است.
مادرم را خیلی زود از دست دادم. آنقدر زود که صدایش را به خاطر نمیآورم. تنها چیزی که از او در ذهنم مانده، زنی است که در یک عکس قدیمی کنار دریا ایستاده و لبخند میزند. تمام کودکی من در سایه بوگدان گذشت.
او بلد نبود احساساتش را بیان کند.
وقتی مدرسه را با نمرههای خوب تمام میکردم، فقط سری تکان میداد.
وقتی بیمار میشدم، ساعتها کنار تختم مینشست اما یک بار هم نمیگفت نگرانم شده.
وقتی بزرگ شدم، تازه فهمیدم بعضی مردها عشق را زندگی میکنند، نه اینکه دربارهاش حرف بزنند.
اولین باری که با هم مست کردیم، هجده سالم بود.
زمستان بود.
برف تمام اسکله را سفید کرده بود.
آن شب برق محله قطع شده بود و ما کنار بخاری نفتی نشسته بودیم.
بوگدان بطری ودکا را روی میز گذاشت و گفت:
«مرد شدی.»
بعد برای اولین بار، بدون آن اخم همیشگی، خندید.
آن شب تا صبح حرف زدیم.
از مادرم.
از جوانیاش.
از رؤیایی که داشت تا ملوان شود و هیچوقت نشد.
از ترسهایی که هیچوقت به کسی نگفته بود.
صبح وقتی بیدار شدم، او دوباره همان بوگدان همیشگی شده بود.
اما من فهمیده بودم پشت آن صورت سنگی، انسانی زندگی میکند که بیشتر از آنچه نشان میدهد میترسد.
شاید همان شب بود که بدبختی من شروع شد.
چون آدم نباید زیادی انسانیتِ قهرمانهای زندگیاش را ببیند.
بعد از آن، هر سال چند بار با هم مینوشیدیم.
گاهی میخندیدیم.
گاهی دعوا میکردیم.
گاهی درباره چیزهایی حرف میزدیم که صبح روز بعد وانمود میکردیم هیچوقت گفته نشدهاند.
ما پدر و پسر بودیم.
اما بیشتر از آن، دو مرد تنها بودیم که فقط همدیگر را داشتند.
و همین، بعدها همه چیز را نابود کرد.
بیماری آرام آمد.
در ابتدا فقط خستگی بود.
بعد درد.
بعد بیمارستان.
بعد آزمایش.
و بعد آن نگاه لعنتی پزشک.
همه ما آن نگاه را میشناسیم.
نگاهی که قبل از گفتن حقیقت روی صورت آدمها مینشیند.
وقتی از بیمارستان بیرون آمدیم، بوگدان سیگارش را روشن کرد و گفت:
«حداقل فهمیدم چرا این چند ماه مثل سگ خسته بودم.»
بعد خندید.
من نخندیدم.
از همان روز ترس شروع شد.
ترسی که مثل زنگزدگی آرامآرام همه چیز را خورد.
ماهها گذشت.
بوگدان ضعیفتر شد.
کمحرفتر شد.
اما چیزی در او تغییر نکرد.
غرورش.
حتی وقتی به سختی راه میرفت، نمیگذاشت کمکش کنم.
حتی وقتی درد داشت، وانمود میکرد چیزی نشده.
و من هر روز بیشتر از روز قبل از دیدن زجرش میترسیدم.
تا اینکه آن شب رسید.
شبی که هنوز بویش را به خاطر دارم.
بوی الکل.
بوی دارو.
بوی خانهای که مدتها بود در آن کسی نخندیده بود.
من و بوگدان آخرین بار کنار هم نشستیم.
بطری ودکا روی میز بود.
او دیگر نمیتوانست مثل گذشته بنوشد.
اما اصرار کرد.
گفت:
«بذار امشب مثل آدمای سالم زندگی کنیم.»
برای چند ساعت، بیماری را فراموش کردیم.
از گذشته حرف زدیم.
از مادرم.
از بندر.
از اشتباهاتمان.
حتی خندیدیم.
و آن خندهها امروز از هر گریهای دردناکترند.
نیمهشب، وقتی روی تخت دراز کشیده بود، گفت:
«آناتولی...»
گفتم:
«جانم؟»
گفت:
«بعد از من زندگی کن.»
من چیزی نگفتم.
چون آن جمله را مثل خنجری در سینهام حس کردم.
بعد آرام ادامه داد:
«من تمام عمرم از تنها موندن ترسیدم. نذار تو هم مثل من بشی.»
آن موقع نفهمیدم.
حالا میفهمم.
او داشت آینده مرا میدید.
و من کور بودم.
آن شب تا صبح کنار تختش نشستم.
به صورتش نگاه کردم.
به دستهایش.
به مردی که تمام زندگیام را ساخته بود.
و برای اولین بار فهمیدم که قرار است از دستش بدهم.
بعضی آدمها در آن لحظه دعا میکنند.
بعضیها گریه میکنند.
بعضیها فرار میکنند.
من اشتباه کردم.
بزرگترین اشتباه زندگیام را.
سالها گذشته است و هنوز نمیتوانم دقیق توضیح دهم که چه اتفاقی در ذهنم افتاد