
آن شب وین هم مثل بسیاری از شبهای دیگر، زیر آسمانی خاکستری و بیحوصله ایستاده بود؛ نه آنقدر سرد که مردم را به خانهها براند و نه آنقدر گرم که کسی دلش بخواهد بیرون بماند. سنگفرش خیابانها از رطوبت عصر برق میزد و نور چراغهای گاز روی آنها کش میآمد، انگار شهر در تاریکی چیزی را پنهان کرده باشد.
نیکولا تسلا از کنار ویترین یک مغازه گذشت، اما نگاهش به شیشه نبود.
به انعکاس خودش نگاه میکرد.
مرد جوانی با صورتی کشیده، موهای مرتب و کت تیرهای که یقهاش کمی کهنه شده بود. چند قدم آنطرفتر ایستاد و برگشت.
انعکاس هم برگشت.
لبخند نزد.
تسلا دستش را داخل جیب کت فرو برد.
سه سکه.
همین.
سکهها را لمس کرد، نه برای شمردن؛ برای اطمینان از اینکه هنوز همانجا هستند.
صدای شکمش را شنید.
سرش را پایین انداخت.
«احمق.»
آرام گفت.
مردی که از کنارش رد میشد نگاهی به او انداخت. تسلا وانمود کرد با خودش حرف نمیزده.
راه افتاد.
دو خیابان بعد، جلوی ساختمانی سهطبقه ایستاد. پنجره طبقه دوم روشن بود. پرده کنار رفته بود و از پشت شیشه، سایه مردی دیده میشد که روی صندلی نشسته و روزنامه میخواند.
تسلا چند ثانیه به پنجره نگاه کرد.
بعد وارد ساختمان شد.
پلهها مارپیچ، تاریک ونم زده بود
طبقه اول، صدای گریه کودکی میآمد.
طبقه دوم، صدای زنی که چیزی را با عصبانیت میشست.
طبقه سوم، سکوت.
کلید را از جیبش بیرون آورد.
قبل از وارد شدن، لحظهای مکث کرد.
بعد در را باز کرد.
اتاق تاریک بود.
تسلا در را پشت سرش بست و به آن تکیه داد.
چشمهایش چند ثانیه طول کشید تا به تاریکی عادت کنند.
میز کوچکش کنار پنجره بود.
روی میز، سیمها، چند تکه فلز، یک پیچگوشتی، دو دفتر، یک لیوان آب مانده و دستگاهی قرار داشت که اگر کسی از بیرون نگاهش میکرد، احتمالاً تصور میکرد یک وسیله بیارزش و نیمهکاره است.
تسلا کت را درآورد.
آن را روی صندلی انداخت.
دکمههای پیراهنش را باز کرد.
بعد رفت سراغ میز.
دستگاه را نگاه کرد.
«خب.»
صدایش خسته بود.
«امشب یا تو کار میکنی یا من.»
صندلی را جلو کشید.
نشست.
چراغ را روشن نکرد.
نمیخواست همسایهها بفهمند هنوز بیدار است.
فقط یک شمع کوچک کنار دستگاه گذاشت.
شعله تکان خورد.
تسلا سیم باریکی را برداشت.
آن را میان دو قطعه فلزی قرار داد.
دستش میلرزید.
نه از ترس.
از خستگی.
سه روز بود درست نخوابیده بود.
هر بار که چشمهایش را میبست، همان تصویر را میدید.
یک میدان.
دو میدان.
خطوطی که در ذهنش حرکت میکردند.
او میدانست چیزی در آنجا وجود دارد.
چیزی که هنوز نتوانسته بود به زبان بیاورد.
مسئله فقط برق نبود.
هیچوقت فقط برق نبود.
تسلا سیم را محکم کرد.
پیچ را چرخاند.
جرقه کوچکی پرید.
لبخند زد.
«آرام.»
زیر لب گفت.
«آرام.»
دوباره امتحان کرد.
جرقه بزرگتر شد.
بعد خاموش.
تسلا نفسش را بیرون داد.
سرش را به پشتی صندلی تکیه داد.
چشمهایش را بست.
در تاریکی اتاق، صدای ساعت دیواری شنیده میشد.
تیک.
تیک.
تیک.
او همیشه از صدای ساعت متنفر بود.
چون ساعت به آدم یادآوری میکرد که وقت، چیزی نیست که بتوانی تعمیرش کنی.
چشمهایش را باز کرد.
دوباره سراغ دستگاه رفت.
این بار سیم را عوض کرد.
ولتاژ را تغییر داد.
پیچ را چرخاند.
و دستگاه روشن شد.
نه با صدای انفجار.
نه با نور خیرهکننده.
فقط یک صدای بسیار ضعیف.
مثل نفس کشیدن کسی که در اتاق دیگری خوابیده باشد.
تسلا خشکش زد.
سرش را بلند کرد.
صدا دوباره آمد.
هیس...
بعد سکوت.
دستگاه هنوز روشن بود.
تسلا آرام از جا بلند شد.
به آن نزدیک شد.
گوشش را جلو برد.
هیس...
این بار واضحتر.
دستش را روی دستگاه گذاشت.
گرم بود.
اما آن صدا از دستگاه نمیآمد.
از دیوار میآمد.
تسلا آهسته برگشت.
دیوار پشت سرش قرار داشت.
هیچ چیز آنجا نبود.
فقط کاغذ دیواری قدیمی.
صدای نفسکشیدن دوباره آمد.
هیس...
تسلا به دیوار نزدیک شد.
کف دستش را روی آن گذاشت.
صدا قطع شد.
چند ثانیه گذشت.
بعد سه ضربه.
تق.
تق.
تق.
تسلا دستش را برداشت.
به دیوار خیره شد.
سه ضربه دیگر.
تق.
تق.
تق.
این بار عقب رفت.
لبخند عصبیای روی صورتش نشست.
«موش.»
گفت.
«حتماً موش است.»
اما خودش هم باور نکرد.
دوباره دستگاه را نگاه کرد.
عقربه کوچک روی صفحه آرام حرکت میکرد.
تسلا خم شد.
عدد را خواند.
اخم کرد.
عدد درست نبود.
دوباره نگاه کرد.
دستگاه را خاموش کرد.
عقربه همچنان حرکت میکرد.
تسلا بیحرکت ماند.
این بار ترس را احساس کرد.
نه ترس از چیزی که نمیفهمید.
ترس از چیزی که شاید میفهمید.
چراغ شمع را نزدیکتر برد.
عقربه آرام میچرخید.
تسلا پیچ دستگاه را باز کرد.
یکی.
دومی.
سومی.
درپوش را برداشت.
داخلش چیزی نبود که بتواند حرکت عقربه را توضیح دهد.
دستش را جلو برد.
انگشتش را به صفحه رساند.
عقربه متوقف شد.
بعد برگشت.
به سمت صفر.
تسلا نفسش را حبس کرد.
عقربه روی صفر ایستاد.
و صدایی از داخل دستگاه آمد.
آرام.
آنقدر آرام که اگر کسی کنار تسلا ایستاده بود، شاید نمیشنید.
اما تسلا شنید.
«نیکولا.»
دستش از روی دستگاه افتاد.
چند ثانیه هیچ حرکتی نکرد.
بعد با صدایی خشک گفت:
«چه کسی آنجاست؟»
پاسخی نیامد.
تسلا به سمت در رفت.
قفل بود.
پنجره بسته بود.
هیچکس در اتاق نبود.
برگشت.
دستگاه خاموش بود.
اما صدا دوباره آمد.
«نیکولا.»
این بار واضحتر.
تسلا به دستگاه نزدیک شد.
«تو کی هستی؟»
سکوت.
«چطور اسم مرا میدانی؟»
هیچ جوابی.
تسلا دستش را روی میز گذاشت.
«اگر کسی اینجاست، بیرون بیا.»
چیزی در اتاق تغییر نکرد.
شمع همانطور میسوخت.
ساعت همانطور میزد.
تیک.
تیک.
تیک.
بعد صدای دستگاه آمد:
«آن را نساز.»
تسلا به عقب رفت.
لبش باز ماند.
«چه چیزی را؟»
سکوت.
«چه چیزی را نسازم؟»
صدای خفیفی آمد.
«دستگاه را»
تسلا خندید.
اول کوتاه.
بعد بلندتر.
خندهاش عصبی بود.
«این دستگاه؟»
سرش را تکان داد.
«تو نمیدانی من چه میسازم.»
دستگاه خاموش بود.
تسلا خم شد.
«تو حتی نمیدانی من کی هستم.»
چند ثانیه سکوت.
بعد صدا گفت:
«من میدانم.»
تسلا دیگر نخندید.
«تو از کجا میآیی؟»
پاسخ نیامد.
«چه کسی تو را فرستاده؟»
سکوت.
«ادیسون؟»
هیچ.
«اگر ادیسون است، به او بگو خودش بیاید.»
دستگاه روشن شد.
شمع لرزید.
تسلا به عقب رفت.
و این بار، صدا دیگر از دستگاه نیامد.
از اتاق آمد.
از همهجا.
از دیوار.
از سقف.
از کف.
از پشت سرش.
«تو هنوز ادیسون را نمیشناسی.»
تسلا آرام برگشت.
کسی پشت سرش نبود.
اما روی میز، کنار دستگاه، چیزی قرار گرفته بود که چند ثانیه قبل آنجا نبود.
یک ورق کاغذ.
تسلا نزدیک رفت.
کاغذ را برداشت.
سفید بود.
فقط یک خط روی آن نوشته شده بود.
با دستخط خودش.
تسلا رنگش پرید.
کاغذ را برگرداند.
پشتش هم چیزی نبود.
دوباره رویش را نگاه کرد.
جمله همانجا بود.
«تو این دستگاه را در سال ۱۸۸۹ میسازی.»
تسلا چند بار پلک زد.
سال را دوباره خواند.
۱۸۸۹.
دستش شروع به لرزیدن کرد.
«این غیرممکن است.»
صدای داخل اتاق گفت:
«هنوز نه.»
تسلا کاغذ را مچاله کرد.
«چه کسی این را نوشته؟»
«تو.»
«من ننوشتم.»
«هنوز ننوشتهای.»
تسلا به صندلی تکیه داد.
صورتش سفید شده بود.
«این یک حقه است.»
صدای آرامی جواب داد:
«همه چیز برای تو یک حقه است، تا وقتی که مجبور شوی باورش کنی.»
تسلا کاغذ را روی میز گذاشت.
دستش را روی صورتش کشید.
برای چند لحظه فقط صدای ساعت شنیده شد.
بعد پرسید:
«اگر تو واقعاً از آینده آمدهای...»
مکث کرد.
«چرا به من هشدار میدهی؟»
این بار سکوت طولانی بود.
آنقدر طولانی که تسلا فکر کرد همه چیز تمام شده.
بعد صدا گفت:
«چون من هم اشتباه کردم.»
تسلا سرش را بلند کرد.
«تو کی هستی؟»
صدا جواب نداد.
تسلا دوباره پرسید:
«تو کی هستی؟»
و این بار پاسخ آمد.
«تو.»
شمع خاموش شد.
اتاق در تاریکی فرو رفت.
صبح، صاحبخانه در زد.
هیچ جوابی نیامد.
دوباره در زد.
«آقای تسلا؟»
سکوت.
در را باز کرد.
اتاق خالی بود.
تسلا پشت میز نشسته بود.
چشمهایش باز بود، اما به جایی نگاه نمیکرد.
صاحبخانه گفت:
«آقای تسلا؟»
تسلا تکان نخورد.
مرد نزدیک شد.
«حال شما خوب است؟»
تسلا ناگهان گفت:
«من دیشب چیزی دیدم.»
صاحبخانه خندید.
«باز هم اختراع؟»
تسلا به او نگاه کرد.
چهرهاش جدی بود.
«نه.»
«پس چه؟»
تسلا چند ثانیه مکث کرد.
بعد کاغذ مچالهشده را از روی میز برداشت.
آن را باز کرد.
اما نوشته دیگر روی آن نبود.
کاغذ کاملاً سفید بود.
تسلا به آن خیره شد.
صاحبخانه گفت:
«مشکلی هست؟»
تسلا آرام گفت:
«نه.»
کاغذ را داخل کشوی میز گذاشت.
«هیچ مشکلی نیست.»
آن روز، برای نخستین بار در زندگیاش تصمیم گرفت درباره چیزی که دیده بود، حرف نزند.
و بعدها، هر وقت کسی از او درباره آغاز ایدههایش سؤال کرد، داستان دیگری تعریف کرد.
داستانی زیبا.
داستانی منطقی.
داستانی که مردم میتوانستند بفهمند.
او گفت همهچیز از علاقهاش به برق شروع شد.
گفت از کودکی رؤیای ساختن دستگاههایی را داشته.
گفت ذهنش همیشه پر از تصویر ماشینها بوده.
گفت انسان باید انرژی را آزاد کند.
گفت آینده متعلق به برق است.
همه را باور کردند.
حتی خودش.
اما سالها بعد، وقتی نیکولا تسلا پیر شده بود و دیگر کسی نمیدانست در اتاقهای هتل چه میکند، یک جمله در دفتر شخصیاش نوشت:
«من هرگز درباره برق دروغ نگفتم.»
زیرش مکث کرد.
بعد اضافه کرد:
«من درباره دلیل ساختنش دروغ گفتم.»
و برای نخستین بار، زیر آن تاریخ زد.
۱۸۸۹
همان سالی که روی کاغذ آن شب دیده بود.
همان سالی که هنوز نرسیده بود.
و همان سالی که قرار بود همهچیز آغاز شود.