
مرگ همیشه دربارهی مردهها نیست.
بیشتر وقتها، دربارهی آنهاییست که میمانند. آنهایی که باید صبح از خواب بیدار شوند، لباس بپوشند، سر کار بروند، و در چشم آینه نگاه کنند — در حالی که چیزی درونشان، همراهِ کسی که رفته، مرده است. مرگ، برای مرده پایان است؛ برای بازماندهها، شروعی که هیچوقت نخواستهاند.
این کتاب دربارهی مردن نیست.
دربارهی ماندن است. دربارهی سنگینیِ چیزی که رفته، و سبک شدنِ چیزی که مانده. دربارهی فاصلهی میان کسی که دیگر نیست، و کسی که هنوز هست — ولی نمیداند چطور باشد.
آدمها بعد از مرگ عزیزانشان، به شکلهای مختلفی میمانند. بعضیها ساکت میشوند. بعضیها فریاد میزنند. بعضیها به چیزهایی چنگ میزنند که نباید — به جسمی، به خاطرهای، به عادتی، به دروغی. بعضیها خودشان را به مرده تبدیل میکنند، تا شاید نبودنش کمتر درد داشته باشد. و بعضیها — فقط بعضیها — بالاخره یاد میگیرند که رها کنند.
این شش داستان، شش شکل متفاوت از همان یک چیزند: بازماندهها.
آدمهایی که در خانهای خاموش میمانند، در شهری بیاعتنا، در اتاقی که بوی کسی را میدهد که دیگر نیست. آدمهایی که با سایهها حرف میزنند، با صدای درونشان، با چیزی که فقط خودشان میبینند. آدمهایی که فکر میکنند میتوانند چیزی را نگه دارند — ولی نمیدانند که نگه داشتن، گاهی خودش شکلی از مردن است.
من این داستانها را ننوشتم تا دربارهی مرگ حرف بزنم. نوشتم تا دربارهی چیزی حرف بزنم که بعد از مرگ شروع میشود — و هیچوقت تمام نمیشود. دربارهی حفرهای که در آدم میماند، و آدمها آن را با هر چیزی — با عشق، با خشم، با سکوت، با فراموشی — پر میکنند. و باز هم خالی است.
اسم این مجموعه — زیر خاک، زیر پوست — از دو چیز میآید. از دو لایهای که مرگ در آن زندگی میکند:
زیر خاک: جایی که جسم میرود. جایی که ما چیزها را دفن میکنیم — جنازهها، خاطرات، گناهها — به این امید که تمام شوند. ولی تمام نمیشوند. فقط منتظر میمانند.
زیر پوست: جایی که مرگ، بعد از خاک، ادامه پیدا میکند. در رگها. در استخوانها. در نفسهایی که هنوز میآیند و میروند. در صدایی که از درون میآید و نمیشود خفهاش کرد. در آینهای که هر صبح، چیزی را نشان میدهد که شبیه خودمان نیست.
مرگ، از بیرون میآید. ولی زندگی با آن، از درون است. و شاید سختترین کار دنیا، این باشد: زندگی کردن با چیزی که نمیشود دفنش کرد.
این کتاب برای آنهاییست که میمانند. برای آنهایی که شبها بیدار میمانند، و به چیزی فکر میکنند که دیگر نیست — ولی هنوز، در جایی از وجودشان، نفس میکشد. برای آنهایی که میدانند رها کردن، سختترین شکل عشق است. و شاید — فقط شاید — هنوز یاد نگرفتهاند.
اگر این داستانها، حتی یک لحظه، چیزی را در شما تکان بدهد — چیزی که سالها در خودتان دفن کردهاید — پس نوشتنشان، با تمام تاریکیشان، ارزشش را داشته.
Ards