
من از زندگی فقط یک چیز میخواستم: یک روز آرام.
زندگی هم ظاهراً از من فقط یک چیز میخواست: چهار متر MDF سفید، دو لولای گازور و تسویهحساب مشتری طبقهی سوم.
البته من آن زمان هنوز نمیدانستم زندگی با من شوخی دارد. انسان معمولاً خیلی دیر متوجه شوخیهای زندگی میشود؛ درست زمانی که دیگر خندهاش نمیگیرد.
ساعت هفت و بیست دقیقهی صبح بود که با چشمهای نیمهباز، یک لیوان چای در دستم و گوشی در دست دیگرم، به صفحهی موبایل خیره شده بودم. سه پیام داشتم.
اولی از مشتری:
«داداش سلام. کابینتو امروز میاری دیگه؟»
دومی از تأمینکننده:
«بارتون آمادهست، فقط تسویه بفرمایید.»
سومی را خودم شب قبل برای خودم فرستاده بودم:
«فردا بالاخره شروع میکنم به نوشتن رمان.»
چند ثانیه به هر سه پیام نگاه کردم.
بعد به سقف خیره شدم.
با خودم گفتم: «بعضی آدمها صبح که بیدار میشن، با پیام معشوقشون مواجه میشن. من با طلبکار، مشتری و رویای نویسنده شدن مواجه میشم.»
چایم را خوردم.
سرد شده بود.
همانجا فهمیدم روز خوبی در پیش ندارم.
من چهارده سال است با MDF زندگی میکنم. البته «زندگی کردن» شاید تعبیر دقیقی نباشد. بیشتر شبیه این است که چهارده سال است با MDF یکدیگر را تحمل میکنیم.
من برای MDF برش زدهام، سوراخ کردهام، چسباندهام، حمل کردهام، نصب کردهام، رگلاژ کردهام و حتی در مواقعی به آن اعتماد کردهام.
ولی MDF هیچوقت به من اعتماد نکرد.
هر بار که فکر کردم این قطعه دقیقاً اندازه است، سه میلیمتر کم آمد.
هر بار که فکر کردم مشتری این بار پولش را سر وقت میدهد، گفت:
«داداش یه مشکلی پیش اومده.»
من از این جمله میترسم.
«داداش یه مشکلی پیش اومده» در زبان مشتریها تقریباً همان معنایی را دارد که «ما باید دربارهی رابطهمون صحبت کنیم» در زبان آدمهای متأهل دارد.
یعنی آماده باش.
من اما سالهاست یک رویای دیگر هم دارم.
نوشتن.
از بچگی دوست داشتم داستان بسازم. در ذهنم آدمهایی زندگی میکردند که وجود خارجی نداشتند. شهرهایی ساخته بودم که روی هیچ نقشهای پیدا نمیشدند. قاتلهایی داشتم که خودشان از خودشان میترسیدند و پیرمردهایی که شبها در اتاقهای تاریک دربارهی معنای زندگی فکر میکردند.
مشکل اینجا بود که زندگی واقعی من فرصت زیادی برای این کارها نداشت.
در داستانهای من، قهرمان با بحران وجودی مواجه میشد.
در زندگی واقعی من، مشتری زنگ میزد و میگفت:
«آرش، این کشو چرا دو میل اینورتره؟»
من هم میگفتم:
«چشم، درستش میکنم.»
دلم میخواست یک روز به او بگویم:
«دو میل؟ برادر من، انسان در طول تاریخ هنوز نتوانسته بفهمد چرا به دنیا آمده، آنوقت تو نگران دو میل کشویی؟»
ولی نمیگفتم.
چون انسان باید قبضهایش را هم پرداخت کند.
میگفتم:
«حتماً، درستش میکنم.»
آن صبح تصمیم گرفتم همهچیز را تغییر بدهم.
نشستم پشت میز و روی یک تکه کاغذ نوشتم:
برنامهی تغییر زندگی
شمارهی یک:
کمتر کار کردن.
کمی فکر کردم و کنارش نوشتم:
«غیرممکن.»
شمارهی دو:
بیشتر نوشتن.
نوشتم:
«فعلاً غیرممکن.»
شمارهی سه:
پولدار شدن.
این یکی را خط نزدم.
فقط چند ثانیه به آن نگاه کردم.
بعد خودم خندیدم.
نوشتم:
«نیازمند بررسی کارشناسی.»
شمارهی چهار:
نویسنده شدن.
دورش یک دایره کشیدم.
شمارهی پنج:
آرامش.
مدتی به این کلمه خیره شدم.
بعد زیرش نوشتم:
«این دیگه شوخیه.»
همان لحظه گوشی زنگ خورد.
مشتری بود.
گفتم:
«سلام داداش.»
گفت:
«آرش جان، کابینت امروز آماده میشه؟»
به کاغذ نگاه کردم.
به «برنامهی تغییر زندگی» نگاه کردم.
به «آرامش» نگاه کردم.
بعد گفتم:
«آره، امروز آماده میشه.»
گفت:
«پس کی میاری؟»
گفتم:
«بعدازظهر.»
گفت:
«قطعی؟»
من هیچوقت نفهمیدم چرا مشتریها کلمهی «قطعی» را اینقدر دوست دارند.
آدم وقتی میگوید «قطعی»، انگار دارد با تقدیر قرارداد میبندد.
گفتم:
«قطعی.»
گوشی را قطع کردم.
به کاغذ نگاه کردم.
بعد با خودم گفتم:
«شمارهی یک رو از برنامه حذف کن.»
کاغذ را مچاله کردم.
اما دوباره بازش کردم.
چون پشتش طرح یک داستان به ذهنم رسیده بود.
این یکی از مشکلات نویسندههاست.
حتی وقتی زندگی دارد خفهات میکند، مغزت میگوید:
«صبر کن... این صحنه خیلی داستانی بود!»
رفتم کارگاه.
کارگاه همان جایی بود که سالها بود مرا میدید و هیچوقت از من نپرسیده بود «حالت خوبه؟»
پر از MDF، خاک اره، ابزار، پیچ، متر، دستگاه و چیزهایی بود که نمیدانستم چرا هنوز نگهشان داشتهام، ولی مطمئن بودم اگر دورشان بیندازم، دقیقاً فردای همان روز بهشان احتیاج پیدا میکنم.
شروع کردم به کار.
پنج دقیقه بعد فهمیدم مترم نیست.
تمام کارگاه را گشتم.
نبود.
کشوها را باز کردم.
نبود.
روی میزها را گشتم.
نبود.
جیبهایم را گشتم.
نبود.
با خودم گفتم:
«عالیه. چهارده سال تجربهی کابینتسازی دارم و امروز بدون متر قرار است زندگیام را ادامه بدهم.»
از یکی پرسیدم:
«متر منو ندیدی؟»
گفت:
«نه.»
دوباره گشتم.
بعد یکدفعه دیدم متر روی همان کابینتی است که داشتم اندازه میزدم.
چند ثانیه ساکت ماندم.
با خودم گفتم:
«حافظه چیز عجیبیه. آدم میتونه اسم شخصیتهای یک رمان خیالی رو بیست سال یادش بمونه، ولی یادش نمیاد متر رو کجا گذاشته.»
ظهر شده بود که مشتری دوباره زنگ زد.
گفت:
«آرش جان کجایی؟»
گفتم:
«کارگاه.»
گفت:
«پس چرا نمیای؟»
گفتم:
«دارم آماده میکنم.»
گفت:
«چی رو؟»
میخواستم بگویم:
«آیندهام را.»
ولی گفتم:
«کابینتو.»
گفت:
«آها.»
بعد گفت:
«یه چیز دیگه هم هست.»
من همانجا فهمیدم قرار نیست آن روز تمام شود.
«یه چیز دیگه» یکی از خطرناکترین جملات زبان فارسی است.
گفت:
«اون رنگی که انتخاب کردیم، میشه یه درجه روشنترش کنی؟»
چشمهایم را بستم.
در ذهنم کافکا ظاهر شد.
گفتم:
«استاد، منم.»
کافکا گفت:
«میدانم.»
گفتم:
«فکر کنم زندگی علیه منه.»
گفت:
«به باشگاه خوش آمدی.»
بعد کامو آمد.
گفت:
«همهچیز بیمعناست.»
گفتم:
«رنگ کابینت رو چی کار کنم؟»
گفت:
«همان چیزی که مشتری میگوید.»
گفتم:
«تو هم؟»
گفت:
«من هم اجاره دارم.»
چشمهایم را باز کردم.
گفتم:
«باشه داداش، روشنترش میکنم.»
گوشی را قطع کردم.
همان لحظه فهمیدم شاید فلسفه هم نتواند آدم را از مشتری نجات بدهد.
عصر که شد، کار تمام شد.
نشستم.
دستهایم درد میکرد.
لباسم خاک ارهای بود.
موهایم به شکلی درآمده بود که انگار سالهاست در جنگل زندگی میکنم.
لپتاپ را باز کردم.
گفتم:
«امشب دیگه مینویسم.»
فایل جدیدی ساختم.
اسمش را گذاشتم:
رمان نهایی ۱
بعد فکر کردم شاید زیادی خوشبینانه باشد.
اسمش را کردم:
رمان نهایی ۱ واقعی
بعد یادم افتاد سه فایل دیگر هم با همین اسم دارم.
یکی ۳۰۰ کلمه بود.
یکی ۸۰۰ کلمه.
یکی فقط عنوان داشت.
به صفحه نگاه کردم.
با خودم گفتم:
«من واقعاً نویسندهام؟»
سکوت.
پرسیدم:
«یا فقط کسی هستم که دوست داره نویسنده باشه؟»
باز هم سکوت.
گوشی زنگ خورد.
مشتری.
گفتم:
«بله؟»
گفت:
«آرش جان، فردا میتونی بیای نصب؟»
گفتم:
«بله.»
گفت:
«ساعت چند؟»
گفتم:
«نه صبح.»
گفت:
«قطعی؟»
گفتم:
«قطعی.»
گوشی را قطع کردم.
به صفحهی لپتاپ نگاه کردم.
و ناگهان فهمیدم شاید تمام این سالها اشتباه فکر میکردم.
شاید قرار نبود از زندگیام فرار کنم تا بتوانم دربارهی زندگی بنویسم.
شاید همین زندگی، با تمام مشتریهای بدقول، کابینتهای کج، پولهای عقبافتاده، خستگی، دستگاه خراب، متر گمشده و روزهایی که حتی حوصلهی حرف زدن با خودم را نداشتم، همان چیزی بود که باید دربارهاش مینوشتم.
فایل را باز کردم.
شروع کردم:
«من از زندگی فقط یک چیز میخواستم: یک روز آرام.»
مکث کردم.
ادامه دادم:
«زندگی هم از من فقط یک چیز میخواست: چهار متر MDF سفید، دو لولای گازور و تسویهحساب مشتری طبقهی سوم.»
خندیدم.
این بار واقعاً خندیدم.
شروع کردم به نوشتن.
از خودم نوشتم.
از کار.
از مشتری.
از اینکه چطور آدم میتواند چهارده سال با یک شغل بجنگد و هنوز صبح روز بعد دوباره سراغ همان شغل برود.
از اینکه چطور رویاهایم را کنار دستگاه برش گذاشته بودم و هر روز به خودم میگفتم «فردا».
و عجیب این بود که هرچه بیشتر مینوشتم، بیشتر احساس میکردم دارم نفس میکشم.
آن شب حدود هزار و هفتصد کلمه نوشتم.
برای من، این تقریباً شبیه فتح قله بود.
لپتاپ را بستم.
روی صندلی تکیه دادم.
با خودم گفتم:
«شاید بالاخره نویسنده شدم.»
بعد صدایی در ذهنم گفت:
«فردا ساعت نه نصب داری.»
گفتم:
«خفه شو.»
گفت:
«مشتری گفته قطعی.»
گفتم:
«میدونم.»
گفت:
«پولش رو هم شاید نده.»
گفتم:
«برو بخواب.»
ساعت نزدیک دو بود که از کارگاه بیرون آمدم.
قبل از رفتن چشمم به همان کاغذ افتاد.
برنامهی تغییر زندگی.
برداشتمش.
شمارهی یک هنوز نوشته بود:
«کمتر کار کردن.»
خطش زدم.
شمارهی دو:
«بیشتر نوشتن.»
کنارش تیک زدم.
شمارهی سه:
«پولدار شدن.»
نوشتم:
«در حال مذاکره با خدا.»
شمارهی چهار:
«نویسنده شدن.»
کنارش دو تا تیک زدم.
شمارهی پنج:
«آرامش.»
چند ثانیه نگاهش کردم.
بعد زیرش نوشتم:
«بعد از تسویه.»
کاغذ را گذاشتم توی جیبم.
صبح روز بعد دوباره گوشی زنگ خورد.
مشتری بود.
«داداش سلام. کابینت آمادهست؟»
گفتم:
«آره.»
«امروز میاری؟»
گفتم:
«آره.»
بعد مکث کردم و گفتم:
«اگه خدا بخواد.»
گفت:
«خدا چه کارهست؟»
گفتم:
«همین که هنوز تو مشتری منی، معلومه خیلی کارهست.»
خندید.
من هم خندیدم.
گوشی را قطع کردم.
لباس پوشیدم.
متر را برداشتم.
کلیدها را برداشتم.
از خانه زدم بیرون.
در راه، جملهی اول داستان بعدی توی ذهنم شکل گرفت:
«آدمها معمولاً فکر میکنند یک روز زندگیشان را عوض خواهند کرد، اما نمیدانند همان روزی که منتظرش هستند، ممکن است یک مشتری زنگ بزند و بگوید: داداش، اون کشویی که گفتی...»
لبخند زدم.
شاید زندگی من قرار نبود آنطور که میخواستم پیش برود.
شاید قرار نبود یک صبح از خواب بیدار شوم و ناگهان همهچیز مرتب شده باشد.
شاید قرار نبود پولدار شوم.
شاید قرار نبود شغل رؤیاییام را پیدا کنم.
اما یک چیز را فهمیده بودم.
من میتوانستم وسط همین زندگی لعنتی، وسط MDF و خاک اره و مشتری و بدهی و خستگی، برای خودم یک گوشهی کوچک بسازم.
یک میز.
یک لپتاپ.
یک داستان.
و چند ساعت در هفته که در آن، هیچکس نمیتوانست بگوید:
«داداش، اینجا دو میل کجه.»
البته اگر کسی میگفت، باز هم درستش میکردم.
چون من آرشم.
چهارده سال است کابینت میسازم.
و حالا دارم داستان هم میسازم.
فرقشان فقط این است که در کابینت اگر اندازه را اشتباه بزنم، باید دوباره برش بزنم.
ولی در داستان، میتوانم تمام اشتباهات زندگیام را نگه دارم.
حتی آنهایی را که هنوز نمیدانم چرا اتفاق افتادند.
شاید یک روز همینها بهترین داستانم شدند.
فقط امیدوارم مشتری آن روز زنگ نزند و نگوید:
«داداش، یه تخفیف کوچولو هم داری؟»
چون در آن صورت، تمام فلسفهام دربارهی هنر و زندگی و رنج انسان، درجا فرو میریزد.
و من دوباره میشوم همان آرش چهارده سالهی MDF.
با متر در دست.
با خاک اره روی لباس.
با یک عالمه رویا در سر.
و یک جملهی همیشگی روی لب:
«چشم داداش، درستش میکنم.»
