این یادداشت برای چالش کتابخوانی طاقچه نوشته شده است.
پیش از شروع اعلام می کنم که در صورتی که این کتاب را نخوانده اید از این جمله فراتر نروید و تا بعد از تمام کردن این کتاب این پست را نخوانید.
این کتاب از شاهکار های ناتسومه سوسه کی است. زمان نوشتن این کتاب وی تحت تاثیر وقایع آن روز ژاپن که مرگ امپراطور می جی و جونشی(خودکشی) ژنرال نوگی از بزرگان مملکت آن زمان بود، قرار داشت.
اوایل این کتاب با یک حس خوش و دوستانه یا بهتر بگویم عاشقانه دنبال میشد تا به پایان تلخ خود رسید و خواننده را مبهوت کرد.
داستان در مورد یک دانشجو است که از شهرستانی برا تحصیل به توکیو می رود و در آن جا با مردی آشنا می شود که او را "سنسی" می نامد. این دانشجو یا بهتر بگویم شخصیت اول داستان، ارادت خاص و عجیبی به این "سنسی" پیدا کرد. سنسی فردی کم حرف، در فکر و کمی بداخلاق و رک بود که با وجود این که اوایل سعی در دور کردن این دانشجو از خودش داشت، او روز به روز با تمایل بیشتری به سنسی نزدیک می شد. سنسی افکاری داشت؛ افکاری که آن ها را بر پایه تجربیات خود می دانست. از جمله دید های منفی از قبیل این که به هیچ کس نمی توان هیچ اعتمادی داشت. "آدم خوب یا بد وجود ندارد، هر آدمی در زمان خاصی به دلیل منفعت شخصی ممکن است تبدیل به آدمی بد شود." بی راهه نمی گفت او خودش نمونه بارز این جمله رو چند بار تجربه کرده بود. دانشجو به مراتب به سنسی نزدیک تر شد وارتباط آن ها خیلی نزدیک تر از قبل شد ولی سنسی هیچوقت حصار تنهایی و افکار خاص خود را نشکست. آخر هم دانشجو برای بیماری پدرش مجبور شد دو ماهی را برای شهرستان زادگاهش، توکیو را ترک کند و به عیادت پدرش رود. در این زمان طولانی که فکر کنم ۲ ماه به طول کشید سنسی و دانجشو بار ها نامه هایی رد و بدل کردند؛ بهتر است بگویم بیشتر نامه ها یک طرفه از دانشجو و بدون جواب از استاد فرستاده شد جز این که دو جواب کوتاه از طرف سنسی آمد که در اولی گفته بود " مشتاقم که تو را سریعتر ببینم" و دومی بعد دیدن بیماری پدر او گفت " که نیاز نیست بیایی". روزگار سپری شد و پدر این پسر هم در احتضار رو به مرگ بود. هنین موقع نامه ای بلند بالا و کلفت از سوی سنسی به دانشجو رسید. این نامه وصیت نامه سنسی و زندگی نامه اش بود. بار ها دانشجو قبل از آنکه به شهرستان برگردد به سنسی گفته بود مشتاق است از گذشته اش که موجب این تفکرات منفی نسبت به نوع بشر شده است بداند تا درسی از زندگی بگیرد. سنسی این کار را به مهلتی دیگر واگذار کرده بود ولی گفته بود سر وقتش به وی خواهد گفت. حالا این همان زمان است، آخرین زمانی که دانشجو از سنسی چیزی خواهد شنید یا خطش را خواهد خواند.
قصد ندارم محتویات نامه را شرح دهم ولی به طور خلاصه نیاز است قسمت هایی از آن را بگویم.
والدین سنسی قبل از ۲۰ سالگی اش به علت تیفوس فوت شده بودند.خانواده نسبتا ثروتمندی هم بودند. قبل از مرگ والدین اداره امور زندگی را به عمویش واگذار کردند. پسر به عمویش اعتماد داشت و اداره کار ها به وی سپرد و برای تحصیل به توکیو رفت. منتهی این عمو تمام مال و اموالش را بالا کشید و همین شد که جرقه بی اعتمادی و نفرت وی به نوع انسان زده شد. سپس با اندک مالی که از خانه پدری به او رسیده بود به توکیو برگشت و در محله ای در یک خانه پانسیونی اقامت گزید. خانواده ای که در آن زندگی می کردند یک بیوه شهید ارتشی و دخترش بودند. سنسی جوان به رفتار خوب و محبت آمیز مادر و دختر از همان روز اول تا روز آخر به خاطر بی اعتمادی شدیدی که به بشر پیدا کرده بود شک داشت. ولی تناقضی وجود داشت؛ او روز به روز عاشق دختر میشد. نهایتا چندین بار میخواست که دختر را خواستگاری کند ولی میترسید که نکند دارد از آن ها فریب می خورد. به همین دلیل ساده آن را به تاخیر انداخت. در همین زمان بود که دوست نزدیکش به دلیل مشکلات خانوادگی و مالی نیاز به کمک داشت. وی که فردی با وجدان بود و می خواست به دوستش کمک کند به او پیشنهاد داد که در خانه پانسیونی در اتاقی اقامت گزیند. دوستش "کاف" قبول نمیکرد ولی با اصرار شدید سنسی او رام شد و به خانه پا گذاشت. این کاف از آن آدم های آرمانی بود. وی که اسطوره هایش بودایی ها و فیلسوف های قدیمی بودند و راه ریاضت و سختی کشیدن را برای رسیدن به " تعالی" تنها راه می دانست. فردی عجیب با طرز زندگی عجیبی بود که زندگی اجتماعی و عادی ای نداشت و دائم در حال سختی دادن به خود و خواندن کتاب های فراوان بود. هدف سنسی هم کمک به وی و هم باز کردن یخ عجیب کاف طی معاشرت با مادر و دختر بود، به توجه به این که ممکن است همین کاف خاش گلویش شود. بعد تر کاف همین طور به اصطلاح "آدم تر" می شد و زندگی بهتری داشت، منتهی این سنسی بود که هر روز حسادتش به کاف افزوده می شد و ترس این را داشت که کاف دختر را که عاشقش بود، از او بقاپد. آخر هم این ترس به حقیقت پیوست و کاف به عشق سوزناکش به سنسی اعتراف کرد. این زمان بود که سنسی جون گرگ تیر خورده ای دیگر هیچ چیز جز به در کردن این رقیب عشقی برایش اهمیت نداشت. برای همین هم تدبیری اندیشید. از طریق اعتقادات قدیمی کاف از قبیل ریاضت کشیدن و دوری از عشق و غیره وارد شد و اراده اش را تضعیف کرد و در همین زمان هم طی ضربه نهایی به شکل پنهانی از مادر برای دختر خواستگاری کرد و به او هم جواب بله داد. بعد از چند روز مادر دختر که سنسی را دید به او گفت که به کاف موضوع را گفته و کاف هم خیلی تعجب کرده ولی برایشان آرزوی خوشبختی کرده است. کاف چند روز بود که بدون هیچ نشانه ای خودش را جلوی دوستش،سنسی، نگه داشته بود و چیزی نگفته بود. ناگهان در همان شب خودش را کشت و مرد.
حالا سیاهی پایان ناپذیری برای همیشه بر زندگی سنسی افتاد. او که فرد دغل کاری در واقعیت نبود تنها برای اولین بار حقه ای برا به دست آوردن عشقش به کار گرفته بود برای همیشه دیگر زندگی عادی ای نخواهد داشت. او با دختر ازدواج کرد و هر چه میخواست شد ولی آن حس شوم همه این خوشی ها را نقش بر آب کرد و تمام این سال هایی که باید با شادی سپری می کرد همچون شکنجه ای پایان ناپذیر بود که تنها راه فرار از آن مرگ بود. بار ها قصد این کار را داشت ولی از ترس این که این دختر تنها شود از این کار دست کشید. مادر دختر هم چند وقت پیش به دلیل بیماری کلیوی فوت کرده بود و او تنها شده بود و فقط سنسی را داشت. سال ها سپری شد... ولی در زمان نوشتن این نامه بود که سنسی دیگر از همه چیز دست کشید و بعد از سالیان شکنجه روحی خودرا به دست مرگ واگذار می کرد. در همین نامه هم ذکر کرد که زمانی که این نامه را خوانده ای من احتمالا دیگر مرده ام.
این کتاب پایان تلخی داشت ولی درست مثل یک تجربه واقعی زندگی بود. منی که داستان عاشقانه سنسی را می خواندم و به قسمت رقیب عشقی اش که رسیدم در ذهنم به همین تدابیری که سنسی برای به در کردن دوستش کشیده بود می اندیشیدم و شک می کردم که فروگذار نخواهم کرد. به بیانی تفکرات و عقاید و تجربیات و بی اعتمادی به دیگران در من و سنسی مشترک بود. فکر می کنم هر کسی ماری است که فقط باید منتظر باشم تا به نوقع نیشم بزند. منتهی با پیامدی از این تدبیری که هم سنسی و هم من در ذهن خود چیده بودیم خیلی غریب بودیم. چطور فکر می کردیم در این دنیای کثیف کسی واقعا جز برای آسیب به من هدفی داشته باشد حتی بگو دوست نزدیک باشد. ولی بعد با این حقیقت تلخ مواجه شدم که کاف واقعا مثل سنسی عاشق این دختر شده بود و قصدش پاک بود، حال آن که نزدیکترین دوستش به او کلک زد و از زندگی ساقطش کرد. من میگویم که خودکشی کاف فقط به خاطر عشق از دست رفته به دختر نبود. او با نابودی اعتمادش به جهان و نزدیکترین کسش که همین دوستش بود رو به رو شد و فهمید آرمان هایی که داشته به درد لای جرز هم نمی خورده. اعتمادش را به جهان از دست داد و خودکشی کرد و سنسی را در داغ و ندامتی ابدی گذاشت.
به قول همین سنسی " عشق جنایت و همزمان امری مقدس است"
