در سالهای اخیر کتابهای صوتی طرفداران فراوانی پیدا کردهاند. یکی از دلایلش فرار از فرایند خواندن در دل شلوغی زندگی امروز است. شنیدن سهل الوصول است، اما ادبیات در خواندن شکل میگیرد. زبان برای ارتباط میان انسانها و انتقال پیامی مشخص به وجود آمد. اما در ادبیات و هنگامی که نویسنده از زبان برای یک روایت استفاده میکند، هدف ارتباط با خواننده و چه شخصی است؟ آیا میتوانیم خیلی ساده بگوییم رمان ارتباط خواننده با شخص نویسنده است؟ نویسنده با استفاده از زبان دست به خلق واقعیتی منحصر به فرد میزند. دنیایی ذهنی خلق میشود و نویسنده راوی جزئی از واقعیت آن دنیا از دریچهی ذهن خود است. شکل فیزیکی کلمات نشانههایی میشوند برای فرمدهی احساسات و ناخودآگاه نویسنده و در عین حال جزئیات دنیای روایت در ذهن خواننده. بنابراین در مواجهه با رمان، ما با ارتباطی ساده و یک سویه با شخص نویسنده و خواننده روبرو نیستیم. بلکه ارتباطی چند وجهی و پیچیده میان چند ساحت مختلف وجود دارد. نکتهی اساسی ولی اینجاست که کلمات به خودی خود کافی نیستند. کلمات با خواندن و با شکل گیری در ذهن خواننده دنیای روایت را میسازد. مانند سینما دنیا فیزیکی و ابژکتیو نیست. بلکه در ذهن هر خواننده منحصرن شکل میگیرد. بخشی از کشف دنیای هر رمان و هر قطعهی ادبی، وابسته به خواننده و سلیقه و نحوهی خواندن او است. بنابراین هنگامی که رمان توسط یک گوینده خوانده میشود، فضای سوبژکتیو به امر عینی تبدیل شده و گوینده به دنیایی تعین میبخشد که باید در دنیای حسیِ خواننده منحصرن شکل میگرفت. گوینده با لحنی که جملات را میخواند، با نحوهی ادای هجاها، با اوج و فرود و سکونها و تنفسها و ... دنیای رمان را عینیت میبخشد. گاهی هنگامی که دربارهی یک رمان با کسی صحبت میکنیم، متوجه میشویم بخشی از رمان برای او جذاب بوده که ما هنگام خواندن اصلن جذب آن بخشها نشدهایم. اما هر دو روایت را به یک میزان درک کردهایم. تفاوت در کجاست؟ تفاوت در همین دریافت حسی و ارتباطی متفاوت در هنگام خواندن است. به بیانی دیگر میتوان گفت خواننده با خواندن رمان، یک بار دیگر آن را در ذهن خود دوباره مینویسد. جملات نوشته شده در بازنویسی دوباره در ذهن خواننده، محمل ارتباطی جدید میان خواننده و خود میشود.