مانتو لاستیکی است که عمر زیادی داشته و مدل های زیادی به خود دیده است. اما موضوع ما تاریخچه کامل این جلد زیبا نیست، بلکه می خواهیم مدل های مختلف آن را بعد از انقلاب 57 بررسی کنیم. تا قبل از این تاریخ در ایران به ندرت از خرقه ای به نام مانتو استفاده می شد. بیشتر زنان محجبه چادر یا شال با دامن یا شلوار می پوشیدند. پس از انقلاب فرهنگی سال 1961، مانتو در میان زنان محبوبیت بیشتری پیدا کرد و به تدریج فراگیرتر شد. در ابتدا هیچ روندی وجود نداشت و مانتوهایی که خانم ها می پوشیدند سفارشی بود. اما با گذشت زمان، تولیدکنندگان شروع به دوخت یک کالای جدید زیر لباس خود کردند و آن یک کت بود.
مانتو از کلمه فرانسوی manteau به معنای شنل پوشیده شده روی لباس گرفته شده است. آغاز مانتو را به قرن 17 و 18 نسبت می دهند. درست است که مانتو بعد از انقلاب در ایران رایج شد اما این لباس در کشورهای دیگر یک لباس کاربردی بود. در واقع آنقدر قدیمی است که نمی توانیم گذشته آن را نه به زنان و نه به مردان نسبت دهیم.
مانتویی که رایج بود و خانم ها می پوشیدند مدلی بسته و پهن داشت. این لباس به عنوان پوششی برای افراد پایین جامعه استفاده می شد. آنهایی که در جایی کارگری می کردند و مانتو می پوشیدند تا لباسشان کثیف نشود. برخی منابع از نگاه نژادپرستانه به این لباس انتقاد کرده اند. یعنی اشراف برای نشان دادن موقعیتهای مختلف خود، سربازان خود را با خرقههای همشکل میپوشانند. اما گاهی آقازاده ها مدل های خاصی از آن را برای خود انتخاب می کردند و در مراسم های مختلف استایل های مختلفی را با دوخت های تزئینی می پوشیدند. در برخی از آثار هنری گذشته، زنان و مردان نجیب را می بینیم که خرقه به عنوان لباس پوشیده اند.
در برخی فرهنگها، به افرادی که در دادگاه ظاهر میشدند، لباسی شبیه شنل میدادند. افرادی مانند قاضی، وکلا و منشی دادگاه.
با این حال، عمر این لباس در کشور مادری اش به پایان رسید، اما سیاستمداران فرانسوی آن را به برخی از مناطق و فرهنگ های دیگر جهان عرضه کردند. پس از انقلاب ایران و ظهور دیدگاهی متفاوت در ایران، مراودات سیاسی فرانسه پیشنهاد دولت ما را داد که با تغییرات جزئی پذیرفته شد.
آغاز مانتو در ایران
نکته جالب این است که قبل از سلطنت پهلوی ایران و سلطنت رضاشاه، مردان ایرانی عبایی تا حدودی شبیه مانتوهای زنانه امروزی می پوشیدند. اما با پوشیدن اجباری خشت شلوار، این لباس خاص و سنتی از لباس ایرانیان محو شد. از سوی دیگر با تأسیس مدارس در ایران و ادغام مدارس، زمانی که دختر و پسر به مدرسه می رفتند، لباس های متحدالشکل شبیه مانتوهای امروزی برای آنها در نظر گرفته شد.