
هوا رو به سردی گذاشته بود. داشتیم از دست بارانهای پاییزی راحت میشدیم که جایشان را به زمستان میداد. قدیمها مثل الان نبود که. توی پاییز حسابی باران میآمد و زمستان هم یخبندان میشد.
تو گرمای رختخواب بودم و دلم نمیخواست ازش جدا بشوم که صدای مادرم درآمد: «احمد، احمد، مدرسهت دیر میشه ها!»
گفتم: «اَه! دوباره شروع شد!»با غُر و نقنق بلند شدم!
عزیز، مادربزرگم، صدای رادیو را بلند کرده بود. برنامۀ رادیو، «تقویم تاریخ» بود. برادرم محمود هم مثل همیشه با ولع و لذت داشت نان و پنیر میخورد.
من پاشدم بروم صورتم را بشورم، ولی کاش نرفته بودم. ما یک اتاق داشتیم و دستشویی و حمام توی حیاط بود. تمام بدنم یخ زد. دلم میخواست فقط خودم را برسانم به اتاق و کنار بخاری گرم بشوم. ولی آمدم و سریع لباسهایم را پوشیدم و یک چایی سرکشیدم.
عزیز گفت: «احمد جان! مادر! یه لقمه ببر مدرسه بخور!»
- عزیز، حسین دوستم خوراکی میاره باهم میخوریم.
مادر مثل همیشه داشت روپوش و مقنعۀ کارش را میپوشید تا خودش را سریع برساند به کارگاه خیاطی. همیشه دیدن این صحنه اذیتم میکرد. تحمل نداشتم که او برود سر کار تا من بتوانم مدرسه بروم و درس بخوانم. خیلی درمورد این مشکل صحبت کردیم، ولی او روی حرفش بود که تا دیپلم نگیرم، حق ندارم بروم سر کار. با خودم گفتم: آخه کو تا دیپلم!
مادر به عزیز گفت: «عزیز، پول کرایهخونه رو گذاشتم زیر فرش اتاق. آقا کریم اومد، بده بهش.»

منم به محمود گفتم: «اگه سیر شدی، بریم!»
محمود یک لقمه برداشت و دوتایی راهی مدرسه شدیم. هوا اینقدر سرد بود که فقط میخواستم خودم را زودتر برسانم به مدرسه. مدرسۀ محمود دقیقاً کنار مدرسۀ من بود. وارد مدرسه شدم. توی حیاط، حسین را دیدم. بچهها درگیر بازی بودند و توی سروکلۀ هم میزدند. حیاط مدرسههای قدیم مثل الان نبود که فقط چهار تا کلاس با یک حیاط خیلی کوچک داشته باشد. درسه آنوقتها امکانات نبود، ولی توی حیاط مدرسه دو تا تیم فوتبال راحت باهم بازی میکردند.
من از سرما رفتم گوشۀ حیاط. یک کم اشعۀ خورشید توی گوشۀ حیاط گرما میداد. من دوست داشتم تا آخر مدرسه از از آنجا تکان نخورم. حداقل گرمتر از جای دیگر بود. مثل پرندههایی که موقع هوای سرد خودشان را توی افتاب جمع و کز میکنند، ایستاده بودم و دستهایم را بههم میمالیدم تا گرم بشوند. حسین آمد پیشم و حال مرا که دید، گفت: «خب تو که اینقدر سردته، یه کاپشن بپوش! با یه ژاکت معلومه سردت میشه.»
حسین از وضعیت زندگی ما خبر داشت، ولی من سعی میکردم به مادرم برای هیچ چیزی فشار نیاورم.
حسین گفت: «چی شد؟ وسایل رو خریدی؟ فقط یه ماه وقت داریم برای جشنواره ها!»
قرار بود من و حسین توی بخش جوان خوارزمی شرکت کنیم. میخواستیم یک دست هوشمند روباتیک درست کنیم، ولی هزینه داشت. با حسین یک روز نشستیم و تمام حسابوکتابها را انجام دادیم. قرار شد هر کداممان نصف هزینهها را بدهیم، ولی من خجالت میکشیدم به مامانم بگویم. ازطرف دیگر خیلی دوست داشتم تو جشنواره شرکت کنم. خیلی برای طرح و مدل کار کرده بودیم. توی کتابخانه کتابهای زیادی را زیرورو کرده بودیم. آن وقتها اینترنت بهسادگی در دسترس همه نبود. برای یک تحقیق فقط باید از کتابها کمک میگرفتیم. چند ماه روی این طرح وقت گذاشته بودیم و الان موقع نتیجهگرفتن بود.
به حسین گفتم: «میگیرم! تو چی؟ پول رو ردیف کردی؟»
- آره، من بیشتر وسایل رو خریدم. فقط منتظر تو هستم.
- منم ردیف میکنم.
آن روز تمام فکرم به این بود که چطوری پول را تهیه کنم. موقع زنگ تفریح دوم دیدم آقای محسنی، معاون مدرسه، یک اطلاعیه زده به تابلوی اعلانات. ازش پرسیدم: «مسابقهس؟»
بشه!
سر همین موضوع، از آقای ضیایی خواهش کردم هر روز بعد از کلاس مدرسه یه ساعت برای تو کلاس بذارن تا بتونی نقاط ضعفت رو از بین ببری.» منم گفتم: «چشم.»
آقایی ضیایی گفت: «من خودم فردا کتاب میارم با همون کار کن.»
آنها اصلاً خبر نداشتند برای من مسابقه و اولشدن مهم نیست و فقط فکرم به جایزه است! دوست داشتم زودتر حرفهایشان تمام بشود و بروم پاکت را باز کنم. توی دلم میگفتم: «حداقل ۱۰هزار تومن دادن. این مسابقه از مسابقۀ کتابخونی مهمتره.» بعد از اینکه از دفتر آمدم بیرون، پاکت را باز کردم. در عین ناباوری فقط یک نامۀ تشکر خشکخالی بود! هرچه اینطرف و آنطرف کردم، دیدم چیزی توی پاکت نیست! دوباره رفتم دفتر، گفتم: «ببخشید! میخواستم با آقای محسنی صحبت کنم.»
تو دلم گفتم: «شاید بن گذاشتن، آقای محسنی مثل دفعۀ قبل میخواد بعداً پولش رو بده.»
محسنی گفت: «بگو.»
- ببخشید! این مسابقه جایزه نداشت! تو پاکت هیچی نیس!
خندید و گفت: «نه متأسفانه. ولی اکبری، اگر نفر اول استان بشی، حتماً جایزۀ نفیسی میدن.»
خود آقای میرزایی هم گفت: «نفر اول بشه، براش جایزه میگیریم.»
با خوشحالی گفتم: «ممنون.»
تو راهرو میپریدم بالا و میگفتم: «اگه اول بشم، هم از اونا جایزه میگیرم هم از مدرسه.»
حسین تو حیاط منتظر من بود. گفت: «چی شد؟ برنده شدی؟ واقعاً خسته شدم! وقتی نداریم برای ارسال روبات.»
- من ازت یه چیزی بخوام، قبول میکنیۀ
- چی؟
- تو پول بقیۀ وسایل رو بده، منم قول میدم تو مسابقۀ بعدی پول دستم اومد، بهت بدم.
- مگه الان جایزه ندادن؟!
- نه بابا!
- برو بابا! من پولی ندارم!
- پس اینجوری نمیتونیم تو مسابقه شرکت کنیم.
حسین بهاندازۀ من تو روبات، تحقیق و ایده نداشت. میدونستم مجبور است قبول کند. گفت: «میرم خونه، اگه بابام داد، من حرفی ندارم.»
آن روز تا به خانه رسیدم، دیدم عزیز با مامانم دارد حرف میزند، ولی خیلی چهرههایشان نگران هست! سلام کردم مثل همیشه. عزیز با لبخند همیشگی گفت: «عزیز دلم! خسته نباشی!»
نامه را دادم به مامانم، گفتم: «مدرسه داده.» فکر کرد پول میخواهند، باز نکرد و انداخت آن طرف و گفت: «اَه! اینام ولکن نیستن! میدونن ما شرایطمون سخته، همهش پولپول!»
- نه، پول نمیخوان.
- پس چیه؟!
به عزیز گفتم: «چیزی شده؟»
- آقا کریم اومده دم در، گفته بعد از عید باید از این خونه پاشیم. میخواد اینجا رو بسازه.
دلم ریخت! تازه فهمیدم داستان از چه قرار است!
محمود پاکت را برداشت و باز کرد. با سواد نصفهنیمهاش شروع کرد به خواندن: «جناب آقای احمد اکبری، دانشآموز گرامی مدرسۀ شهید ایوب حسنزاده، انتخاب شما بهعنوان نفر اول مسابقۀ علمی در بخش منطقه را تبریک عرض میکنیم.»
عزیز گفت: «واقعاً آفرین!» مامان هم خندید و خوشحال شد، گفت: «آفرین پسرم.»
گفتم: «قرار شده هر روز تو مدرسه یه ساعت بمونم که معلم ریاضیمون باهام کار کنه تا برای مسابقۀ استانی آماده بشم.»
آن روز خیلی دمغ بودم. دلم میخواست کاری بکنم. دلم برای بابام تنگ شده بود. بابام کارگر ساختمان بود. سر یک بیاحتیاطی از داربست افتاد پایین و همۀ ما را عزادار کرد. بیمه هم نبود. صاحبکار بیمعرفتش هم انگار نه انگار! مامانم تو این چند سال، فقط خودش تلاش کرد .اشک امانم نمیداد، ولی نمیخواستم کسی متوجه بشود. با خودم عهد کرده بودم که تا دیپلم فقط درس بخوانم و بعد از کنکور بروم سر کار. ولی کریم آقا را چهکار کنیم؟!
فردا با حسین، توی کتابخانه طرح کلی را آماده کردیم. سعی کردیم از وسایل بیمصرف استفاده کنیم و بهترین نتیجه را بگیریم. ایدۀ من این بود که از چتر خراب، برای انگشتهای بازویی روبات استفاده کنیم و هزینۀ زیادی برای وسایل گرانقیمت ندهیم. خیلی روی طرح کار کرده بودم. مطمئن بودم طرح خوبی از آب درمیآید. بعد از کلی بحثوجدل، قرار شد از فردا شروع کنیم.
من باید همزمان هم روی روبات کار میکردم و هم روی مسابقۀ ریاضی! بعد از کلاس آقای ضیایی با عجله میرفتم خانه، کتابهایم را میذاشتم و میرفتم خانۀ حسین. خانۀ آنها بزرگ بود و ما توی اتاق حسین کار میکردیم. کارهای هویهکاری و الکترونیک را خیلی با دقت انجام میدادم. میدانستم اگر قطعهای آسیب بییند، حسین من را میکُشد!
بعد از ده روز کارها داشت بهخوبی جلو میرفت. آن روز آقای ضیایی برگشت و گفت: «اعلام کردن مسابقه زودتر برگزار میشه تا برای جشن ۲۲بهمن، نفرات برتر رو اعلام کنن. پس باید خیلی وقت بذاری و تمریناتت رو بیشتر کنی.»
من فقط هدفم برایم مهم بود. همۀ وجودم را برای مسابقه گذاشته بودم. روز آزمون اعلام شد و قرار شد توی دانشگاه امیرکبیر برگزار بشود.
وقتی به مامانم گفتم، گفت: «مسیر طولانیه. من باهات میام.»
- نمیخواد. راهی نیس.
ولی طفلکی دلش میخواست کنارم باشد. روز جمعه بود. با مادر راه افتادیم. چند تا مسیر عوض کردیم تا رسیدیم. دانشگاه آنقدر بزرگ بود که آدم توی آن گم میشد. خانوادههای بچهها با تیپهای مختلف آمده بودند. من و مادر یگ گوشه ایستادیم تا اعلام کنند. بغل ما یک خانم بود که همهاش به پسرش اصرار میکرد یک چیزی بخورد. موز داده بود دستش و بهش میگفت: «تو جیبات آجیل ریختم. حتماً وسط آزمون بخور که قندت نیوفته.»
مامان من فقط یک لقمه نان بربری گذاشته بود توی کیفش. وقتی دید آن خانم چقدر اصرار میکند، یادش افتاد به منم یک چیزی بدهد. نخواستم دستش را رد کنم. گفت: «بخور جون بگیری.» آن خانم یک نگاه از بالا به پایین کرد و گفت: «آروین من خیلی کار کرده! کلی معلم خصوصی داشته! فکر نکنم با این شرایط، قبولی برای همه راحت باشه.»
از طرز حرفزدنش مشخص بود که من را در حد قبولی نمیدید. مامانم سکوت کرده بود. فقط من برایش مهم بودم. وقتی اعلام کردند برای ورود به سالن، گفتم: «مامان، تو برو من خودم میام.»
- نه عزیزم. امروز جمعهس. کاری ندارم. همینجا روی نیمکت میشینم باهم بریم.
حضور مامان بهم قوت قلب میداد. وقتی داشتم میرفتم توی سالن، نگاهش کردم. تمام وجودم غم شد که اینقدر زود شکسته شده! میخواستم بهش ثابت کنم هرچه برای ما تلاش کرده، بیثمر نبوده.
آزمون شروع شد. برعکس حدسهای من و آقای ضیایی، بهشدت سؤالات سخت و تخصصی داده بودند. همۀ فکرم را جمع کردم تا خوب تمرکز کنم. چند تا سؤال را نزدم، ولی درکل از خودم راضی بودم. بعد از یک ساعت آزمون تمام شد. آمدم بیرون. مامان یک تسبیح دستش بود و داشت صلوات میفرستاد. تا آمدم، پرسید: «چطور بود امتحان؟»
- هی بد نبود!
- من امیدوارم بهترین میشی.
تو راه برگشت، دم ایستگاه اتوبوس یک مغازه پیراشکی و نان ساندویجی میفروخت. مامان دست کرد تو کیفش، گفت: «برو دو تا پیراشکی بخر بیار.»
رفتم با یک دنیا عشق خریدم و دادم بهش. یک گاز زدم، گفتم: «چرا نمیخوری مامان؟»
- نمیخوام.
- پس چرا گفتی دو تا بخر؟!
- برای محمود گرفتم.
اینجور وقتا تمام دنیا بهم زهر میشد. وقتی دید من رفتم تو لَک، گفت: «یه گاز بده ببینم چطوره.» با خوشحالی دادم بهش، گفت: «بخور مادر. من میل ندارم.» قشنگ معلوم بود میخواست من ناراحت نباشم.
روزها گذشت. ما با حسین کار روباتمان را تمام کردیم. نسبتاً ازنظر فنی و آن چیزی که توی کاغذ آورده بودیم، تکمیل شده بود. حسین گفت: «به عالمیان زنگ زدم، گفته سهشنبه بیارین.» عالمیان مسئول جشنوارۀ جوان خوارزمی توی بخش دانشآموزی بود. من و حسین چند ماه آنقدر رفتیم و آمدیم که تا ما را میدید، از دست ما فرار میکرد.
سهشنبه با حسین رفتیم دفتر جشنواره. فقط چند ایستگاه از مدرسه فاصله داشت. تو اتوبوس هرکسی میآمد بالای سرمان و میگفت: «این چیه؟» منم انگار میخواستم کنفرانس بدهم، شروع میکردم توضیح میدادم. حسین از من خجالتیتر بود! خلاصه با هزار صلوات و احتیاط، بازوی متحرک را بردیم جشنواره. عالمیان همیشه عُنق بود. گفت: «بذارین روی میز، مشخصات دستگاه و اسم خودتون هم تو فرمی که روی میز هست، وارد کنین.» حسین شروع کرد به نوشتن. من گفتم: «ببخشید آقای عالمیان، داوری کِی هست و نتایج کِی اعلام میشه؟»
- دوباره سؤالات شروع شد! تو برگه روی میز نوشتیم!
دیدم دو هفتۀ دیگر اعلام میکنند. با حساسیت زیاد، با حسین رفتیم بیرون. همهاش میترسیدیم نکند توی جابهجایی، یک موقع آسیب ببیند، ولی جرئت نکردیم حرفی بزنیم. تا برسیم خانه، با حسین کلی رؤیاپردازی کردیم. گفتیم: «خدا کنه برنده بشیم، یه روبات خیلی بهتر بسازیم. ولی من هدفم فقط کمک به مادرم بود. نه که برندهشدن اهمیت نداشته باشد، ولی اولویت نبود.
چند هفته گذشت. نزدیک دهۀ فجر شده بود. من و حسین فقط منتظر بودیم؛ من بیشتر. چون نتیجۀ مسابقۀ علمی هم باید میآمد. بعد از چند روز، آقای میرزایی از پشت شیشه، اسم من و حسین را صدا کرد به دفتر مدرسه. آنها خبر نداشتند که ما توی جشنوارۀ خوارزمی شرکت کردیم. از ما دعوت شده بود برای اختتامیه شرکت کنیم. آقایی میرزایی گفت: «آفرین اکبری! هر جا یه مسابقهای باشه، شرکت میکنی. فقط کاش جشنواره رو بهم خبر داده بودی.»
- ببخشید!
دعوتنامه را دادند به من و حسین. از ذوقمون فقط میپریدیم بالا و پایین! مراسم فردا تو فرهنگسرای خاوران برگزار میشد. حسین ازم پرسید: «تو با کی میای؟»
- نمیدونم.
- من با داییم میام.
فردای آن روز حسین تیپ زده بود. من با همان لباس سادۀ همیشگی رفتم مراسم. مامانم کار داشت. منم نخواستم اذیت بشود.
توی مراسم، بعد از کلی صحبتِ افراد مختلف، نوبت به اعلام اسامی برتر رسید. توی آن لحظه، همۀ وجودم محو شنیدن اسامی بود. بعد از اینکه چند نفر را صدا کردند، مجری گفت: «بازویی متحرک از منطقۀ ۱۶ برگزیدۀ روبات استان تهران شده.» اسامی را که گفت، من و حسین فقط بلند شدیم. تا برسیم روی سن، همهاش صدای تشویق میآمد. آن لحظه، شیرینترین لحظۀ زندگیام بود.
وقتی لوح را گرفتیم، روی لوح یک پاکت بود و تو هر پاکت، سه تا سکۀ طلا! از تعجب شاخ درآورده بودیم! نمیدونستیم چهکار کنیم! وقتی رسیدم خانه، سکهها را به مامانم نشان دادم. بلافاصله بلند شد بغلم کرد. من احساس درونش را میفهمیدم. انگار خستگیهای این چند سال از تنش بیرون رفت. بعد از چند روز، نتایج مسابقۀ علمی هم آمد. من جزو پنج نفر اول شدم. باورم نمیشد! تلاشهای این مدتِ من داشت به نتیجه میرسید. واقعاً بعد از آن همه اتفاقهای تلخ، شیرینی این نتایج را داشتم احساس میکردم. آرزو داشتم پدرم بود و این صحنهها را میدید.