نگاهی به ساعت انداختم؛ نزدیک یک بود.
چشمانم سنگین شد و در خوابی عمیق فرو رفتم که ناگهان...
صدایی مهیب و وحشتناک جهان را لرزاند. نوری سرخ، تند و آزاردهنده از پشت پلکهایم جهید؛ سرخی دیوانهکنندهای.
پیش از آنکه بفهمم چه میگذرد، نیرویی سهمگین مرا به سقف کوبید و دوباره به پایین پرتاب کرد.
از آن لحظه فقط میچرخیدم؛ چرخشی بیانتها، انگار در تونلی عمیق فرو میرفتم که مرا به دل زمین میکشید.
لحظهای با خود گفتم:
«نکند مردهام... نکند این تونلِ زمان است...؟»
اما بوی تند خاک و ضربههای بیوقفه بر تنم واقعیت را فریاد میزدند؛ سقوط بود، سقوطی بیرحم و واقعی.
احساس کردم از چندین طبقه پایین آمدهام تا اینکه ناگهان همهچیز ایستاد.
بدنم روی چیزی سخت و خفهکننده افتاد؛ گویی تمام وزن دنیا بر پشتم آوار شده باشد.
میتوانستم دستها و سرم را اندکی تکان دهم، اما پاهایم... بیحرکت بودند؛ مثل کسی که میان دو دیوار خم شده باشد.
لحظهای خیال کردم شاید خواب است؛ اما صداها آرام به جانم برگشتند: صدای مبهم مردمی آشفته، گریهی زنها و بچهها، فریادهای گرفتهی مردان... و از دور، آژیر ممتد ماشینهایی که میآمدند و میرفتند.
یکباره یاد علیرضا و بچهها افتادم. همین چند ساعت پیش بود که آیما و هیدا موقع آوردن وسایل شام با هم شوخی و بحث میکردند.
علیرضا روی کاناپه دراز کشیده بود و با همان لبخند مهربان همیشگی سرش را بلند کرد و گفت:
«من کمک میکنم ظرفها رو بشوریم.»
علیرضا وقتی خانه بود، تکیهگاه ما بود؛ پشت و پناه من و بچهها.
قلبم بیامان میکوبید. از ته دل به خدا پناه بردم:
«خدایا... مراقب بچهها باش، مراقب علیرضا...»
در عمق جانم، صدایی آرامم میکرد؛ صدایی که میگفت:
«علیرضا پیش بچههاست... حتماً مراقبشونه.»
ای کاش حرف هیدا را گوش نداده بودم...
ای کاش این رسمِ خواب «پدر و دختری» را نگذاشته بودیم...
هفتهی پیش آیما با شیطنت گفته بود:
«مامان، میشه گاهی مادردختری بخوابیم؟»
هیدا با ذوق تقلیدش کرد و گفت:
«آره مامان، خیلی خوش میگذره...»
علیرضا بیچاره به اتاق رفت و ما سه نفر، گوشهی پذیرایی کنار هم خوابیدیم.
اما امشب بعد از شام، هیدا گفت: «بابا، امشب نوبت توئه.»
هیدا با آن شیرینزبانیاش دل علیرضا را آب میکرد.
علیرضا با خنده گفت: «حمیده، میگن امشب نوبت منه!»
بچهها دو طرفش، کنارهم در پذیرایی آرام خوابیدن.
من برای لوس کردن خودم گفتم:
«من میترسم...»
آیما، با اینکه تنها هشت سال داشت، با چشمانی پر از معصومیت و درکی فراتر از سنش گفت:
«مامان گناه داره، بیا پیش ما.»
هیدا با اخم، اما پرغرور گفت:
«نه آیما خانم، امشب فقط دختر پدری.»
ای کاش من هم کنارشان بودم...
این جمله را مثل ورد، زیر لب تکرار میکردم تا به خودم امید بدهم، تا باور کنم هنوز نفس هست، هنوز زندگی هست.
هرچه توان داشتم فریاد زدم،
اما دهانم پر از خاک بود؛
کلمات در گلوی خفهشدهام جان میدادند.
دوباره تلاش کردم:
«کمک... کمک! کسی هست؟»
در هجوم تاریکی و گرد خاک، صدایی از دور آمد؛
صدای مردی با لهجهی کردی، گرم و دلنشین، مثل نخی روشن در دل سیاهی:
«عزیزکم... دخترکم! صدات میاد؟ جواب بده!»
مرد، خسته و بیپناه، میان ویرانهها گوش میسپرد؛ شاید هنوز صدای دخترش از دل خاموشی به او برسد.
قلبم دوباره جان گرفت. با همهی توان، از گلوی پر از خاک فریاد زدم:
«آقا... کمک! من اینجام!»
صدایم را شنید. در میان همهی آن تاریکی و هراس، گرمایی در کلامش نشست. با اطمینانی عجیب، مثل کسی که نجات را درست روبهرویش میبیند، گفت:
«میروم... کمک میآورم.»
لحظهای شعلهای از امید در دلم جرقه زد، اما با دور شدن قدمهایش، آن شعله خاموش شد.
با خودم گفتم: حتماً دنبال دخترش میرود و مرا فراموش میکند.
اما همان لهجهی کردی، پرندهی خیالم را به پرواز درآورد؛ پروازی که مرا به خاطراتی دور برد...
یاد انتخاب نام بچهها افتادم.
علیرضا عاشق مردم کردزبان بود. برای انتخاب اسم، روزها جستوجو کردیم. هنوز آن لحظه را به یاد دارم؛ وقتی کنار هم نشسته بودیم و کتابی قطور از نامها را ورق میزدیم.
علیرضا لبخند زد و گفت:
«موافقی اسمش و بزاریم آیما؟»
با تعجب پرسیدم: «آیما؟ معنیش چیه؟»
نگاهم کرد و آرام گفت: «یعنی... ماهِ ما.»
دلم قنج رفت. در دل زمزمه کردم: «ماهِ مامان...»
اسم هیدا هم کردی بود؛ یعنی آرامش.
و چه آرامشی در دل من مینشست، هر بار که این نامها را بر زبان میآوردم...
و چهقدر دل من آشوب بود...
کاش میتوانستم تکانی بخورم، کاش فریادم را کسی میشنید...
زیر لب زمزمه کردم:
«خدایا... نکنه منو فراموش کنی... توی این همه سر و صدا...»
پاهایم را تکان دادم؛ بیفایده بود. هیچ حسی نداشتم.
فشاری سنگین، مثل صخرهای که بر ستون فقراتم آوار شود، جانم را میفشرد.
ترسی یخزده از عمق جانم بالا آمد:
«نکنه... قطع نخاع شدم؟ خدایا!»
«احساس میکردم چیزی تیز در کمرم میچرخد و استخوانم را ذرهذره میساید.»
ناگهان از بالای سرم صدایی شنیدم، صدایی که از میان خرابهها و آوار میآمد:
ــ «خانم! خانم! صدای منو میشنوی؟»
با نالهای ضعیف گفتم:
ــ «بله...»
نور سرد چراغ موبایل از سوراخی بالای سرم لغزید.
ــ «بگو ببینم نور از کدوم طرف میاد؟»
با تلاشی جانکاه مسیر نور را نشان دادم. صدایش نزدیک بود، اما او را نمیدیدم.
ــ «طبقهی چندم بودی؟»
ــ «دهم...»
ــ «شما هشت طبقه سقوط کردی... نمیتونم همین حالا بیرونت بیارم. باید صبر کنیم تا ابزار بیارن.»
صدایش میلرزید، انگار بغض گلویش را گرفته بود.
بعد، بلندتر با کسی صحبت کرد و دوباره رو به من گفت:
ــ «اسمت چیه؟»
ــ «حمیده.»
ــ «منم امیدم.»
بیاختیار گفتم:
ــ «خواهش میکنم... نرو... همینجا بمون!»
ــ «نترس، کنارتم... جایی نمیرم.»
با سردرگمی پرسیدم: «چه اتفاقی افتاده؟»
امید آرام گفت: «حملهی نظامی شده...»
کلماتش مثل خنجری در جانم نشست.
بیاختیار یاد حرف علیرضا افتادم؛ همان شب کنار ظرفها، وقتی کمکم میکرد، گفته بود:
«نگران نباش... اگر هم حمله بشه، به مناطق مسکونی کاری ندارن.»
چه روزهای ساده و بیغمی بود...
حالا اما حقیقت، تلخ و سنگین، روحم را میفشرد.
چند دقیقه بعد بطری آب کوچکی از همان سوراخ پایین داد. سرمای آب مثل نفس تازه بود. جرعهای نوشیدم و قطرههایی به صورتم زدم؛ جانم کمی برگشت.
بوی تند دود از زیر پاهایم بالا خزید؛ بوی خاک و گرد و غبارِ خانهای که روزی پناه ما بود، حالا بوی مرگ میداد. حس میکردم هر لحظه ممکن است زیر آوارِ همین خاطرهها دفن شوم.
امید با صدایی لرزان اما محکم گفت:
ــ «حمیده... طاقت بیار. آتشنشانی نزدیکه...»
درد هر لحظه عمیقتر میشد؛ فشاری که انگار میخواست استخوان و روحم را یکییکی خرد کند.
اکسیژن کم شده بود. نفسهایم بریدهبریده شد. تاریکی مثل پردهای ضخیم روی چشمانم افتاد.
شروع کردم به گفتن شهادتین...
خاطرات زندگی، مانند فیلمی شتابزده و پر از نور و صدا، از مقابل چشمانم گذشت؛ صورت بچهها، خندههای علیرضا، و نور عصر دیروز...
انگار از فراز آسمان خودم و بچهها را نگاه میکردم، فاصلهای میان زمان و قلبم، میان گذشته و اکنون.
با هم به سمت پارک میرفتیم؛
صدای خندههایشان، همچون نسیمی پر از زندگی، فضای پیرامون را پر کرده بود.
آیما تاب را عقب میکشید و هیدا با شور و ذوق فریاد میزد:
«محکمتر... بالاتر!»
چشمانش برق میزد؛ گویی میخواست پرواز کند، عاشق آسمان و تقدیرِ خود، بیخبر از سنگینی زمان.
من از تماشای خندهها و شادیشان مست میشدم...
چه زود گذشت، چه زود...
و هنوز طنین همان لحظات، درونم میپیچد؛
نوری که هیچگاه خاموش نمیشود، حتی میان خاکستر روزگار.
در آخرین رمقها صدای فریاد مردان را شنیدم:
ــ «سریعتر... زودتر! نردبون رو بیار اینجا!»
ناگهان چیزی خنک و نرم روی صورتم نشست؛ ماسکی که اکسیژن نجات را در ریههایم دمید.
همهچیز آرام شد.
نور، مثل آغوشی مهربان، از دل تاریکی عبور کرد.
و من... چشمهایم را آرام بستم.
چشمهایم آرامآرام باز شد...
نوری تند و زننده، مثل رعد، به صورتم خورد و پلک زدن را سخت کرد.
هوشیاری قطرهقطره در وجودم جریان گرفت.
فهمیدم داخل آمبولانس هستم.
دو مرد با لباس سفید، در دو طرفم نشسته بودند.
صدای آژیر آمبولانس در گوشم مثل نوایی دور و مبهم میپیچید؛ انگار قطعهای غمانگیز از زندگی را مینواخت.
مرد سمت راستم آرام گفت:
-- «خانم، به هوش هستید؟ اگر صدای منو میشنوید، یه علامت بدید...»
با هرچه در توانم بود، سرم را کمی تکان دادم.
هر دو با دیدن این نشانهی کوچک، خوشحال شدند.
اما درد...
دردی که در جانم پیچیده بود، آنقدر سنگین بود که اجازه نمیداد بیدار بمانم.
پلکهایم دوباره سنگین شدند و من در تاریکی فرو رفتم.
تنها چیزی که حس میکردم، جابهجایی بود؛ صدای چرخها، قدمها و صداهایی مبهم و گنگ...
من اما ناتوان از هر حرکتی، فقط حس میکردم...
بار دیگر، به سختی چشمهایم را باز کردم.
احساس کردم جایی منتقل شدهام؛ فضای تازهای بود. صدای زنی را شنیدم:
-- «خانم؟ صدای منو میشنوید؟ لطفاً اسمتون رو بگید.»
دهانم خشک و بیرمق بود، اما به سختی گفتم:
-- «حمیده...»
زن نزدیکتر شد و گفت:
-- «دوباره بگو، لطفاً!»
-- «حمیده پازوکی...»
نمیدانم چند ساعت گذشت؛ زمان دیگر برایم بیمعنی بود. اما کمکم حال عمومیام بهتر شد.
به پرستاری که بالای سرم ایستاده بود، با صدایی آرام گفتم:
-- «من... من کجا هستم؟»
لبخندی زد و گفت:
-- «بیمارستان شهید چمران. خداروشکر حالت بهتر شده.»
سریع پرسیدم:
-- «ببخشید... از بچههام، از همسرم خبری دارید؟»
جوابی نداد؛ فقط با مهربانی سرم را عوض کرد.
«ترس همه وجودم را گرفت.»
نگران گفتم:
-- «میشه... میشه به کسی زنگ بزنید؟»
-- «حتماً.»
گوشیاش را از جیب بیرون آورد. من شمارهی مریم را گفتم؛ تنها دوستی که به ذهنم رسید.
وقتی تماس گرفت، گفت:
-- «اه، این شماره خانم جوادیه.»
مریم، دوستم، قبلاً در همین بیمارستان کار میکرد...
گوشی را به دستم داد. صدای مریم مثل نسیمی آرامبخش بود...
اما من نمیتوانستم حرف بزنم؛ تنها اشک بود که بیوقفه، قطرهقطره، راهش را پیدا میکرد.
مریم آنطرف خط فقط گریه میکرد و مدام میگفت:
-- «خدایا شکرت... خدایا شکرت...»
صدای مریم در گوشی میلرزید؛ آمیخته با اشک و شوقی تلخ
ـ «حمیده... خوبی؟ الهی فدات بشم... از چهار صبح همهجا رو دنبال تون گشتیم، بارها به شمارههاتون زنگ زدیم...»
صدایم به سختی از گلویم بیرون آمد؛ خشدار و بیجان:
ـ «مریم... بچهها... علیرضا... خبری نیست!»
مریم لحظهای مکث کرد، انگار بغضش را فرو میداد:
ـ «نگران نباش عزیزم... اونا هم پیدا میشن. مطمئن باش حالشون خوبه.»
تماس که تمام شد، درِ اتاق آرام باز شد. داماد خواهرم وارد شد.
برای لحظهای دردهای تنم محو شد؛ تنها چیزی که وجودم را پر میکرد انتظار خبری از عزیزانم بود؛ انتظاری که مثل خوره، ثانیه به ثانیه در جانم میدوید.
مادر بودن یعنی تحمل دردهای بیپایان؛
اما انتظار...
انتظار، از هر دردی جانکاهتر است.
ثانیههایش کش میآید و تو را قطرهقطره آب میکند.
کمی بعد، ریحانه، خواهرم، با هزار رنج و تلاش خود را به من رساند.
بیمارستان شبیه روزهای جنگ بود؛ ورود ممنوع، صداها درهم، فضا پر از اضطراب.
گریه امانش نمیداد. دست روی صورتم گذاشت و فقط خدا را شکر میکرد.
میان هقهق گفت:
ـ «حمیده... خدا رو شکر که زندهای. پاهات سالمه.»
صدایم میلرزید:
ـ «هیچ حسی ندارم... شاید قطع نخاع شدم...»
ریحانه سرش را تکان داد، با اطمینانی که بیشتر شبیه التماس بود:
ـ «نه... این فقط شوکه، میگذره.»
گفتم:
ـ «ریحانه... مهم نیست... فقط... فقط بچههام...»
بغضم ترکید. اشک بیوقفه میچکید و او هم با من گریه میکرد.
دستهایم را گرفت و گفت:
ـ «به خدا توکل کن. حتماً خبر خوب میاد. الان فقط به خودت فکر کن.»
پهلوی سمت راستم از کبودی میسوخت. سه ساعت طول کشید تا کارهای پزشکی تمام شود.
در این مدت، هر دکتر و پرستاری که نزدیک میشد، تنها یک پرسش از آنها داشتم:
«از علیرضا و بچهها خبری نیست؟»
و هر بار، فقط سکوت... فقط سری که آهسته به نشانهی بیخبری تکان میخورد.
چشمانم از گریه میسوخت، اما لبهایم همچنان دعا میکرد.
گوشی ریحانه مدام زنگ میخورد. هر بار با نگاهی ملتمسانه به او خیره میشدم؛ شاید این بار خبری باشد.
هر بار میپرسیدم:
ـ «ریحانه... خبری نشد؟»
باز هم زنگ...
ریحانه جواب داد:
ـ «سلام آقا محمدحسین...»
تمام وجودم گوش شد.
ریحانه روبه من کرد پرسید:
ـ «آیما دستبند صدفی دستش بوده؟ ناخنهاش لاک داشته؟»
قلبم فرو ریخت. با شتاب گفتم:
ـ «آره... آره بوده...»
نگاه ریحانه لرزید.
تماس را کوتاه کرد. سعی داشت آرام باشد، اما چهرهاش همه چیز را فاش میکرد.
با وحشت پرسیدم:
ـ «کی بود؟»
ـ «برادر شوهرت.»
ـ «بچهها رو پیدا کردن؟»
ـ «نه...»
ـ «پس چرا نشونی میگرفت...؟»
ریحانه نفسش را حبس کرد. سکوتش، از هزار جواب سهمگینتر بود.
اما من... هنوز نمیخواستم باور کنم.
خودم را به دلخوشی زدم.
ریحانه آرام، در حالی که اشک روی گونههایش میلغزید، فقط گفت:
ـ «پیدا میشن... به خدا توکل کن.»
نگاهم را از چهرهی ریحانه گرفتم و به پنجره دوختم.
تنها تلاش میکردم بغضم را پنهان کنم؛ بیصدا گریه کنم.
هوا آفتابی بود، اما گرمای همیشگیاش را نداشت.
هر بار که به آن آسمان خیره میشدم، روزهای شیرین زنده میشدند؛
روزهایی که با بچهها به پارک میرفتیم، وقتی برایشان دوچرخه خریده بودیم و از بازیشان سرشار از شوق میشدم.
تصویر هیدا با موهایی که با حوصله برایش بافته بودم...
آیما با موهای دماسبی و تل جلوی پیشانیاش، میدوید و میخندید.
چقدر دلم برای دیدن بچهها لهله میزد...
چه روزهای قشنگی، چه خوشیهای سادهای!
خندهها و شوخیهای علیرضا هم یادم آمد؛ چقدر دلم میخواست کنارم بود.
سال پیش، وقتی مادرم فوت کرد، علیرضا در هر لحظه آرامشبخش من بود؛
فقط همسر نبود، دوست و همراه همیشگیام بود...
و ناگهان... همه چیز آوار شد.
آخرین جشن تولد چهارنفریمان مثل تصویری روشن به ذهنم هجوم آورد؛
اسفند پارسال، تولد هیدا.
ذوق بچهها، برق نگاه علیرضا، خندهای که تمام خانه را پر کرده بود.
دلم آتش گرفت وقتی به آیما فکر کردم؛
سوم خرداد تولدش بود و با شیطنت گفته بود:
«مامان، بذار آخر خرداد جشن بگیریم، با دوستام.»
اشک، بیوقفه جاری بود.
ساعت دیواری، هر تیکتاکش مثل چاقویی تیز از عمرم میبرید.
---انتظار...
انتظاری که لحظههایش کش میآمد و ثانیهها را تا ابد میکشاند.
با صدایی که لرزشش را نمیتوانستم پنهان کنم، به ریحانه گفتم:
ـ میشه یه زنگ به محمدحسین بزنی؟ شاید خبری باشه...
او آرام سر تکان داد:
ـ اگه خبری باشه خودشون تماس میگیرن. تو فقط دعا کن.
از ترس شنیدن خبری که توان شنیدنش را نداشتم، سکوت کردم. در دل، تنها یک جمله میچرخید:
«خدایا... تو خودت نگهبانشون باش...»
عقربهها به هشت نزدیک میشد. طاقتم تمام شد. ریحانه برای پرسوجو از اتاق بیرون رفته بود. گوشی را از روی میز برداشتم و شمارهی محمدحسین را گرفتم. صدای بوق در گوشم با تپش تند قلبم یکی شده بود.
ـ الو... منم، حمیده.
صدای او لرزان و آرام آمد؛ اما پشت هر واژه، صدای مرگی پنهان بود، صدای خرد شدن یک دنیا:
ـ حمیده خانم... خوبی؟ بهتری؟ تو رو خدا... تو دیگه برامون بمون...
بعد، فقط بوق ممتد... و سکوت.
دستهایم شل شد. گوشی از انگشتانم افتاد.
چهرهی سهتاییشان مثل فیلمی زنده در مقابلم جان گرفت؛
لبخند مهربان علیرضا...
رقص شاد آیما...
شیرینزبانیهای هیدا...
همهی زندگیام در یک لحظه مرور شد.
بغضم ترکید. دنیا برایم پوچ شد. چرا من مانده بودم؟ چرا باید زنده بمانم وقتی همهی جانم رفته بودند؟
تنهایی، چون موجی سرد، از سر تا پایم گذشت
تنهاییای که هیچ مرهمی جز صبر ندارد.
ریحانه هراسان وارد اتاق شد؛ صدای هقهق من او را به اتاق کشانده بود.
ـ چی شده، حمیده؟!
نگاهش به گوشی افتاد که روی پایم افتاده بود. با گریه، بریدهبریده گفتم:
ـ محمدحسین بود... گفت...
«فقط تو برامون بمون»...
ریحانه دیگر نتوانست چیزی پنهان کند. آهی کشید، مرا در آغوش گرفت و اشک هر دو، اتاق را پر کرد. صدای گریهمان در راهرو میپیچید و پرستارانی که از ماجرا خبر داشتند، فقط آرام سر تکان میدادند و زیر لب میگفتند:
ـ خدا بهت صبر بده...
ریحانه مرا روی ویلچر گذاشت تا برای تنفس به محوطه ببرد. در مسیر خروج از بخش، صدای آهستهی دو پرستار به گوشم رسید:
ـ کاش... حداقل یکیشون براش میموند...
این جمله مثل خنجری در قلبم نشست. راست میگفتند... من، که تا دیشب با خنده به علیرضا گفته بودم «مواظب خودت باش»، حالا بیخانه، بیخانواده، تنها مانده بودم. هیچ چیز برایم نمانده بود؛ نه لباسی، نه یادگاریای از بچهها... هیچ.
ریحانه ویلچر را کنار نیمکتی متوقف کرد و خودش آرام کنارم نشست. سکوت محوطه مثل باری سنگین روی شانههایم میافتاد؛ هوایی که باید جانم را تازه کند، بوی ویرانی میداد.
چه زود همه چیز عوض میشود... دیروز غرقِ تماشای بازی بچهها بودم؛ امروز تنها ماندهام با جهانی که در یک شب فرو ریخت. یاد جملهی همیشگی علیرضا افتادم:
«جنگ، میدان نظامیهاست نه مردم عادی.»
اما حقیقت، بیرحمانه برعکسش را ثابت کرده بود. آن جنایتکاران به هیچکس رحم نکردند؛ همانطور که سالهاست کودکان بیگناه را میکشند...
امروز نوبتِ ما بود.
پایان
«این اثر را با نهایت احترام تقدیم میکنم به شهیدان والا مقام، علیرضا زینلی، آیما و وهیدا زینلی؛ و با قلبی سرشار از سپاس، قدردان همکاری ارزشمند بانوی صبور، خانم پازوکی، همسر و مادر بزرگوار آن شهیدان هستم.»
««تمامی حقوق این اثر محفوظ و متعلق به پدیدآورنده است. بازنشر یا کپیبرداری از آن بدون ذکر نام نویسنده، مجاز نیست و پیگرد قانونی دارد.»»