
کفاش محله ما
بعد از پایان مأموریت کاری پدرم در بندرعباس، که حدود ده سال طول کشیده بود، دوباره به خانهی قدیمیمان در یکی از محلههای قدیمی تهران برگشتیم.
خیلی دلم برای محلهمان تنگ شده بود؛ برای خاطراتی که در کوچهپسکوچههایش جا گذاشته بودم و برای دوستانی که سالها پیش از آنها جدا شده بودم.
وقتی برگشتیم، با خودم فکر کردم شاید همهچیز تغییر کرده باشد؛ اما انگار زمان در این محله ایستاده بود. هنوز همان بافت قدیمی خانهها، همان سرسبزی و تمیزی کوچهها و خیابانها و همان کوچههای تودرتو و دوستداشتنی وجود داشت؛ کوچههایی که گاهی در آنها قهر میکردیم و چند روز بعد دوباره آشتی.
خلاصه، حالوهوای تهران قدیم هنوز در محلهی ما جریان داشت.
بیشتر مردم محله از قدیم و نسلبهنسل همینجا زندگی کرده بودند و هنوز هم رابطهی خوبی با یکدیگر داشتند. تقریباً همه از جیکوپیک هم باخبر بودند و در شادی و غم و مشکلات یکدیگر شریک میشدند. حتی بیشتر دخترها و پسرهای محله، بعد از ازدواج هم همینجا مانده بودند.
همینها بود که به محلهی ما اصالت و صمیمیت خاصی داده بود.
وقتی از اینجا به بندرعباس رفتیم، پانزده ساله بودم. بعد از گرفتن دیپلم، بلافاصله وارد دانشگاه شدم و کارشناسی و کارشناسی ارشدم را در رشتهی مهندسی کامپیوتر گرفتم. بعد هم بهعنوان کارشناس آیتی در مخابرات بندرعباس مشغول به کار شدم.
بعد از بازگشت به تهران، انتقالی گرفتم و حالا در مخابرات منطقهی شانزده مشغول به کار هستم.
هر روز صبح حدود ده دقیقه پیادهروی میکنم تا خودم را به خیابان اصلی برسانم و از آنجا سوار ماشین شوم. تقریباً هر روز، در حالی که از کنار مغازهها رد میشوم، روزم را با سلام و احوالپرسی با کاسبهای محل و هممحلهایها شروع میکنم.
در مسیرم، چند خانه مانده به خیابان اصلی، جلوی درِ باغ قدیمی حاج رضا سیگارودی، پیرمردی که سالهاست از دنیا رفته و باغش هم مدتهاست متروکه و خالی از سکنه مانده، بساط کفاشی پهن است.
صاحب این بساط، پسر حاج رضا، اوستا علی است.
اوستا علی از کلهی سحر تا غروب آفتاب همانجا مینشست و مشغول کفاشی بود.
تا چند سال پیش، زمانی که همسرش، اقدس خانم، زنده بود، یک دهنه مغازه درست کنار باغ پدرش داشت. خودش، تنها پسرش و دو سه شاگرد در آن مغازه کار میکردند.
اوستا علی علاوه بر تعمیر کفش و واکسزدن، که بیشتر کار شاگردهایش بود، برای چند فروشگاه، کفشهای دستدوز و سفارشی میدوخت و برای خودش کیا و بیایی داشت.
اما بعدها همهچیز تغییر کرد.
تقریباً هیچکس نمیدانست چه اتفاقی افتاده و چرا اوستا علی یکباره مغازهاش را فروخته و هنگام تقسیم ارث پدرش هم هیچ سهمی از آن باغ بزرگ نصیبش نشده است.
وقتی همسرش بیمار شد و برای درمان مجبور شد او را همراه پسرش به خارج از کشور بفرستد، کمکم مغازهاش را فروخت و بساط کفاشیاش را جلوی درِ باغ پهن کرد.
از آن روز به بعد، دیگر کمتر کسی خندهای روی صورت اوستا علی دیده بود.
هر روز صبح، بهجز یک سلام و احوالپرسی مختصر، تقریباً با هیچکس همکلام نمیشد. سرش همیشه پایین بود و انگار تمام دنیا را در سکوت خودش خلاصه کرده بود.
پسرش هم که تنها فرزندش بود، سالها بود از ایران رفته و کسی خبر دقیقی از او نداشت.
این تقریباً تمام اطلاعاتی بود که اهالی محل دربارهی زندگی اوستا علی داشتند.
اما برای من کافی نبود.
هر روز که از کنار او رد میشدم، ناخودآگاه نگاهم روی چهرهاش میماند. در آن صورت خسته و آفتابسوخته، غم عجیبی بود؛ غمی که انگار سالها بود با او زندگی میکرد.
یک پنجشنبه ظهر، وقتی از سر کار به خانه برگشتم، تصمیم گرفتم از پدرم دربارهی اوستا علی بپرسم.
بعد از عوض کردن لباسها و شستن دست و صورتم، به آشپزخانه رفتم.
مادرم با دیدن من گفت:
ـ چی شده مادر؟ چیزی میخوای؟
گفتم:
ـ میخواستم دو تا چایی بریزم؛ یکی برای خودم، یکی هم برای بابا.
مادرم گفت:
ـ چایی هنوز دم نکشیده مادر. تو برو، هر وقت آماده شد خودم براتون میارم.
پدرم را در ایوان خانه پیدا کردم؛ روی تخت چوبی نشسته بود، به یک پشتی بزرگ ترکمن قرمز تکیه داده و مشغول کتاب خواندن بود.
سلام کردم.
کتاب را از جلوی صورتش پایین آورد، جواب سلامم را با گرمی داد و با دست اشاره کرد کنارش بنشینم.
من هم سریع رفتم و کنارش نشستم.
پدرم رو به من کرد و گفت:
ـ خوب، چه خبر پسرم؟ محیط کارت چطوره؟ از کارت راضی هستی؟
گفتم:
ـ خدا رو شکر. همکارای خوبی دارم. محل کارم هم خوبه.
چند لحظه سکوت کردم و بعد گفتم:
ـ بابا؟
ـ بله؟
ـ شما میدونید داستان این اوستا علی چیه؟
پدرم ابروهایش را بالا انداخت و گفت:
ـ یعنی چی؟ چی شده که به سرگذشت اوستا علی علاقهمند شدی؟
گفتم:
ـ میخوام بدونم چرا اینقدر تو خودشه. چرا با کسی حرف نمیزنه؟ همیشه سرش توی لاک خودشه. وقتی به چهرهاش نگاه میکنم، یه غمی توی نگاهشه که