
امام سجاد(ع) ضمن روایتی طولانی چنین فرمود: آگاه باشید که بنده را چهار چشم باشد؛ با دو چشمش کارهای مرتبط با دنیا و دین خود را مدیریت کرده و با دو چشم دیگرش به کار آخرت نظر میکند؛ چون خداوند اراده خیرى در مورد بندهاى کند آن دو چشمى را که در دلش است میگشاید که با چشمدل، عالم غیب و کار آخرتش را ببیند و اگر اراده خیر نفرماید دل را به همان حال اولیه خود واگذارد. و احادیث و روایات دیگری بر این حدیث تاکید دارند.
با توجه به این حدیث دایرهای تجربهی انسان عظمتی دارد که نه تنها دنیا را با تمام وسعتش بلکه در همین دنیا عالم آخرت را میتواند با چشم دل مشاهده کند.
مثلاً خداوند در توصیف آخرت در سورهی نور آيه 24 میفرمايد:يَوْمَ تَشْهَدُ عَلَيْهِمْ اَلْسِنَتُهُمْ وَ اَيْدِيهِمْ وَ اَرْجُلُهُمْ بِما كَانُوا يَعْمَلُونَ» (آن روز كه زبانها و دستها و پاهايشان نسبت به اعمالى كه مرتكب شدند بر ضد آنها گواهى مى دهد).
حال این آیه که به اجمال در مورد آخرت صحبت کرده است به تفصیل اهل معنا در مورد این مسئله صحبت کردهاند.
در کتاب مهر خوبان از استاد غفاری ص۶۴ اینچنین به تفصیل صحبت شده است، که چشم ما یک ملکوت دارد، گوش ما یک ملکوت دارد، زبان ما ملکوت دارد، بدنمان ملکوت دارد و ...، همه این ها ملکوت دارند. ذکر رکوع ملکوت دارد، ذکر تشهد یک ملکوت دارد و ...؛ یعنی هر فعل و انفعالی که از ما صادر می شود هم ملکوت مخصوصی دارد.حتی این دیوار ملکوت دارد، این فرش ملکوت دارد و... همه چیز ملکوت دارد.اگر ملکوتش را ببینید، می فهمید که همه در یک ملکوت مشترک هستیم و آن نسبت به اسماء است. لذا همه چیز تسبیح می گوید و حضرت باریتعالی را تسبیح و تقدیس می کند.اگر به ملکوت اشیاء راه پیدا کنی، تسبیح تمام آنچه دور و برت هست را می شنوی و می بینی، حتی تسبیح اعضا و جوارح بدنت را.