جسدی که به جای خاک، در چوب دفن شد

معرفی و نقدی بر رمان طبل آیاکاشی نوشته کیوساکو یومنو
راوی داستان طبل آیاکاشی، متهم به مرگ سه نفر از قربانیان یک نفرین خانوادگی، پیش از مرگ خودش می‌خواهد رازی صدساله را برملا کند: راز طبلی که جدّش، به‌جای بیان یک عشق ممنوعه، آن را در چوب بلوط سرخ و پوستی کشیده جای داد و به خانواده‌ی معشوقه‌اش هدیه داد.

آبراهام و ترک، در کتاب «پوسته و هسته» (۱۹۷۲)، از سوژه‌ای می‌گویند که به‌جای سوگواری -یعنی «درون‌فکنیِ» آگاهانه‌ی فقدان در زبان- فقدان را دست‌نخورده در خود دفن می‌کند؛ کاری که آن را «درون‌گیری» می‌نامند، درست مثل جسدی که به‌جای خاک‌سپاری آیینی، در دیوار خانه پنهان شود. کونو دقیقاً همین کار را با عشقش کرد؛ فقط دیوار او، چوب یک طبل بود.

محل این دفن را آبراهام و ترک «کریپت» (crypt) می‌نامند؛ فضایی که نه صرفاً استعاری، بلکه معماری‌گونه است. طبل، با جعبه‌ی مخصوصش و انباری با دیوار ضخیم که خانواده‌ی صاحب‌اش دورش کشیدند، این معماری را عیناً روی صفحه بازتولید می‌کند. اما کریپت‌ها آرام نمی‌مانند. راز کونو، نسل‌اندرنسل، به شکل «فانتوم» -کششی بی‌نام و بی‌توضیح- به کسانی رسید که هیچ‌گاه داستانش را نشنیدند، فقط طبل را نواختند و مردند.

یومنو این انتقال را در ساختار روایت هم بازتولید می‌کند: راوی حرف پدرش را بازمی‌گوید که حرف پدربزرگش را بازگو کرده بود، زنجیره‌ای از روایت‌های واسطه که هر بار چیزی از راز اصلی جا می‌ماند. متن پر از سکوت‌هایی است که خواننده باید خودش پرشان کند، دقیقاً همان‌طور که هر نسل خلأیی را پر می‌کرد که نمی‌دانست از کجا آمده.

نفرین این خانواده در واقع سکوت است. «طبل آیاکاشی»؛ شهادت‌نامه‌ی رازی است که سه نسل آن را با خودشان به گور بردند، بی‌آنکه گورش کنند.