عدالتخواهی

✅ عدالتخواهی در آیینۀ بیانیۀ گام دوم انقلاب

? بخش اول

✍ #محمدجواد_محقق

? بیانیۀ گام دوم انقلاب که در چهلمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی ایران توسط رهبر معظم انقلاب صادر شد، به‌سانِ مانیفستی نوین و پویا، راهبردها و اهداف کلان جریان انقلاب را در چهلۀ دوم انقلاب مشخص ساخت. گستردگی محتوایی و بیان دقیق و نافذ رهبر انقلاب در عین اختصار، ظرفیت‌های ویژه‌ای به پژوهشگران و اندیشمندان داده تا در این بحر عمیق کاوش کنند و کژی‌های فکری و عملی را در سطح فردی و جمعی بزدایند.

? ارزش والای «عدل» که به‌واقع، پس از «توحید» بالاترین و برترین ارزش انسانی است، بی‌نیاز از تعریف و توصیف است؛ اهمیت آن انکارناشدنی است و توصیه‌های اندیشمندان و انبیاء و ادیان الهی به آن، بی‌حدّوحصر است. از «بِالعَدلِ قامتِ السَّماواتُ و الأرض» گرفته تا «إنَّ اللهَ یأمُرُکُم بِالعَدلِ...» همه و همه نشانگر اهمیت این موضوع هستند.

? شکی نیست که هدف از برقراری جامعۀ اسلامی، برقراری عدالت است؛ چراکه به‌فرمودۀ نبیّ مکرّم اسلام (ص) «المُلکُ یَبقیٰ مَعَ الکُفرِ وَ لایَبقیٰ مَعَ الظُّلمِ». آرمان انقلاب اسلامی که میراث جاویدان امامِ شهیدان است، تلاش کرده در بسترِ نظام‌سازیِ حکومتِ جمهوری اسلامی ایران، به این ارزش والای بشری تحقق ببخشد و گام‌به‌گام به آن نزدیک شود.

? رهبر معظم انقلاب، پیش و پس از بیانیۀ گام دوم انقلاب، بارها و بارها بحث از عدالت و عدالتخواهی کرده‌اند و به‌تفصیل، صحبت کرده‌اند؛ اما آنچه در این مقال در دست بررسی است، عدالت از دیدگاه بیانیۀ مذکور است؛ چه‌اینکه بررسی کامل این موضوع، توان و همت و دانش گستره‌تری می‌طلبد که از عهدۀ راقم این سطور، خارج است.

? رهبر انقلاب در بیانیۀ گام دوم، ابتدا به توصیف جایگاه فعلی انقلاب اسلامی و برکات آن می‌پردازند و سپس، توصیه‌هایی را با محوریّتِ «امید به آینده» به جوانان بیان می‌کنند. ایشان در قسمتِ «برکات انقلاب اسلامی»، «سنگین کردنِ کفۀ عدالت در تقسیم امکانات عمومی» کشور را از برکات این آرمان مقدس برشمردند.

? درواقع، کوتاه سخن آن است که انقلاب اسلامی گرچه در برقراری عدالت نارسایی‌هایی داشته، اما مسیر حرکتش به‌سوی عدالت است و قطع‌به‌یقین، موفقیت‌های بی‌شماری در این زمینه برداشته است. از فحوای صحبت‌های رهبر انقلاب می‌توان چنین نتیجه گرفت که اجرای عدالت در جامعه، امری نسبی و ذومراتب است و به‌مجرّدِ وقوع یک بی‌عدالتی و ظلم، نمی‌توان دستگاه حاکم را ظالم دانست.

? نیز در این تلقی، می‌توان بیان داشت که مشروعیت نظام حاکم و برقراری امنیت در سایۀ حقانیتِ مسیرِ حکمرانی، از برترین مصادیق عدالت اجتماعی هستند که نباید نادیده گرفته شوند. ایشان هم‌چنین به ذکر مصادیق متعددی از برقراری عدالت اقدام کردند. آنچه به‌طور ضمنی موردنقد رهبر انقلاب است، این است که این موارد مثبت در تبلیغات مسئولان و رسانه‌ها به‌درستی منعکس نمی‌گردد.