سازمان مجاهدین خلق ایران سازمان سیاسی اسلامگراو چپگرا با ساختار شبهنظامی است. رهبری این سازمان با مسعود رجوی و مریم رجوی است. از سال ۱۳۸۲ زنده بودن مسعود رجوی در پرده ابهام قرار دارد و در غیاب وی همسرش مریم رجوی عملاً رهبری این سازمان را برعهده دارد.از ۱۵ شهریور ۱۳۹۶ دبیرکل این سازمان زهرا مریخی است.

سازمان مجاهدین خلق در ۱۵ شهریور سال ۱۳۴۴ به رهبری محمد حنیف نژاد ، سعید محسن و عبدالرضا نیک بین تاسیس شد.
*عبدالرضا نیک بین پس از انقلاب سال ۵۷ از فهرست رسمی بنیان گذاران حذف شد و علی اصغر بدیع زادگان جایگزین او شد*
رهبران این سازمان مسعود رجوی و مریم رجوی بودند که پس از مسعود رجوی ، مریم رجوی رهبری این سازمان را به عهده دارد.
_______________________________________________
سازمان مجاهدین خلق به وسیله حکومت پهلوی ، جمهوری اسلامی ایران و دولت عراق یک سازمان تروریستی شناخته شده است.
*برخی از دولت های غربی نیز این سازمان را در فهرست گروه های تروریستی قرار دادند اما بعدا آن را از لیست خارج کردند*
_______________________________________________
فعالیت های مجاهدین خلق پس از انقلاب اسلامی:
اتحاد با بنی صدر و شروع مبارزه مسلحانه ، بمب گذاری در دفتر حزب جمهوری اسلامی ، بنب گذاری در دفتر نخست وزیری ایران ، درگیری با نیروهای سپاه پاسداران ، همکاری با عراق و جاسوسی برای صدام شکنجه ی جسمی و روحی اسرا ، افشای برنامه اتمی جمهوری اسلامی و....
_______________________________________________
عملیات نظامی مستقیم علیه ایران: عملیات آفتاب ، عملیات چلچراغ و فروغ جاویدان
از دیگر فعالیت های این سازمان میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
۱)افشای فعالیت های مخفی هسته ای و اعمال تحریم های مختلف علیه جمهوری اسلامی
۲)افشای نقض حقوق بشر توسط جمهوری اسلامی همراه با انتشار لیستی از کشته شدگان توسط جمهوری اسلامی
۳)انتشار فهرستی از افراد که به گفته این سازمان از عوامل وابسته به جمهوری اسلامی در عراق حضور دارند به همراه شماره حساب بانکی و میزان حقوق ماهیانه نیروهای سپاه پاسداران
۴)حمایت و همراهی در گروگان گیری اعضای سفارت آمریکا در تهران
۵)عملیات ۱۲ بهمن که طی آن ۱۲ عملیات علیه ایران انجام گرفت
۶)حمله همزمان به به سفارت ایران در ۱۳ کشور خارجی
۷)قتل کارمندان نظامی و غیرنظامی آمریکایی مشغول در پروژه های دفاعی ایران
_______________________________________________
مجاهدین خلق در عراق:
در سپتامبر ۱۹۸۰ این گروه با انتقال به عراق شروع به مبارزه علیه ایران با همکاری ارتش بعث عراق نمودند و در بغداد مستقر شدند
پس از بازگشت مسعود رجوی در سال ۱۳۶۵ به عراق، در سال ۱۳۶۶ مجاهدین، ارتش آزادیبخش ملی را به منظور سرنگونی نظام جمهوری اسلامی، تأسیس کرده و در سراسر مرز ایران و عراق، با همراهی با ارتش عراق در جنگ عراق علیه ایران، دست به تهاجم علیه نیروهای نظامی ایران زدند و تا مرداد ۱۳۶۷ بیش از صد رشته عملیات نظامی علیه سپاه پاسداران و ارتش جمهوری اسلامی انجام دادند.
این سازمان هم چنین متهم به همکاری با صدام در سرکوب و قتلعام کردها و شیعیان عراق در انتفاضه شعبانیه است. هرچند که سازمان این اتهام را رد میکند.
_______________________________________________
انقلاب ایدئولوژیک:
پس از شکست در عرصه جنگ با ایران مسعود رجوی دستور انقلاب ایدئولوژیک را صادر کرد. در انقلاب ایدئولوژیک جدایی اجباری اعضای متأهل، فرستادن فرزندان این افراد به اروپا و برگزاری جلسات اعتراف به گناهان در حضور جمع به اعضای سازمان تحمیل شد
در این فرایند به اعضای سازمان گفته میشده که آنها در صورت تبعیت از رجوی مسئولیتی در برابر خدا نخواهند داشت زیرا رجوی مسئولیت پیروانش را بر عهده خواهد گرفت.

سازمان مجاهدین خلق از زمان ورود به عراق تا سقوط صدام، از هیچ همکاری با رژیم بعث عراق خودداری نکرد. سرکوب قیام مردم کردستان عراق، مقابله با انتفاضه شعبانیه شیعیان عراق، شنود مخابراتی و تخلیه اطلاعاتی و حتی شکنجه اسرای ایرانی از جمله اقدامات منافقین در همکاری و یا به عبارت دیگر مزدوری صدام بود.
سازمان علاوه بر انجام عملیاتهایی علیه ایران، اقدام به جاسوسی برای صدام کرد. باتوجه به اهمیت تخلیه تلفنی، علیرغم مشکلات متنوع عراقیها، بهترین و گستردهترین امکانات بدین منظور با دستور صدام حسین در اختیار منافقین قرار گرفت.
یکی از وظایف اصلی مقرهای مختلف سازمان در مناطق همجوار با ایران، تخلیه تلفنی و جمعآوری اطلاعات جبهه و جنگ بود. راهاندازی شبکه ارتباطات بین پادگانها و مقرهای تاکتیکی سازمان در عراق علاوه بر نقش کاربردی در انسجام تشکیلاتی، تاثیر بسزایی در انتقال سریع اطلاعات به دست آمده از جاسوسیها و تخلیه تلفنی و انتقال به موقع اطلاعات به سرویس اطلاعاتی عراق داشت.
سازمان مجاهدین خلق از زمان ورود به عراق تا سقوط صدام، از هیچ همکاری با رژیم بعث عراق خودداری نکرد. سرکوب قیام مردم کردستان عراق، مقابله با انتفاضه شعبانیه شیعیان عراق، شنود مخابراتی و تخلیه اطلاعاتی و حتی شکنجه اسرای ایرانی از جمله اقدامات منافقین در همکاری و یا به عبارت دیگر مزدوری صدام بود.
آنان همچنین برای جاسوسی با لباس رزمندگان ایرانی وارد خطوط جبهه میشدند، اطلاعات کسب میکردند و به ارتش بعث عراق میدادند.
سازمان در راستای انجام ماموریت جاسوسی برای رژیم بعث عراق با سرویس اطلاعاتی عراق (استخبارات) در تخلیه اطلاعاتی اسرای ایرانی در اردوگاههای عراق همکاری کرد.
منافقین با توجه به شناختی که از جامعه ایرانی و فرهنگ و اعتقادات مردم و رزمندگان داشتند، به عنوان مشاوران مورد اعتماد استخبارات در رابطه با اسرای ایرانی مورد استفاده قرار میگرفتند و در بازجوییها همکاری میکردند.

این سازمان به وسیله حکومت پهلوی سابق و جمهوری اسلامی ایران و دولت عراق به عنوان یک سازمان تروریستی شناخته شدهاست. برخی دولتهای غربی نیز برای حدود یک دهه این سازمان را در فهرست گروههای تروریستی قرار داده بودند اما بعداً این سازمان را از این فهرست خارج کردند.
منافقین در برخورد با اسرای ایرانی به دنبال دو هدف بودند. نخست اینکه از آنان برای رژیم بعث عراق کسب اطلاعات کنند و دوم اینکه از بین اسرا، نیرو جذب کنند. فریب و شکنجه روحی دو روش منافقین برای دستیابی به این اهداف بود. آنان تلاش داشتند با تضعیف روحیه اسرا، هم اطلاعات کسب کنند و هم نیرو جذب کنند، اما به اعتراف اعضای جداشده سازمان تنها تعداد کمی از اسرا که زیرشکنجه بعثیها تحت فشار بودند، در برابر عملیات روانی منافقین کم آوردند و به امید اینکه با رفتن به پادگان اشرف به کشور بازخواهند گشت، به آنان پیوستند.
در دوران حکومت پهلوی و جمهوری اسلامی از لقب «مارکسیست اسلامی» برای این سازمان استفاده میشدهاست.در ادبیّاتِ حکومتی ایران از سازمان مجاهدین خلق با عناوینی چون «سازمان منافقین» یاد میشود. بسیاری از اعضای جدا شده و همچنین محققان این سازمان را دارای ماهیت فرقهای دانسته و از عنوان فرقه رجوی برای اشاره بدان استفاده میگردد.
موضوع: مجاهدین خلق
پژوهشگر: صدف امانی
استاد راهنما : علی اکبر حسنوند