ویرگول
ورودثبت نام
محمود فروزبخش
محمود فروزبخشنویسنده و اصفهان اندیش
محمود فروزبخش
محمود فروزبخش
خواندن ۳ دقیقه·۱ سال پیش

چند حكايت از ميرزا علي بانكي

ميرزا علي بانكي (متوفي 1348ش)، از بازاريان سرشناس بازار اصفهان بود. بازار اصفهان مهد شخصيت هايي است اهل خدا كه به ظاهر چندان مهم به نظر نمي رسند اما براي امروز ما هزار حرف نگفته دارند. حرف هايي از جنس نور.

*

شغل حاج آقا رنگرزی بود توی بازار رنگرزها. سالیان سال.

پشم را با گیاه رنگ میکردند؛ با روناس، پوست گردو و انار.

اگرچه کار حاج آقا در رنگ بود؛ اما خودش با مردم بیرنگِ بیرنگ بود؛ خالص و زلال. این را همة بازار میدانستند و تأیید میکردند.

بیرون از مغازه هم با همة خلق خدا خوشخلق بود. در سلام پیشی میکرد و لبخندی به لب داشت؛ لبخندی که از ابهتش کم نمیکرد. جذبه داشت و جاذبه که دافعه نداشت. توی بازار، نام حاج علی بانکی سر زبانها بود؛ هم به خاطر کاروبارش که همیشة خدا باحسابوکتاب بود و هم به خاطر دستبهخیربودنش.

*
 به شاگردش نصیحت میکرد و میگفت: «من سه تا کار میکنم؛ تو هم باید همین مرام را پیش بگیری: اول آنکه از کیفیت کار کم نگذاری بههیچوجه.

دوم آنکه گرانفروشی نکنی.

سوم آنکه قولی که میدهی را حتما سر وقت انجام بدهی.»

به آنچه میگفت خودش پیشتر عامل بود. همینها هم شده بود رمز موفقیتش در رنگرزی.

*
مستحق واقعی بود و از حاجآقا کمک میخواست؛ اما حاجآقا به او کمکی نمیکرد. در عوض، قالیبافی یاد آن خانم میداد. بعد میفرستاد تا برایش دار قالی بزنند. بعد هم هرچقدر پشم میخواست برای او فراهم میکرد.

قالی که تمام میشد، همت میکرد تا در بازار فروخته شود. آنوقت پولش را تمام و کمال میداد به بافنده. طریق کمککردنش به مستحق، اینطوری بود. در یککلام، به گرسنه ماهی نمیداد؛ ماهیگیری یاد میداد.

*
از همین قالیبافی خیلیها صاحب زمین شدند. اول میآمدند کمک میخواستند، پول میخواستند. وقتی میدیدند از پول خبری نیست، دستبهکار میشدند. از آنها کار و از حاجآقا حمایت. پشم و تجهیزات را فراهم میکرد تا مرحلة آخر کار که قالی فروخته شود. آنوقت راهنمایی میکرد که از پول فروش قالی، یکتکه زمین بخرند.

از همین قالیبافی خیلی از خانمها صاحب خانه شدند.


 

از خانه که بیرون میزد، مقداری پول میگذاشت و میگفت، اگر زن یتیمداری آمد درِ خانه، بیجواب نرود.

*
تمام همسایهها ازش خاطره داشتند؛ خاطرهای مشترک. اینکه وقت سحر صدای مناجات و نماز شبش را شنیدهاند.

نماز شب را که به خودش واجب کرده بود. بهوقت سحر بالای پشتبام میرفت. نماز شب را چنان با صدای بلند میخواند که تا چند تا خانه آنطرفتر از سوزوگدازش باخبر میشدند.

وقت سحر عبابهدوش و تسبیحبهدست، به قصد پشتبام از پلهها بالا میرفت.

یکبار خانم از حاجآقا پرسیده بود: «چرا آن بالا؟ خدا این پایین هم صدای شما را میشنود.»

جواب داده بود: «میخواهم بقیه هم بدانند که سحر وقت خواب نیست؛ وقت عبادت است.»

*
سالهای آخر عمر حاج آقا به بیماری گذشت.

بیماری سنگین بود و دردآور. طاقت هر انسان را طاق میکرد؛ اما کسی از حاج آقا ناشکری ندید.

حاج آقا طاقت بیماری را به طاق آورد.

*
اهل مسجد و روضه و مستحبات بود؛ اما حاج آقا را در بازار به سه چیز میشناختند: اول به نظم، دوم به صداقت و سوم به خوشخلقی.

اگر طرفحساب حاج آقا مسلمان هم نبود، میفهمید او با بقیه فرق دارد. نظم و صداقت و خوشخلقی را تمام عالم میشناسند و تمام بازار حاج آقا را به همین سه حسن میشناختند.

ميرزا علي بانكي در ميانه
ميرزا علي بانكي در ميانه

*

مثل درختي كه بذرش را بكاري سال ها بعد ميوه مي دهد، نهالي كه حاج علي بانكي سال هاي پيش كاشته بود در جنگ تحميلي تبديل به شجره اي، با ميوه هاي نوراني.

ميوه هاي بهشتي اين شجره همان شهداي فاميلش بودند كه يكي پس از ديگري شكوفا مي شدند و توسط ملائك چيده مي شدند.

عددشان نه است و اصلشان يكي است. همه برآمده از سرزمين نان حلال. همه حاصل مناجات هاي حاج علي.

مجيد نيلي پور

حسين خبوشاني

هادي زاهد

مجيد كرباسي

اكبر فراست

احمدرضا معلمي

سعيد چشم براه

محمدعلي جورابدوز

جعفر باغ جنتي

 

۱
۰
محمود فروزبخش
محمود فروزبخش
نویسنده و اصفهان اندیش
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید