
خدا بیامرز مادربزرگم مثل بیشتر آدمهای پا به سن گذاشته هر وقت خاطراتش را مرور میکرد، همیشه ابراز خرسندی میکرد، گویی در دنیای خودش راضیتر بود و با تمام وجودش خوشبختی را مزهمزه کرده بود.
اما این چطور ممکن بود؟
نه تنوع غذاییشان به اندازه ما بود
و نه مسافرتها و گشتن و تفریح کردنشان...
و نه خانههای آنچنانی و نه وسایل لوکس داشتند.
پس جریان چه بود؟ چرا اینقدر راضی و خوشبخت بودند؟
کار لیبرالیسم سرمایهداری این است که خلق نیاز میکند و طبق نیاز خلق شده تمهیداتی را برای برطرف کردن نیاز در نظر میگیرد.
حالا هر زمان که خلق نیاز با رفع نیاز در یک راستا باشد، احساس خوشبختی در بین مردم بالا رفته رونقِ لیبرالیسم سرمایه داری رقم میخورد.
این خلق نیاز در صد و صد و پنجاه سال پیش بسیار محدود بود و مسلما وقتی نیاز مردم به راحتی برطرف میشد، خودشان را خوشبخت ترین افراد دوی زمین میدانستند.
تنوع غذایی کم بود. تفریحاتشان خلاصه میشد در چند مدل بازی که معمولا گروهی بود و مسافرت و گشتوگذار هم به شهرهای مذهبی ختم میشد. و همین محدود بودن عوامل شادی و لذت باعث میشد که اغلب مردم خوشبختی درونی را غالب بر احساسات دیگر بدانند.
دقیقا مثل مادربزرگ من که تمام دلخوشی اش پختن آبگوشتی بود که محبوب همه بود و با بهبه و چهچه خورده میشد.
قرمزی آبگوشتش دور لبها میماند و گوشت چسبیده به استخوانش توی دهان آب میشد.
نان را لقمه میکرد و میزد به ماست و چنان با خوشمزگی میخورد که انگار دارد بهترین غذا را میخورد.
دلش شاد بود به خاطر همین چیزهای به ظاهر کوچک.
جوجه کبابهایش رنگ زعفرانی داشت و همیشه برشته بود. حتی وقتی سرد میشد از دهن نمیافتاد چون سفت نمیشد.
اما حالا چی؟
مسافرتهای آنچنانی حتی به کشورهای اروپایی
خانهها و ماشینهای لوکس و لاکچری، وسایل گرانقیمت و طلا و زیورآلات و انواع و اقسام غذاها، خوردنیها، نوشیدنیها و هزاران تنوع آفرینی دیگر که همگی آن را عوامل خوشبختی میدانیم...
چرا؟
چون از طریق رسانهها این خوشبختی برای مردم باورپذیر شده و از آن جاییکه امکانات دسترسی به این زندگی برای اغلب مردم وجود ندارد، حس بدبختی در میان مردم به اوج خود رسیده و این نگاه در میان مردم جهان کموبیش در حال افزایش است.
و چه بسا به خاطر همین نگاه مسموم سال هاست حس خوشبختی را در پشت میله های ذهنمان زندانی کردیم و خیال نداریم با داشتههای خودمان بذر رضایت را در وجودمان نهادینه و حس خوشبختی را از بند اوهام برهانیم.
شاید به خاطر اینکه حریف تبلیغات پر زرقوبرق نمیشویم...!
✍زهرا حاجی زاده