ویرگول
ورودثبت نام
فریا خاکرند
فریا خاکرند
فریا خاکرند
فریا خاکرند
خواندن ۵ دقیقه·۴ ماه پیش

چگونه آدم‌ها در رابطه به هم آسیب می‌زنند، بدون‌آنکه بدانند؟(با مفهوم بازی روانی آشنا شوید)

تا حالا شده توی رابطه ای باشید که هم شما و هم طرف مقابل، احساس بدی داشته باشید و مرتب از خودتان بپرسید: «چرا این ناراحتی ها همیشه برای من اتفاق می افتد؟» من فکر میکردم او با بقیه فرق دارد؛ ولی او هم آدمی بود مثل بقیه. و بعد میبینید که درگیر رابطه ی ناسالم شده اید اما حس میکنید این کارها و این اتفاق ها قبلاً هم برایتان تکرار شده. اگر چنین تجربه ای داشته اید، به احتمال زیاد درگیر نوعی رفتار شده اید که در زبان تحلیل رفتار متقابل، به آن «بازی روانی» میگویند.

در ابتدا باید توضیح دهم که تحلیل رفتار متقابل، رویکرد درمانی در روانشناسی است که توسط اریک برن ابداع شد. در این روش، مفهومی وجود دارد به اسم «بازی روانی» که به سئوال های بالا پاسخ میدهد. اما قبل از اینکه بخواهیم به این سوالها پاسخ بدهیم، اول باید چند مفهوم را توضیح بدهیم.

بازی روانی چیست؟

(بازی روانی، الگوی تکراری است که به یک نتیجه قابل پیش‌بینی و احساس ناخوشایند ختم می‌شود. در ظاهر، همه چیز عادی به نظر می‌رسد، اما در لایه زیرین، یک انگیزه پنهان وجود دارد که هیچ‌کس درباره‌اش حرف نمی‌زند.)

بازی های روانی دارای یک سری ویژگی ها هستند:

(۱)_بازی ها تکراری هستند و بارها در زمان های مختلف انجام میشوند ممکنه شخص مقابل و شرایط تغییر کند ولی الگوی بازی ثابت هست.

(۲)_بازی ها به صورت ناخودآگاه هستند یعنی افراد متوجه نیستند که رفتارهای خودشان باعث مشکلاتی در روابط وشکست خوردن رابطه می شود.

(۳)_بازی ها همیشه با تخریب هر دو طرف به پایان می رسد.

(۴)_بازی ها شامل روابط متقابل پنهان بین افراد هستند و آن چیزی که در سطح اجتماعی رخ میدهد با آن چیزی که در سطح روانشناختی رخ میدهد متفاوته زیرا این بازی ها بارها و بارها تکرار می شود و افرادبه دنبال بازیگرانی می گردند که بازی را با او شروع و ادامه دهند.

(۵)_در بازی لحظه هایی به وجود می اید که افراد شگفت زده یا گیج می شوند و حس میکنند چیزی غیر منتظره رخ داده است.

فرض کنید یک خانم و اقا با هم ملاقات می کنند کم کم از هم خوششان می آید و تصمیم می گیرند زندگی مشترکی رو با هم آغاز کنند اول همه چیز خوب پیش میرود ولی پس از گذشت مدت زمانی اقا شروع به آزار دادن خانم میکند، مرتب سر او داد میزند،گاهی او را هل میدهد، احساس ها و تمایلات خانم رو نادیده می گیرد و مرتب به خانم بی دلیل اتهام خیانت میزندخانم در ابتدا رفتار های او را تحمل میکند و هرقدر آقا تهاجمی تر بشود بیشتر برای او امتیاز قائل میشود پس از گذشتن چندین سال خانم ناگهان آقا رو ترک میکند وقتی آقا متوجه این موضوع میشودو یادداشت روی میز خانم رو می خواند درحالی که گیج و مبهوت شده به خودش میگوید: چرا باید این بلا به سر من بیاید؟ رفتار اقا نمونه ایی از بازی به من لگد بزن هست

حالا سئوال اینجاست: چرا آقا این کارها رو می‌کرد؟ مگر متوجه نبود که دارد زندگی‌اش رو نابود می‌کند؟ دلیلش این است که آقا در ناخودآگاهش یه باور قدیمی داشته. باوری که احتمالاً از کودکی همراه او بوده: "من لیاقت خوشبختی ندارم"، "من آدم بدی هستم"، "آخرش همه منو ترک می‌کنند." این باور مثل یه پیش‌نویس توی ذهنش نوشته شده بود و او ناخودآگاه دنبال بازیگرهایی می‌گشت که این نمایش رو کامل کنن. وقتی آقا با خانم بد رفتاری می کرد در واقع داشت ناخودآگاه خانم رو تحریک می‌کرد که نقش از پیش تعیین‌شده‌اش رو بازی کندیعنی: "ترک‌کننده." آقا انقدر به این رفتارها ادامه داد تا بالاخره یک روز، همون اتفاقی که از بچگی منتظرش بود افتاد. خانم رفت و باور کودکی‌اش تأیید شد: "می‌بینی؟ من گفتم که آخرش همه من را طرد میکنند. این الگو نشان میدهد چرا بعضی آدم‌ها با دست خودشون زندگیشون رو خراب می‌کنند و بعد می‌گویند: "چرا این بلا سر من اومد؟

معمولا بازی "به من لگد بزن" به تنهایی انجام نمیشود این بازی خیلی وقت ها با یک بازی دیگرترکیب میشود به اسم "حالا گیرت آوردم، فلان فلان شده." به این صورت که شخص زمانی که با او بد رفتاری میشود یک مدت طولانی تحمل میکند، سکوت میکند، همه چی رو جمع میکند در دلش. بعد ناگهان ورق برمیگردد. همان آدمِ ساکت و صبور، تبدیل میشود به یه فوران خشم. که نتیجه این خشم میشود ترک کردن طرف مقابل، انتقام و...

بگذارید با یک مثال توضیح بدم برگردیم به همان آقا و خانمدر مثال بالا. آقا سال ها بازی "به من لگد بزن" رو با بدرفتاری، تحقیر، و نادیده گرفتن خانم پیش برد. اما یک روز، خانم سکوت رو شکست. او سال ها صبر کرده بود، زخم خورده بود، و حالا پر بود از خشمی که یک عمر جمع شده بود. اون یادداشت روی میز، فقط یه خداحافظی نبود. یه اعلام پیروزی بود. خانم با رفتنش داشت میگفت: "حالا گیرت آوردم، فلان فلان شده. این همه سال به من ظلم کردی، تحقیرم کردی، فکر کردی من ضعیفم و همیشه میمانم؟ حالا ببین چه بلایی سر خودت آوردم. حالا بمان و با تنهایی و سردرگمی خودت دست وپنجه نرم کن.

اما خانم هم توی این ماجرا بی تقصیر نبود. درسته که آقا رفتارهای آزاردهنده ای داشت، اما خانم میتوانست همان اول در مقابل آقا بایستد و از حق خودش دفاع کند، او مجبور نبود سال ها تحقیر و بدرفتاری رو تحمل کند. به نظر می رسد رفتار خانم هم یه پیام ناخودآگاه داشت. انگار که میخواست به خودش و به دنیا ثابت کند: «دیدید؟ دیدید همه آدمها آخرش بد از آب درمی آیند؟ و با انتخاب همچین روابطی قصد دارد از شر آدم ها خلاص بشود

حالا نوبت این است که بررسی کنید: آیا در روابط، مدام نقش قربانی رو بازی میکنید؟ سکوت میکنید، تحمل میکنید، و آخرش یهو منفجر میشوید؟ یا برعکس، مدام رفتارهایی می کنید که دیگران آزرده شوند و یا شمارا ترک کنند؟ و بعد تعجب میکنید که چرا همه تنهایتان گذاشتند؟ شاید بهترین راه برای رهایی از این مشکلات این باشد که یاد بگیرید چطور درست رفتار کنید، درست محبت کنید، به موقع مرز بگذارید، و به موقع رابطه رو ترک کنید بدون اینکه هدف انتقام داشته باشید

تحلیل رفتار متقابل
۰
۰
فریا خاکرند
فریا خاکرند
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید