سیرجان در سالهای اخیر شاهد رشد چشمگیر فعالیتهای صنعتی و اقتصادی بوده است؛ رویکردی که نویدبخشِ توسعه و اشتغالزایی برای منطقه است. در کنار این پیشرفت، مدیریت منابع آبی همواره به عنوان یکی از ارکان اصلی توسعه پایدار، مورد توجه کارشناسان و مردم بوده است. سد «تنگوییه» به عنوان یکی از ذخایر حیاتی آب در سیرجان، اکنون در کانون توجه است تا چگونگی مدیریتِ این ذخیره استراتژیک در شرایط اقلیمی کنونی مورد واکاوی قرار گیرد.
با توجه به کاهش بارشهای جوی در سالهای اخیر، افت سطح آب در مخازن سدها به یک چالش عمومی تبدیل شده است. در این میان، نگاهی به وضعیت سد تنگوییه و نحوه تخصیص منابع آبی به بخشهای مختلف، سوالاتی را در اذهان عمومی و محافل تخصصی ایجاد کرده است.
صنایع معدنی و فولادی، از جمله شرکت «تختگنبد»، نقش مهمی در اقتصاد منطقه ایفا میکنند. با این حال، با توجه به نیاز بالای این صنایع به آب برای فرآیندهای تولید، این پرسش مطرح میشود که: سهم فعلی این صنایع از منابع آبِ حوضه سد تنگوییه چگونه تعریف شده است؟ آیا الگوی مصرف صنعتی با وضعیت فعلی ترازِ سد همخوانی دارد و چه اقداماتی برای کاهش مصرف یا استفاده از آبهای غیرمتعارف (مانند بازچرخانی یا آبهای صنعتی) در این واحدها در حال اجراست؟
هدف از طرح این پرسشها، تقابل میان صنعت و محیطزیست نیست، بلکه به دنبال رسیدن به یک «شفافیتِ عملیاتی» است. کارشناسان معتقدند که برای عبور از تنشهای آبی، لازم است تمامی ذینفعان — اعم از دستگاههای متولی آب، بخش کشاورزی و صنایع بزرگ — بر اساس دادههای دقیق و شفاف حرکت کنند.
آیا پایشهای مستمرِ دستگاههای نظارتی نشان میدهد که الگوی برداشتِ واحدهای صنعتی بزرگ، متناسب با حقابه زیستمحیطی و سهم آب شرب و کشاورزی تعیین شده است؟ همچنین، چه برنامههایی برای بازسازی و احیای منابع آبی در بالادست و پاییندست سد با مشارکت این صنایع وجود دارد؟
شفافسازی در خصوص میزان مصرف و ارائه گزارشهای عملکردی از سوی صنایع بزرگ، میتواند اعتماد عمومی را افزایش داده و مسیر همکاریهای سازنده را هموارتر کند. گفتوگو پیرامون چالشهای آبی، اگر با رویکردِ حل مسئله و نگاهِ تخصصی صورت گیرد، بهترین ابزار برای حفظِ تعادل میان «توسعه صنعتی» و «حیاتِ سیرجان» است. انتظار میرود که در آیندهای نزدیک، شاهد ارائه گزارشهای تحلیلی و شفافتری از وضعیت مدیریتِ این منابع باشیم تا دغدغههای بهحقِ شهروندان و فعالان این حوزه پاسخ داده شود.