عکاسی خیابانی یکی از چالش برانگیزترین و پرکاربردترین ژانرهای عکاسی است. ثبت تصویر از افراد در محیط روزمرهشان کار آسانی نیست. عکاسی خیابانی به صبر، سخت کوشی و گاه به شجاعت نیاز دارد تا بتوانید به غریبههای نزدیک شوید و از آنها عکس بگیرید. این ژانر از ژانرهای عکاسی مستند، منظره یا پرتره کاملا متفاوت است و میتوان آن را جزو ژانرهای دشوار عکاسی قرار داد. چرا که در این ژانر علاوه بر تلاش برای ثبت صحنههای واقعی با پسزمینههای جالب، باید قوانین و حقوق عکاسی خیابانی نیز رعایت شود. هر ملتی قوانین و عرف متفاوتی در رابطه با حریم خصوصی دارد و دولت هر کشور تعیین کننده میزان آزادی عکاس در عکاسی خیابانی است.

عکاسی خیابانی شاید در ابتدا ذهنتان را به سمت عکاسی برای گالری بکشاند اما ما در این مقاله قصد داریم در مورد تمامی قوانین عکاسی خیابانی در ایران که در آنها بحث حریم شخصی و حقوق سوژه و عکاس مطرح است، صحبت کنیم. مانند عكاسانی که در رسانهها، نهادهای دولتی یا شخصی کار میکنند و در فضاهای عمومی و مواجهه با مردم کار خود را پیش میبرند.
یکی از اصلیترین حوزههای این نوع عکاسی، عكاسی خبری است که شامل عکاسی برای روزنامه، سایتهای خبری یا صفحات شبکههای اجتماعی است. کمتر از سه دهه پیش عكسها فقط كاركرد تزیینی داشتند و بیشتر برای جلوه دادن به روزنامهها استفاده میشدند. اما امروزه اصلیترین روش خبررسانی و انتقال مفاهیم محسوب میشوند.
در ادامه تمامی قوانین حریم خصوصی درباره عکاسی خیابانی و خبری و همچنین عکاسی از اماکن مختلف را بررسی خواهیم کرد. تمامی مواردی که در ادامه ذکر میکنیم برگرفته از اظهارات کامبیز نوروزی، حقوقدان و كارشناس رسانه در نشست «حقوق حرفهای فتوژورنالیسم در ایران» است. اگر در زمینه عکاسی خیابانی و خبری فعالیت دارید یا قصد شروع عکاسی در این ژانرها را دارید، آشنایی با قوانین عکاسی خیابانی در ایران برایتان ضروری خواهد بود. پس با ما همراه شوید.
?
بیشتر بخوانید : دوربین مناسب عکاسی خیابانی

شاید تا به حال به هنگام عکاسی خیابانی با اعتراض افرادی که در کادر دوربینتان قرار دارند مواجه شده و بیخیال ثبت تصویر شده باشید. اما آیا واقعا حق با آنها بوده است؟ چیزی که در این شرایط اهمیت پیدا میکند تعیین حریم خصوصی افراد است. برای اینکه بتوانید فضای عمومی و خصوصی را از هم بازشناسید، دولت و حقوق دانانرسانهای، این حریمها را مطابق با عرف جامعه تعیین میکنند. بنا به قوانین، فضاهایی كه افراد زیادی بدون اجازه میتوانند در آن رفت و آمد کنند، فضای عمومی تلقی میشود.
برای مثال خیابان، سازمانها و شركتهای دولتی، راهروی وزارتخانهها و ادارات دولتی، استادیومهای ورزشی و از این قبیل مکانها که افراد زیادی میتوانند بلیط خریده و وارد آن شوند، فضای عمومی محسوب میشوند. و طبق قوانین عکاسی خیابانی در ایران ، عکاسی در فضاهای عمومی آزاد است. البته با رعایت مواردی که در ادامه توضیح خواهیم داد.
تعیین فضاهای خصوصی و نیمه خصوصی توسط اداره اماکن صورت میگیرد که بر اساس مقررات این اداره، رستورانها، سالنهای تئاتر و همایشها، سالنهای كنسرت و سالنهای ورزشی با اینکه مكانهای عمومی هستند، اما نیمه خصوصی و نیمه عمومی محسوب میشوند. در بسیاری از این فضاها، افراد یا محوطه کوچکی به عنوان حریم خصوصی دارند یا مکانهای خصوصی مانند اتاق در این مکانها وجود دارد و یا فعالیتی که در این مکانها صورت میگیرد دارای ارزش مادی و معنوی برای سازنده اثر است. مانند تولیدات سینما و تئاتر که عكاس بدون کسب مجوز، امکان عکاسی از صحنه تئاتر را ندارد. بطور کلی برای ورود به فضاهای نیمه خصوصی و عكاسی از آنها باید از صاحب مکان یا اداره مربوطه مجوز گرفته شود.
برای خواندن مطالب بیشتر سایت نورنگار مراجعه کنید.