
استاد، از رابطه بدن و نفس می گفت و نظریه بزرگان این مسئله را بیان کردند؛ از غربی گرفته تا اسلامی ...!
در میان کلاس، سوالی به ذهنم رسید!
از استاد اجازه خواستم اظهار نظر کنم، ایشان اجازه دادند!
گفتم: تقابل نظریه ها چه فایده ای دارد! وقتی هر کدام الگو فکری خودشان را دارند، حالا من اگر بگویم برداشت دکارت از رابطه نفس و بدن جوهر مادی بودن است و در نظریه اسلامی جوهر بدن مادی لکن جوهر نفس مجرد!
خب چه فایده ای! تقابلی نیست چون این دو نظریه هر کدام در دستگاه خودشان تحلیل می شوند و پذیرش یکی لازمه اش ورود به دستگاه فکری دیگری است.
خلط بین دو دستگاه فکری چه در مقام تقابل چه در مقام مقایسه هر دو غلط است، مگر اینکه در سایه اعتبار سنجی روشی تقابل دو دیدگاه سنجش گری شده تا بدین وسیله به نظر درست راه یابیم.
گفتند: این حرف تا حدی درست است اما این طور نیست که نظریه ها به طور کلی از هم بیگانه باشند لذا؛ می توانند از هم کمک بگیرند.
گفتم: استاد مفاهیم پایه مثل جوهر، عرض، مادی و مجرد از جهت برداشت هر صاحب نظریه با دیگری متفاوت است پس در نوع تحلیل هم باید متفاوت باشند. حتی در بنیاد ها یکی قائل به تحلیل وجودی حقایق است و دیگری با نگاهی ماهوی به حقایق می نگرد.پس خلط بین دیدگاه های علمی بسیار خطرناک است و منجر به تحلیل غلط می شود.