شبیهسازی تقلیدی از عملکرد فرایند یا سیستم واقعی با گذشت زمان است. شبیهسازی، صرفه نظر از این که با دست یا به وسیله کامپیوتر انجام میشود، به ایجاد ساختگی تاریخچه سیستم، و بررسی آن به منظور دستیابی به نتیجه گیریهایی در مورد ویژگیهای عملکرد سیستم واقعی مربوط میشود.

کاربردهای شبیهسازی می توان به موارد زیر اشاره کرد.
1 – به وسیله شبیهسازی، بررسی و آزمایش رابطههای متقابل هر سیستم یا زیر سیستم پیچیده میسر خواهد بود.
2 – تغییرات اطلاعاتی، سازمانی و محیطی را میتوان شبیهسازی کرد و به مشاهده تاثیر این تغییرات بر رفتار مدل پرداخت.
3 – با طراحی مدل شبیهسازی، می توان در زمان پیشنهاد انجام اصلاحات در سیستم تصمیم خوبی گرفت.
4 – با ایجاد تغییر در ورودیهای شبیهسازی و بررسی خروجیها میتوان شناخت ارزشمندی در مورد چگونگی رابطه متقابل آنها بدست آورد.
5 – شبیهسازی را میتوان به منظور تحقیق و بررسی پاسخهای مدل های تحلیل یا ریاضی مورد استفاده قرار داد تا از نتیجه و اثر واقعی جواب های بدست آمده از مدل های تحلیل مطلع شد.

شبیه سازی کاربردهای بسیار گسترده ای دارد که میتوان به موارد زیر اشاره میکند:
1 – شبیهسازی عملیات در فرودگاههای بزرگ توسط شرکتهای هواپیمایی به منظور آزمودن تغییرات خطی مشیها و عملکرد مانند ظرفیت نگهداری و تعمیر ادوات فرودگاه، و امکانات سوار و پیاده کردن مسافر.
2 – شبیهسازی عبور و مرور وسایل حملونقل از تقاطع های چراغدار با زمان بندی مشخص به منظور تعیین بهترین زمان بندی
3 – شبیهسازی عملیات نگهداری و تعمیر به منظور تعیین شمار بهینه افراد گروههای عملیاتی
4 – شبیهسازی اقتصاد کشور به منظور پیش بینی تاثیر تصمیمات مربوط به خط مشی اقتصادی
5 – شبیهسازی سیستم ارتباطات تلفنی به منظور تعیین ظرفیت اجزای مورد نظر به منظور بیشینه سازی رضایت بخشی مردم
6 – شبیهسازی عملیات خط تولید به منظور تعیین مقدار فضای لازم برای انبار کردن مواد در دست تولید
برای ما در این مقاله "شبیه سازی کامپیوتری" و "شبیه سازی در علم رایانه " اهمیت بیشتری دارد و به تعریف آن میپردازیم :
7.شبیه سازی کامپیوتری : شبیه سازی رایانه ، جزء مفیدی برای بسیاری از سیستم های طبیعی در فیزیک ، شیمی وزیست شناسی و نیز برای سیستم های انسانی در اقتصاد و علوم اجتماعی )جامعه شناسی کامپیوتری ( و همچنین در مهندسی برای به دست آوردن بینش نسبت به عمل این سیستم ها شده است . یک نمونه ی خوب از سودمندی استفاده از شبیه سازی را می توان در حیطه ی شبیه- سازی ترافیک شبکه جستجو کرد. امروزه نام انواع مختلفی از شبیه سازی ها به گوش می رسد که به همه ی آنها عنوان “محیط های ساختگی ” اطلاق می شود. ،تا تعریف شبیه سازی عملاً به تمام دستاوردهای حاصل از رایانه تعمیم داده شود .
8.شبیه سازی در علم رایانه : در برنامه نویسی کامپیوتری ، یک شبیه ساز اغلب برای اجرای برنامه ای مورد استفاده قرار می گیرد که انجام آن برای رایانه با دشواری همراه است برای مثال ، شبیه سازها معمولا برای رفع عیب یک ریزبرنامه استفاده می شوند . از آن جایی که کار کامپیوتر شبیه سازی شده است،تمام اطلاعات در مورد کار رایانه مستقیماً در دسترس برنامه دهنده است و سرعت و اجرای شبیه سازی را می توان تغییر داد.
هر علمی مزایا و معایب خود را دارد شبیه سازی هم از این قاعده مستثنی نیست بنابراین
:مزایا و معایب شبیهسازی
تحلیلگر باید قبل از استفاده از شبیهسازی، از مزایا و معایب آن مطلع باشد. از جمله مزایای شبیهسازی میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
1 – میتوان از مدل شبیهسازی برای تحلیل طرحهای پیشنهادی استفاده کرد و دیگر نیاز به پیاده سازی طرحهای پیشنهادی در سیستم واقعی برای بررسی طرح ها نیست.
2 – معمولا دستیابی به دادههای شبیهسازی بسیار کم هزینه تر از فراهم آوردن دادههای مربوط به سیستم واقعی است.
3 – به کار بردن روشهای شبیهسازی معمولا آسانتر از روشهای تحلیل است. بنابراین، شمار استفاده کنندگان بالقوه روشهای شبیهسازی بسیار بیشتر از روشهای تحلیلی است.
4 – در حالی که معمولا مدلهای تحلیلی به فرضهای ساده کننده متعددی نیاز دارند تا از لحاظ ریاضی کاربرد پذیر شوند، مدلهای شبیهسازی چنین محدودیتهایی ندارد. با استفاده از مدلهای تحلیلی، معمولا تنها تعداد محدودی از معیارهای سنجش عملکرد سیستم را می توان محاسبه کند، در صورتی که دادههای تولید شده از مدلهای شبیهسازی به منظور برآورد هر معیار سنجش متصور عملکرد سیستم کاربرد پذیر است.
از معایب روشهای شبیهسازی میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
1 – معمولا، به اجراهای فراوانی در مورد هر مدل شبیهسازی نیازمندیم و همین مساله ممکن است به هزینههای محاسباتی زیاد منجر شود.
2 – در مواردی که روشهای تحلیلی کافی به نظر میرسد استفاده از روشهای شبیهسازی منجر به فراموشی روشهای ریاضی میشود.
در نتیجه به کمک شبیه سازی میتوان به پیشرفت جهان در اکثر زمینه ها اقدام کرد .
گرد آورنده : نگار دودانگه
استاد : مریم حاج اسماعیلی