به نام خدایی که در تکتک این واژهها نفس میکشد
گاه زندگی را باید از پشت پردههای غم دید تا بفهمی چه رنگهایی هست که هنوز ندیدهای.چه آبیهایی در افق، چه سبزیهایی در خاکِ نمناکِ پس از باران.
درختِ درون تو ریشههایی دارد که از هر شکستی عمیقتر شدهاند.حالا شاید فصل خزان باشد — برگها ریخته، آسمان خاکستری —اما در سکوت تنه، در جاری بودن شیرهٔ زندگی،بهاری خوابیده که بیدار خواهد شد.همیشه شده است.
گاهی زندگی مانند پیادهروی در مه است.قدمها آرام برداشته میشوند، جلو را نمیتوان دید،اما همین که قدم برمیداری یعنی مسیر ادامه دارد.
من این کلمات را نوشتم تا به خودم یادآوری کنم:زخمها و ترمیمها بخشی از تاریخ قلب انساناند — نه نشانهٔ شکست،بلکه نشانهٔ زیستن.و هر دردی، هر چقدر هم که سنگین،سرانجام تبدیل به خاکی میشود که ریشههایت را قویتر میکند.
این کتاب، پیش از هر چیز،نامهای است به آن بخش از وجودم که باور داشتحتی در تاریکترین شبهامیشود ستارهای را در دل خود روشن نگه داشت.و این ستاره، هرگز خاموش نمیشود.
فصل اول /آوارِ آسمان
اسمش «پرهام» بود. بیست و سه سال داشت و تازه کلید آپارتمان کوچکش را گرفته بود — کلیدی که به جای گرمای خانهٔ پدری، سردی فلزش را روی کف دستش احساس میکرد. پنجرهٔ اتاق رو به دیوارِ ساختمانِ کناری باز میشد و نور، خجالتی و کمرنگ، فقط ساعتی از روز به داخل میخزید. ولی همین نورِ کم، برایش کافی بود. برای شروع.
اولین شب را روی یک تشک بادی خوابید که بوی پلاستیک تازه میداد. سکوت آپارتمان خالی برایش عجیب بود — نه صدای مادر از آشپزخانه، نه جر و بحث خواهر و برادرها، نه حتی نالهٔ تلویزیون. سکوت گاهی سنگینتر از تمام صداهای دنیا میشد.
صبح روز بعد با فهرستی بلندبالا از کارها بیدار شد: روشن کردن گاز، ثبت نام در دانشگاه، پیدا کردن شغل پارهوقت، خرید یک میز و چند لیوان. ولی جهان بیرون آنقدر که فکر میکرد ساده نبود. گاز آپارتمان به دلیل عدم پرداخت قبضِ مستأجر قبلی قطع بود، کارفرمای کافهٔ نزدیک خانه گفت «نیاز نداریم»، و وقتی برای خرید یک میز ساده به فروشگاه لوازم خانگی رفت، قیمتها نفسش را بند آورد.
عصر همان روز، باران شروع به باریدن کرد. از پنجره نگاه میکرد به مردمی که چتر به دست، شتابان به خانههای گرم خود میرفتند. تازه یادش افتاد که چتر هم ندارد. و در آن لحظه، چیزی شبیه ترس — نه ترس از تنهایی، بلکه ترس از کوچک بودنش در جهانی بزرگ، برای اولین بار به سراغش آمد.
اما پرهام همان پسرِ دو سال پیش نبود. پسرِ بیست و یک سالهای که بعد از جر و بحث با پدر دربارهٔ رشتهٔ دانشگاهی، در اتاقش را محکم کوبیده بود و فکر میکرد «استقلال» یعنی آزادیِ مطلق. حالا میفهمید که استقلال یعنی مسئولیت. یعنی وقتی گاز قطع است، باید بدوی دنبال حلش. یعنی وقتی پول نیست، باید راه دیگری پیدا کنی.
آن شب، زیر نور چراغ خواب موبایلش، لیست کارها را دوباره نوشت، این بار با خطوطی کوچکتر و واقعبینانهتر. اول: تماس با ادارهٔ گاز. دوم: درخواست کار در سوپرمارکت محل. سوم: ساختن یک میز با پالتهای چوبی دستدوم.
در سطر آخر هم جمله آخر کتاب مورد علاقش را نوشت:«قدم اول را بردار، حتی اگر قدمت لرزان باشد. راه با همان قدمهای لرزان شروع میشود.»
و باران، آرام آرام، بر بام خانهٔ تازهاش شروع به نواختن کرد...
هوا هنوز کامل روشن نشده بود که پرهام از خواب بیدار شد. نه به خاطر ساعت زنگدار، نه به خاطر رویا. انگار بدنش میدانست دیگر در آن اتاق آشنا با عکسهای دوران دبیرستان روی دیوار نیست. روی تشک بادی دراز کشیده بود و سقف سفید و لکهدار آپارتمان را نگاه میکرد. لکههایی که شکل ابرها را تداعی میکردند – ابرهایی خاکستری، بی باران.اتاق تقریباً خالی بود، جز یک چمدان بزرگ که لباسهایش هنوز داخلش بود، یک پتو که مادرش با بیمیلی در آخرین دیدار به او داده بود ، و یک کتاب قدیمی – رمان "بیگانه" کامو – که از کتابخانه پدرش برداشته بود بدون اینکه او بداند. بوی نم و کمی کپک در فضا پیچیده بود، بوی خانههای قدیمی که مدتی است خالی ماندهاند.پرهام از روی تشک بلند شد و به سمت پنجره رفت. آپارتمان در طبقه دوم یک ساختمان سه طبقهٔ قدیمی در محله ای نه چندان خوب بود. منظره، دیوار ساختمان روبهرو بود که رنگش ریخته بود و رد باران روی آن خطوطی موازی ایجاد کرده بود. پایین، در خیابان، یک سوپرمارکت کوچک بود و یک مغازهٔ لوازم الکتریکی که شیشهٔ آن ترک خورده بود.پرهام تصمیم گرفت صبحانه درست کند. به آشپزخانه کوچک رفت که فقط یک اجاق دو شعله و یک یخچال کوچک داشت. شیر گاز را چرخاند. چیزی نشنید. دوباره چرخاند. سکوت. نفسی عمیق کشید. "حتماً کنتور گاز را باز نکردهاند." یادداشتی که مالک داده بود را از جیبش درآورد: "برای روشن کردن گاز با این شماره تماس بگیر..." تماس گرفت. صدای ضبط شده گفت:
"به دلیل پرداخت نکردن قبض دوره قبل، گاز این واحد قطع است. برای وصل مجدد، به اداره گاز مراجعه کنید."
پرهام به موجودی کیفش نگاه کرد. پول چندانی نداشت. پول پیش و اول آپارتمان تقریباً همه پساندازش را برده بود. اداره گاز یعنی اتلاف وقت و احتمالاً هزینه.برای یک لحظه، احساس درماندگی کرد. اما بعد نگاهش به قوطی کنسرو لوبیایی افتاد که مادر داده بود. در آشپزخانه را باز کرد و آن را با دربازکن دستی که مالک گذاشته بود باز کرد. سرد سرد، با یک تکه نون باگت که دیروز خریده بود، خورد. مزه چندان خوب نبود، اما گرسنگی را برطرف کرد. با خودش فکر کرد: "اولین صبحانه در خانه جدیدم، کنسرو لوبیای سرد بود. قرار نیست فراموشش کنم."بعد از صبحانه، لیستش را چک کرد: "پیدا کردن شغل پاره وقت." سوپرمارکت پایین ساختمان را دید. مرد میانهسالی پشت پیشخوان بود. پرهام داخل رفت و با کمی لکنت گفت: "سلام.. دانشجوام دنبال کار پارهوقت میگردم، ببخشید آقا،شاگرد نیاز دارید؟"
مرد (که اسمش آقای نظری است) او را از سر تا پا برانداز کرد. "تجربه داری؟""نه... ولی سریع یاد میگیرم.""حقوقی که بهت میدم کمه. هفتهای پنج روز، عصرها. موافقی؟"پرهام بی درنگ گفت: "بله موافقم."آقای نظری یک فرم داد. "فردا عصر بیا شروع کن."اولین لبخند پرهام بعد از مستقل شدنش روی لبهایش ظاهر شدقدم اول، هرچند کوچک، برداشته شد.
پرهام به آپارتمان برگشت. نیاز به یک میز داشت تا حداقل بتواند روی آن لپتاپش را بگذارد و درس بخواند. به فروشگاه لوازم خانگی سر زد. قیمت یک میز ساده چوبی به اندازه دو ماه حقوق پیشنهادی آقای نظری بود. غیرممکن بود.
در راه برگشت، از کنار یک کارگاه کوچک نجاری رد شد. تکههای چوب و پالتهای مستعمل کنار خیابان روی هم تلنبار شده بود. ایدهای به ذهنش خطور کرد. داخل رفت و با نجار پیرمردی صحبت کرد. "سلام آقا، امکانش هست چند تا از این پالتهای شکسته رو به من بدید؟ میخوام یه میز درست کنم."
پیرمرد نگاهی کنجکاو به او کرد. "چقدر میتونی خرج کنی؟""پول زیادی ندارم... ولی میتونم فردا براتون یه جعبه میوه از سوپرمارکت بیارم."پیرمرد خندید. "برو، دو تا پالت سالم بردار. ولی قول میوه رو فراموش نکن."
پرهام با خوشحالی دو پالت چوبی را برداشت و به خانه برگشت. ابزار خاصی نداشت، فقط یک چکش و چند میخ که از جعبه ابزار قدیمی پدرش برداشته بود. تمام عصر را مشغول بود. دستش چند جا زخمی شد. یکی از پالتها ترک خورد. اما در نهایت، یک میز عجیب و غریب اما پایدار ساخته بود. آن را در کنار پنجره گذاشت. وقتی لپتاپ را رویش گذاشت، احساس غرور عجیبی کرد.
عصر شد. پرهام پشت میز دستسازش نشست و لیست کارهایش را نگاه کرد. چند تا خط خورده بود: شغل پیدا شد. میز ساخته شد. اما گاز هنوز قطع بود. اداره گاز فردا. کنسرو لوبیای دیگری برای شام؟ نه. تصمیم گرفت از سوپرمارکت آقای نظری نان و پنیر بخرد. همین و چای که با کتری برقی درست میشد.
وقتی چای را مینوشید، باران دوباره شروع به باریدن کرد. قطرههای باران روی شیشه پنجره جاری شدند. این بار، برخلاف صبح، احساس ترس نکرد. به جای آن، احساس کرد که دارد به این خانهٔ خالی و سرد، زندگی میبخشد. میدانست راه طولانی در پیش است. میدانست فردا دشواریهای جدیدی خواهد داشت. اما امشب، با یک میز دستساز، یک شغل کوچک، و یک فنجان چای داغ، کافی بود.
در آخرین صفحه دفترچهاش نوشت:«روز اول تمام شد. خانه بوی نم و چوب میدهد. ولی خانه است. خانهٔ من.»
و باران، نوازشگر شیشهٔ پنجره، لالایی شب دوم تنهایی او شد
دلنوشتهای از فصل اول
"گاهی زندگی شبیه یک روز ابریه. ابرهای تیره میآیند و آسمان را یکباره تیره میکنند. باد میوزد و برگهای درختان را میراند، آدم فکر میکند این طوفان هیچ وقت تمام نمیشود. اما میشود.آهسته، آهسته… باران کممیبارد، ابرها کنار میروند و یک نور ملایم از لای آنها برمی تابد. زمین پس از باران بوی تازهای میدهد — بوی خاک، بوی زندگی.
انسانها شبیه زمیناند.گاهی آنقدر میبارد که فکر میکنی دیگر چیزی از تو باقی نمانده… اما همان باران است که بعدها سبب میشود از درونت، گلی بروید که حتی نامش را هم نمیدانی.
دردِ دل، شبیه کتابی است که بعضی فصلهایش را نمیتوان خواند، فقط باید از ورقش گذشت.و تو شاید الان در همان فصلی
پاییز را دیدی؟برگهای زرد از شاخه جدا میشوند و پایین میآیند.درخت لخت میشود، اما این پایانِ درخت نیست.درخت میداند که باید صبر کرد… زیر خاک، ریشههایش نفس میکشند و بهار را ذخیره میکنند.
تو هم شاید الان در پاییزِ خودت هستی.اجازه بده برگهایت بریزند، خالی شوی.برای بهاری که از راه میرسد، ریشههایت نفس میکشند، حتی اگر حالا نمیبینی.
یک فنجان چای گرم را کنار پنجرهای تصور کن… بخار آرام بالا میرود و روی پنجره اثری به جا میگذارد. حالا نفس بکش، آهسته."