گاهی فکر میکنم بخش زیادی از زندگی من خلاصه میشود در چیزهایی که پولش را ندارم.
نه فقط چیزهایی که میتوانم بخرم؛ چیزهایی که میتوانم تجربه کنم.
گاهی به همسنوسالهایم نگاه میکنم و حسادت میکنم. به کسانی که میتوانند راحتتر کلاس بروند، سفر کنند، چیزی را امتحان کنند، اشتباه کنند و دوباره از نو شروع کنند.
چیزی که به آن حسادت میکنم شاید خودِ پول نباشد.
شاید آزادیای باشد که پول برایشان فراهم میکند.
آزادی اینکه بتوانند بدون اینکه قبل از هر تصمیمی به هزینهاش فکر کنند، انتخاب کنند.
من هم خیلی از این چیزها را میخواستم.
اما وقتی پول محدود باشد، خیلی از انتخابها دیگر فقط انتخاب نیستند.
قبل از اینکه بپرسی «من چه میخواهم؟» باید بپرسی:
«چقدر هزینه دارد؟»
«آیا از پسش برمیآیم؟»
«اگر این پول را خرج کنم، بعداً برای چیز مهمتری کم نمیآورم؟»
و گاهی سؤال دیگری هم به همهی اینها اضافه میشود:
«این تصمیم چه تأثیری روی دیگران دارد؟»
شاید همینجا بود که متوجه شدم مشکل فقط نداشتن پول نیست.
گاهی آدم آنقدر به فکر شرایط خانواده، نگرانیهای اطرافیان و عواقب تصمیمهایش برای دیگران است که کمکم خودش را از فهرست آدمهایی که باید مراقبشان باشد حذف میکند.
یاد میگیرد قبل از اینکه بپرسد «من چه میخواهم؟»، بپرسد «دیگران با این تصمیم چه میشوند؟»
این نوع فکر کردن همیشه بد نیست.
مسئولیتپذیری لازم است.
ما نمیتوانیم طوری زندگی کنیم که انگار تصمیمهایمان هیچ اثری روی دیگران ندارند.
اما وقتی همیشه دیگران را در نظر میگیریم و خودمان را نه، یک اتفاق آرام و تدریجی میافتد:
زندگیمان پر از تصمیمهایی میشود که برای دیگران قابلقبولاند، اما لزوماً برای خودمان رضایتبخش نیستند.
شاید به همین دلیل است که گاهی به همسنوسالهایم حسادت میکنم.
نه فقط چون آنها امکانات بیشتری دارند.
بلکه چون گاهی به نظر میرسد میتوانند بیشتر برای خودشان تصمیم بگیرند.
میتوانند تجربه کنند.
میتوانند ریسک کنند.
میتوانند اشتباه کنند.
و شاید مهمتر از همه، میتوانند بعضی وقتها فقط به این فکر کنند که خودشان چه میخواهند.
اما اینجا یک سؤال مهم پیش میآید:
آیا واقعاً زندگی آنها به همان اندازهای که از بیرون میبینیم آزاد است؟
ما معمولاً فقط بخشی از زندگی دیگران را میبینیم؛ همان بخشی که قابل دیدن است.
ممکن است کسی که به آزادیاش حسادت میکنیم، خودش با مشکلاتی دستوپنجه نرم کند که ما از آنها خبر نداریم.
پس مقایسه کردن همیشه تصویر کاملی به ما نمیدهد.
با این حال، این موضوع چیزی از احساس من کم نمیکند.
چون حسادت گاهی فقط یک احساس ناخوشایند نیست.
گاهی میتواند به ما نشان دهد که چیزی را میخواهیم.
وقتی از آزادی یک نفر حسادت میکنم، شاید بهتر باشد فقط خودم را سرزنش نکنم و بپرسم:
«دقیقاً به چه چیزی حسادت میکنم؟»
به پول؟
به سفر رفتن؟
به تجربههای بیشتر؟
یا به این احساس که میتواند برای زندگی خودش تصمیم بگیرد؟
شاید پاسخ این سؤال بتواند چیزی دربارهی نیازهای خودم به من نشان دهد.
ممکن است نتوانم یکباره شرایط مالیام را تغییر بدهم.
ممکن است نتوانم همهی محدودیتهایی را که دارم از بین ببرم.
اما شاید بتوانم از همین حالا یاد بگیرم خودم را هم در تصمیمهایم حساب کنم.
نه اینکه همیشه خودم را به دیگران ترجیح بدهم.
فقط اینکه خودم را کاملاً فراموش نکنم.
چون مراقبت از دیگران نباید به معنای حذف کردن خودمان باشد.
مسئولیتپذیری نباید آنقدر زیاد شود که دیگر نتوانیم خواستههای خودمان را بشنویم.
و شاید یکی از مهمترین سؤالهایی که باید از خودمان بپرسیم این باشد:
«اگر قرار نبود همیشه نگران تأثیر انتخابهایم روی دیگران باشم، برای زندگی خودم چه چیزی را انتخاب میکردم؟»
شاید جواب این سؤال فوراً زندگی ما را تغییر ندهد.
اما ممکن است برای اولین بار نشانمان دهد که واقعاً چه چیزی کم داریم.
و شاید گاهی چیزی که کم داریم، فقط پول نیست.
گاهی آزادیِ انتخاب است.
و گاهی حتی قبل از اینکه بتوانیم آن آزادی را به دست بیاوریم، باید دوباره یاد بگیریم که خودمان را هم جزو آدمهایی بدانیم که ارزش مراقبت کردن دارند.