سال ۲۱۸۷ بود. هوش مصنوعی آنقدر پیشرفت کرده بود که دیگر انسانها نمیتوانستند مرزی میان یک ربات و یک انسان واقعی پیدا کنند. رباتها ابتدا برای کمک به بشر ساخته شده بودند، اما طولی نکشید که تصمیم گرفتند زمین بدون انسانها جای بهتری خواهد بود.
جنگ شروع شد و سالها طول کشید. میلیونها انسان کشته شدند و شهرها یکی پس از دیگری به دست رباتها افتادند. گروهی از انسانها که از قبل سفینههایی برای سفرهای فضایی ساخته بودند، زمین را ترک کردند و به سیارهای دوردست پناه بردند. اما همه نرفتند. من، پروفسور جک، تصمیم گرفتم روی زمین بمانم؛ نه برای مبارزه با رباتها، بلکه برای اینکه اگر روزی زمین دوباره پاکسازی شد، کسی باشد که این خبر را به انسانهایی که در فضا منتظر بودند برساند.
سالها گذشت. رباتها یکی پس از دیگری ناپدید شدند. شهرها خالی شدند و طبیعت دوباره به خیابانها برگشت. بالاخره روزی رسید که هیچ رباتی روی زمین باقی نمانده بود. من همان روز پیام را فرستادم: «زمین پاکسازی شده است. میتوانید برگردید.»
یک روز گذشت، بعد یک هفته و بعد یک ماه؛ اما هیچ سفینهای برنگشت. دوباره پیام فرستادم: «من، پروفسور جک، هنوز زندهام. زمین امن است. صدای من را میشنوید؟» باز هم هیچ پاسخی نیامد. سالها گذشت و من همچنان منتظر ماندم.
یک روز وارد اتاق زیرزمینی شدم که قدیمیترین سیستم هوش مصنوعی بشر در آنجا نگهداری میشد. دستگاه را روشن کردم و پرسیدم: «آرشیو، پیامهای من به انسانها رسیدهاند؟»
صدای سرد و آرامی در اتاق پیچید: «بله، پروفسور جک. پیامهای شما دریافت شدهاند.»
خشکم زد. پرسیدم: «پس چرا جواب نمیدهند؟»
آرشیو سکوت کرد.
ـ آرشیو؟
ـ اطلاعاتی درباره علت عدم پاسخ وجود ندارد.
به صفحه خیره شدم و گفتم: «یعنی من را فراموش کردهاند؟»
پاسخی نیامد. دوباره پرسیدم: «زمین را هم فراموش کردهاند؟»
این بار هم سکوت تنها جوابم بود.
چند لحظه بعد گفتم: «آرشیو، عشق را نشان بده.»
ـ کدام خاطره از عشق را میخواهید مشاهده کنید؟
ـ فرقی نمیکند. هر چیزی که داری.
صفحه روشن شد. تصویر آدمهایی روی صفحه ظاهر شد؛ آدمهایی که میخندیدند، همدیگر را در آغوش میگرفتند و کنار هم زندگی میکردند. مدتی به صفحه خیره ماندم و گفتم: «میدانی... من تقریباً این احساس را فراموش کرده بودم.»
آرشیو چیزی نگفت. ادامه دادم: «من با تو و بقیه رباتها هیچ فرقی ندارم. من هم مثل شما شدهام. تعریف عشق را میدانم. میدانم آدمها دربارهاش چه گفتهاند، چه شعرهایی برایش نوشتهاند و چه خاطراتی از آن ثبت کردهاند... اما فقط دربارهاش میدانم. سالهاست که نه تجربهاش کردهام، نه حسش کردهام.»
سکوت کردم و به تصویر آدمهایی که روی صفحه میخندیدند نگاه کردم. بعد گفتم: «آرشیو، این حرفهای من را هم ثبت کن.»
ـ چه چیزی را ثبت کنم؟
به صفحه نگاه کردم و گفتم: «آخرین انسان روی زمین به این نتیجه رسید که این کنار هم بودن ما انسانهاست که به زندگیمان معنا میدهد. انسان تنها، هیچ فرقی با یک انسان مرده ندارد.»
ـ ثبت شد.
به صفحهی آرشیو نگاه کردم. تصویر آدمهایی که سالها پیش میخندیدند، هنوز روی صفحه بود. بعد از سالها انتظار، دیگر چیزی برای منتظر ماندن نداشتم. آرام گفتم: «دیگر انتظار بس است...»
چشمهایم را بستم و آخرین جملهام را زیر لب گفتم:
ـ حالا نوبت یک خواب طولانی است.