من سالها از بُت‌هایی که در ذهنم ساخته بودم ترسیده‌م و برده و بنده‌شون بوده‌م. بت‌هایی که در بیرون از من آدم‌های بسیار معمولی بودن. مثل همه آسیب‌پذیر، مثل همه مهربون، مثل همه خودخواه، مثل همه فداکار، مثل همه بدجنس و... هر خصلت و ویژگیی که هر آدمی پیدا و پنهان داره و در حال زندگی‌کردنشه. چه آگاهانه و چه ناخودآگاه. اما این آدمها برای من در حد اسطوره‌ها نفوذناپذیر و غیرقابل تغییر و حامل قدرت‌های ابدی و تسلط بی‌چون و چرا بر اوضاع بودن. طوری که حتی در ذهنم هم جرأت اعتراض و نقد و عمل بی‌اجازه‌شون رو نداشتم و دچار این مالیخولیا بودم که اگر این خبط و خطاها از من سر بزنن حتما از طرف نیرویی عظیم و جادویی مورد خشم و قهر و غضب و مجازات قرار می‌گیرم و روزی بی‌خبر توسط صاعقه‌ای یا تیری از غیب به دو بخش کاملا مساوی تقسیم میشم. ترس ازین موهومات اونقدر در روان من ریشه کرده بودن که باوجود مضحک دیدن و مسخره‌کردنشون نمی‌تونستم بی‌خیال‌شون بشم. حتی می‌دونستم ترس از هر چیزی قطعا از خودِ اون چیز خیلی بزرگتره و اصلا پایه و اساس درست و واقعی نداره. اما مگه می‌تونستم از چنبره‌ش بیرون بیام. بیرون اومدن که هیچ؛ نمی‌تونستم جُم بخورم از سرِ جام. این حالت بین فهمیدن و نفهمیدن و آویزون بودن بین دو بخش از خودت، خیلی دردناکه. چون خودتی و خودت و هیچ نفر سومی نیست که بتونی این حجم سنگین رو باهاش تقسیم کنی. انگار مثل سیزیفِ* بیچاره خودم باید ارابه‌ی لاطائلات رو هر روز که نه، هر لحظه از سراشیبی تند کوه به زور و فشار بنیان‌کن بالا ببرم و وقت رسیدن به قله بی‌وقفه و بی‌تازه‌کردن نفسی به خیال خام و خوشِ سرازیری و حرکتِ بی‌فشارِ ارابه همه‌ی محتویات پوچ و واهی اون رو به پایین دامنه بیارم و باز فردا هم همین آش باشه و همین کاسه.
اما از اون‌جایی‌که مدار دنیا به این قاعده نمی‌چرخه و اجازه هم نمیده کسی چوب لای چرخش بذاره روزی فرا رسید که سیزیفِ من به سیاق سابق اومد دست به ارابه بشه که دید به یه موجود توخالی و مِه‌مانند تبدیل شده که تا میاد دسته‌ی ارابه رو بگیره اون از کف دست و مُچ و ساعد و آرنج و بازوش رد میشه و انگار دیگه دستش دست دیروز نیست. دیگه پوست و گوشت و خون و استخون نداره. حالا سیزیفِ بی‌نوای من با این تنِ علیل و کاروانی از مُخیّلاتِ اسیر، مونده وسط بیابونی از هیچ و مسیری پیچ و واپیچ که نمی‌دونه سرش کجاست و تهش کجا و بدتر از همه خودش کجای این مارپیچه. و از اونجایی که قرار دنیا بر سکون نیست این شد که به جمع من و سیزیف نفر سومی همراه نماینده‌ش اضافه شد. از کجا؟ نمیدونم. چطور؟ نمیدونم. اونجا فهمیدم که قرار نیست خیلی چیزا رو کلا بدونم. جدای از این، اونقدر مُفلس و مُستأصل بودم که فرصت پرسیدن و پیداییِ چرایِ ندونستن رو هم نداشتم. فقط می‌خواستم سردربیارم چرا من امروز مثل دیروز نمی‌تونم همون‌طوری روزم رو شب کنم و چرا این خوره به جونم افتاده که جز شبحی از من چیزی باقی نگذاشته. چرا قدرت و توان ادامه رو ازم گرفته. چرا اینقدر بی‌رحمانه. چرا اینقدر بیچاره. چرا اینقدر خصمانه. من که داشتم گوشه‌ای ازین دنیای گَل و گُشاد ارابه‌ی خودمو می‌روندم. اسارت خودمو می‌گذروندم و برده‌ی مطیع و بی‌آزاری بودم. مدام خیر می‌رسوندم حتی اگر گاهی خیری هم نمی‌دیدم. و مهم‌تر این‌که شاکر خبرهایی بودم که بهم می‌رسید و در قبال اونها کارهایی ولو بیش از توانم یا خارج از حیطه‌ی اختیارات و مسؤولیت‌هام جهت جبران انجام می‌دادم. پس درد دنیا دیگه چیه؟ چرا هواییم کرده؟ چرا هیچم کرده؛ پوچم کرده؟ طوری که رَدِّ گزش هوا رو هم ازین سرابی که بهش بدل شده‌م حس نمی‌کنم! شک برم داشت. نکنه من از اول هم همینطور بودم و گذشته بر این توی خوابی، کابوسی، رویایی چیزی سیر می‌کردم و خبر نداشتم. دیگه به همه‌چی ظنین شده بودم.
دیگه فرق واقعیت و غیر از اون رو نمی‌فهمیدم. این شد که به تنها فردِ غیر از خودم و سیزیف بند شدم. چاره‌ای نبود. نماینده‌ی نفر سوم. چون خودش رو که نمی‌دیدم. مثل این‌که توی طوفانی از شن گیر کرده باشی و به زور و در حد کسری از ثانیه بتونی پلکهات رو از روی هم برداری و باز ببندی می‌تونستم به قاعده‌ی سایه‌ای محو و دور ببینمش. طوری‌که از تشخیص ابعاد و مختصاتش عاجز بودم. اما همین‌که بود؛ برایِ منِ بی‌چیز، همه‌چیز بود. با چشمان نیمه‌باز که فقط بتونم جای قدم بعدیم رو ببینم دستم رو دادم به نماینده‌ی نفر سوم و راه افتادیم. روزها و ساعت‌ها و هفته‌ها و ماه‌ها رفتیم و رفتیم و رفتیم ولی به جای مشخصی نمی‌رسیدیم که نماینده بگه: "همین‌جاست! بفرما!" فقط هر چند وقتی که طول و عرضش رو هم نمیدونم یه جاهایی توقف می‌کردیم تا یه قُوتی برای ادامه بگیریم و باز راه می‌افتادیم. توی راه گاهی من رو از یه جاهای باریک و تاریک و پر سنگ و تیغی می‌گذروند که بعضی وقتا که طاقتم طاق می‌شد و خُلقم تنگ؛ دستم رو از توی دستش می‌کشیدم بیرون و چند قدم به جلو و عقب و چپ و راست می‌رفتم و برمی‌گشتم و حتی نگاش هم نمی‌کردم. گفته بود که صبرش زیاده اما من نه این‌که بخوام لجبازی کنم اما شده بود که چند روز از جام تکون نخورده بودم. نه این‌که نمی‌خواستم؛ نمی‌تونستم. اونم انگار نه انگار که من سرِ جام موندم. فقط گاهی و نه همیشه قدری قُوت می‌گذاشت کنار دستم. همین. دیگه کاری نداشت می‌خورم یا نه. چون توی راه بهم گفته بود که درسته ما با هم داریم این مسیر رو طی می‌کنیم اما هر کدوم واسه خودمون داریم حرکت می‌کنیم. هر خللی در حرکت بیارم بیشتر خودم رو عقب نگه می‌دارم که البته کاملا انتخابیه و هیچ‌کس نمی‌دونه که درسته یا غلط. فقط نفر سوم می‌دونه. نماینده می‌گفت: "تو این سفر فقط باید به خودت فکر کنی. اول خودت بعد بقیه. اما به گذر فلان‌جا که رسیدیم می‌تونی تو هم نماینده بشی و یک یا چند همسفر با خودت راهی واهه کنی. البته باید به ساحت نمایندگی مُشرَّف بشی و همه‌ش بستگی به تلاش خودت داره که بتونی این مسیر رو طی کنی. مدتش مهم نیست کیفیتش مهمه."
حالا من در حال طی طریقم. منی که تا چند کیلومتر اون‌ورتر رو وارسی نمی‌کردم از جام تکون نمی‌خوردم این روزا فقط دارم جلوی پام رو می‌بینم و با اعتماد به نفر سوم قدم برمی‌دارم. گاهی اونقدر راه هموار میشه که کلی از راه رو می‌دوئَم اما وقتایی هم هست که روی زمین می‌خزم و نماینده دستمو می‌گیره و می‌کِشدم دنبال خودش. حالا می‌خواد زمین سنگلاخ باشه یا آسفالت؛ ماسه‌ای باشه یا علفزار. من هر داد و فریاد و ناله‌ای که سر بدم میگه: "طبیعیه! و خبر بد اینه که تمام این مسیر رو خودت باید بری. من فقط میتونم دستت رو بگیرم نمی‌تونم کولت کنم." این وسط مَسَطا وقتی از حال میرم یا به هِن‌هِن می‌افتم یا سرم باد می‌کنه از هزار جور گفته و واگویه و حرف و حدیث، یهو یه چیزی، یه کسی، یه موجودی انگار میزنه رو شونه‌م. هرچی دور خودم می‌چرخم و چشم می‌گردونم چیزی یا کسی رو نمی‌بینم اما تو این چرخش و گردش یه چیزایی تو سرم جرقه می‌زنن که باعث میشن برقشون بیوفته تو چشام. اون‌وقته که نماینده با دیدن برق چشمام یه لبخندی میزنه.
خلاصه که همچنان این تَل‌ماسه‌ها و پُشته‌ها و بیابون‌ها و رودخونه‌ها و کوهسار و دشت رو دارم از زیر پا رد می‌کنم. دیگه دارم وارد میشم که چطور بُت‌هام رو ببینم. دیگه دارم کم‌کم عادت می‌کنم به ترسیدن و دیدن ترس‌هام و مهم‌تر از اون دیدن فاصله‌ی ترس‌هام از اصل واقعیت. منی که برای ندیدن ترس‌ها منکر اونها می‌شدم دارم یاد می‌گیرم چطور باهاشون همنشین و همسفر بشم. چون اونها باعث میشن حرکت کنم. از پاافتادن و فلج شدنم واسه خاطر همین فرار و ندیدگرفتن ترس‌های طبیعیم بوده که البته بخش عمده‌ش زیر سرِ همون بُت‌هاس. این حجم عجیبِ توی ذهنم که نفس‌بُر شده و راه ورود هرچی غیر از خودش و جنس خودشه رو بسته، از همین انباشت ترس‌های "مُحرک" درست شده. ترس‌هایی که دیگه تاریخ مصرفشون خیلی وقته گذشته و عینهو بتون سفت و سخت توی هم فرو رفتن و تبدیل به ترس "مُخرب" شدن. حالا کاری که میشه کرد اینه که اونقدر ترس محرک جدید به ذهنم تزریق کنم تا ترس مخرب نم‌نم خرد بشه و فرو بریزه. نماینده میگه: "تو اون رو بتون می‌بینی اما من اون رو یه بادکنک خیلی بزرگ می‌بینم که یه وقتی که نمی‌دونیم کِی هست یه سوزن از ناکجا میاد و میزنه می‌ترکوندش."
منم میگم: "خدا از دهنت بشنوه"!
*سیزیف : سیزیف در اساطیر یونان بخاطر فاش کردن راز خدایگان محکوم شد تا تخته سنگی را به دوش گرفته و تا قله یک کوه حمل کند، اما همین که به قله می‌رسد، سنگ به پایین می‌غلتد و سیزیف باید دوباره این کار را انجام دهد.کامو می‌گوید: "پیروزی وی در آگاهی است."
"آلبر کامو" نویسنده‌ی فرانسوی، کتاب "افسانه‌ی سیزیف" را در سال ۱۹۴۲ منتشر کرد.
