واقعاً خدا میداند وقتی یادم میآید — و این چیزی است که تقریباً هیچوقت از یادم نمیرود — مردم ما مطالعه کردن را بلد نیستند؛ به قلب من فشار میآید!
هر زمان که به یاد کتاب و وضعیت کتاب در جامعه خودمان میافتم، قلباً غمگین و متأسف میشوم.
اینها بخشی از جملات رهبر معظم انقلاب است در بیان وضعیت مطالعه و کتابخوانی در جامعهی ما؛ جملات شخصیتی که یقین داریم اغراق و بزرگنمایی در سخنانشان جایی ندارد و هرچه هست، همه تذکراتی پدرانه و راهنماییهایی راهگشا است. اینجاست که گوشِ موتور محرک جامعه، یعنی جوان مومن انقلابی، تیز میشود و ذهنش جستجو میکند برای فهمیدن و بیشتر دانستن درباره «اهمیت کتاب و کتابخوانی».
اینجا اونجا نیست
اگر چه در طی سالهای اخیر، آمار نشر کتاب و میزان مطالعه در بین اقشار مختلف مردم گسترش یافته است، ولی هنوز فاصلهی زیادی تا وضعیت مطلوب وجود دارد. این نقطهی حضور ما، آنجایی که باید باشیم، نیست. این موضوع در بیانات رهبر انقلاب، که شناخت کامل از وضعیت فعلی جامعه و آنچه باید باشد، دارند، کاملاً مشهود است.
ایشان معتقدند مردم ما باید بیش از اینها با کتاب انس داشته باشند؛ و اصلاً شأن جامعهی ما، که تاریخ و فرهنگی غنی دارد و سرزمین بزرگان و اهل اندیشه است، قطعا بیش از اینها است.
از سوی دیگر، ما پرچمدار تفکر اسلام هستیم که توجه ویژهای به خواندن و نوشتن دارد و با نگاهی منصفانه به احادیث درمییابیم که از آن زمان، دعوت به کتابخوانی و علمآموزی، مورد توجه اسلام بوده است.
کتاب، روز به روز در جامعهی بشری اهمیت بیشتری پیدا میکند، و انسان هیچگاه از کتاب بینیاز نیست، از اول سوادآموزی تا آخر عمر!
دلم میخواهد...
«شما دانشجویان، که متأسفانه کتاب نمیخوانید، خیلی اهل کتاب نیستید؛ بنده کتابخوانم، خیلی کتاب میخوانم، ولی دلم میخواهد شما بچهها، جوانها، واقعاً کتاب بخوانید.»
این مطالبهی صریح و واضح رهبر معظم انقلاب است. در بیانات دیگر هم بسیار به این موضوع اشاره کردهاند که نهضت کتابخوانی در بین مجموعههای دانشجویی رواج لازم را ندارد، در حالی که دانشجویان نیاز دارند بخوانند!
احتیاج دارند بدانند!
احتیاج به کتاب، به درک مسائل و جذب مواد تغذیهی معنوی، روحی و فکری در ما وجود دارد، حتی اگر توسط شخص ما حس نشود.
از نظر مقام معظم رهبری، کتابخواندن و مطالعه باید در زندگی ما، جزء ضروریات و واجبات باشد.
چطور بخوانیم؟
«در منزلِ خودم، همه افراد، بدون استثنا، هر شب، در حال مطالعه خواب میروند. خود من هم همینطورم. نه اینکه حالا وسط مطالعه، خوابم ببرد. مطالعه میکنم؛ تا خوابم میآید، کتاب را میگذارم و میخوابم. همه افراد خانهی ما، وقتی میخواهند بخوابند، حتماً یک کتاب کنار دستشان است. من فکر میکنم که همه خانوادههای ایرانی باید اینگونه باشند. توقع من این است.»
همچنین، پیشنهاد کردند که از وقتهای ضایعشونده برای مطالعه حتماً استفاده کنیم؛ چرا که این کار، باعث پیشرفت جامعه و فرهنگ کشور میشود. وقتهای ضایعشونده: یعنی همین ساعتهایی که در راه رفت و برگشت به دانشگاه هستیم، یعنی همان دقایقی که منتظر استاد مینشینیم، یعنی دقایق کوتاهی که به چشم نمیآید اما وقتی جمع شوند، بخش زیادی از روز را در برمیگیرند.
چی بخوانیم؟
خوشبختانه، کتابهای خوبی زیادی موجود است، ولی قطعا هر کتابی خوب نیست!
برخی کتابها نه تنها مفید نیستند، بلکه مضر هم هستند. پس، خواندن مهم است، اما چه کتابی، مهمتر.
مقام معظم رهبری به ما دانشجویان، در فرمايشات متفاوتی، توصیههایی دربارهی افزایش مطالعات دینی و سیاسی کردهاند. این اصل و مهم است. در کنار آن، به خواندن زندگینامهی بزرگان و شهدا و روایت روزهای سخت جنگ تحمیلی و مجاهدتها نیز تأکید دارند.
فریضه
«مردممان، باید بیش از آنچه امروز با کتاب اُنس دارند، با آن آشنا شوند.
کتابخوانی، چیزی است که برای یک ملت، فریضه است، واجب و لازم است.»
کتاب، عضو گمشدهی خانوادههای ماست، حلقهی مفقودهی مجموعههای دانشجویی، نیاز هر فرد، ضرورتِ گمشده در روزمرگی و واجب فراموششده...
کتاب، توصیهی موکد ولی فقیه است که از آن نباید به سادگی گذشت.
کتاب خوب و مطالعهی مستمر و مفید، نقشهی راهی برای گنجهای آینده، پیشرفت کشور و ترقی فرهنگی است.