مواد تشکیل دهنده لاستیک خودرو :
تایر خودرو از بخشها و مواد مختلفی تشکیل شده است که به طور خلاصه عبارتند از : کائوچو ،دوده ، نخ یا سیم ، محافظت کننده ها و سایر عوامل شیمیایی.
انواع ساختار :
در این دسته از تایر ها امتداد نخ های لایه با خط مرکزی تایر مورب می سازد. قرارگیری لایه ها روی یکدیگر به صورت ضربدری است.جنس نخ لایه ها از نایلون است و در بدنه تایر، به جز در ناحیه طوقه ها ، از سیم فولادی استفاده نمی شود .

در تایر های رادیال نخی ، امتداد نخ های لایه با خط مرکزی تایر زاویه ای در حدود 90 درجه می سازد و به عبارت دیگر امتداد نخ ها در جهت شعاعی قرار گرفته است . جنس نخ لایه ها عموما از ریون یا پلی استال است .

ویژگی های مهم تایر رادیال :
· پایداری حرکتی خوب
· رانندگی راحت
· دوام و طول عمر زیاد
· شتاب گیری و ترمز گیری سریع و مطمئن
· فرمان پذیری مناسب
· مقاومت در مقابل پنچری
آج لاستیک چیست و چرا شناخت آن لازم است؟
آج بخشی از تایر است که با سطح جاده تماس می گیرد و اگر نگاهی به لاستیک های مختلف موجود در بازار بیندازید ، تنوع زیادی در الگوهای آج آنها مشاهده خواهید کرد. آج کمک می کند تا کشش (چسبندگی به سطح جاده) و قابلیت کنترل یک خودرو فراهم شود.
متداول ترین الگوهای آج، به چسبندگی در شرایط رانندگی مختلف اشاره دارند، برخی دیگر برای افزایش چالشهای خاص رانندگی در جاده و آب و هوای خشک، مرطوب یا زمستانی، کشش را بیشتر می کنند. الگوهای آج می توانند با اجازه یا ممنوعیت چرخش و جاگذاری مجدد لاستیک، قابلیت کارکرد تایر را نیز تحت تأثیر قرار دهند.
هر آج لاستیک دارای چهار قسمت تشکیل دهنده است:
دنده ها :
قسمت برجسته الگوی آج هستند که از بلوک های آج تشکیل شده است.
شیارها :
کانالهای عمیقی هستند که به صورت دورانی و جانبی به دور تایر می چرخند.
بلوک های آج :
بخشهای لاستیکی برجسته ای هستند که با سطح جاده تماس می گیرند.
شیرآلات :
شکافهای نازک و کوچکی هستند که در بلوک های آج قالب ریزی شده اند.
در کنار هم ، می توان دنده ها ، شیارها ، بلوک های آج و شیرآلات را به صورت الگویی منحصر به فرد مرتب کرد تا عملکرد تایر را در مناطق جغرافیایی مختلف و شرایط گوناگون مانند سر و صدا ، هندلینگ ، کشش و سایش ایجاد شود
و این مورد تولیدکنندگان لاستیک را قادر می سازد تا الگوهای آج را برای رفع نیازهای خاص رانندگی مانند ترمزگیری در سطح مرطوب ، هندلینگ خشک ، مقاومت در برابر آکوپلان (هیدروپلانینگ) و کشش بر روی یخ و برف فراهم کنند.

انواع آج لاستیک:
لاستیک ها با انواع مختلف آج طراحی شده اند و هرکدام برای شرایط گوناگون جاده و سبک های رانندگی متفاوت در نظر گرفته شده اند. چهار نوع آج تایر وجود دارد :
1) جهت دار
2) متقارن
3) نامتقارن و جهت دار
4) نامتقارن
الگوهای متقارن آج:
دسته اول به آج های متقارن اختصاص داشته که در همه ی تایرها یک الگوی یکسان را پیروی می کنند و به زبانی ساده تر دارای شیارهای مداوم می باشند یا لبه های مستقل دارند. معمولا برای خودروهای که غیرلوکس هستند یا برای خودروهای سواری از چنین آج استفاده می شود چون علاوه بر اینکه دارای عمر طولانی هستند صدا نیز ندارند و همین بی صدا بودن آنها دلیل استفاده در چنین خودروهای می باشد.
لاستیک هایی که دارای آج متقارن هستند به طریق های مختلفی می توانند چرخیده شوند و همین موضوع کارایی لاستیک خودرو را بیشتر کرده و عمر لاستیک را افزایش میدهد.
رانندگی روان ، ثبات جهت بالا و مقاومت در برابر غلتک پایین را ایجاد می کند.

الگوهای آج جهت دار:
وقتی می گوییم آج های جهت دار یا آج های یک طرفه یعنی تایر تنها در یک سو چرخش داشته است و معمولا روی دیواره های خودش درای یک فلشی است که آن نشان دهنده جهت چرخش می باشد.
در این نوع آب پیمایش عملکرد بهتری داشته است و از روی سطح تایر آب بیشتری خارج خواهد شد. لاستیکهای که جهت دار هستند باید برای جابه جایی از جلو به سمت عقب استفاده کرد و تنها در یک جهت باشند تا بتواند در همان سمت خاص بهترین کارآیی و عملکرد را از خودشان نشان بدهند.
این نوع آج عملکرد بالایی داشته و برای هواپیما ها ،حرکت بر روی برف و گِل و سرعت های خیلی بالا مناسب است این نوع آج ثبات جاده ای بسیار خوبی را ایجاد می کند.

آج لاستیک جهت دار
الگوی عاج نامتقارن و جهت دار:
بهترین حالت آج به این دسته اختصاص دارد که با عنوان آج های جهت دار نامتقارن شناخته می شود. در مدل آج های جهت دار نامتقارن برای اینکه آب به بهترین شکل تخلیه شود از اج های استفاده شده که شکل Vمانند دارند و در هوای خشک برای چسبندگی بهتر از آج نامتقارن بهره مند شده اند.
در خصوص چرخش نیز باید دقیقا مثل لاستیک های جهت دار رفتار کرد و همان قوانین را رعایت نمایید. وسایل نقلیه ی که دارای لاستیک هایی هستند که در جلو و عقب اندازه های متفاوتی دارند، چنین لاستیک های ( جهت دار نامتقارن ) نمی توانند، چرخشی داشته باشند و چنین امکانی برای آنها فراهم نیست.

الگوهای آج نامتقارن:
رایج ترین تایرهای که در خودروهای اسپرت مورد استفاده قرار می گیرد تایرهای نامتقارن هستند. این نوع تایرها برای حداکثر چنگ زنی در جاده های مرطوب و جاده های خشک طرح گلهای متفاوت با یکدیگر، ترکیب می گردند. عموما این گونه تایرها به این شکل طراحی می شوند که دارای چسبندگی خوبی برای فصل زمستان یا سطوح خیس باشند و در مقابل نیز بخش خارجی آنها برای اینکه در سطح های خشک بتواند بهترین توانایی پیچیدگی را از خود نشان بدهند به بلوک های بزرگ آج نیاز دارد.
برای اینکه شما مطمئن شوید که لاستیک به صورت صحیحی بر روی خودرو قرار گرفته است و همچنین میزان قابلیت جابه جای را به حداکثر برسانید بر روی دیواره ی تایر قسمت خارج و داخل معین گردیده است. برای لاستیکهای که با عنوان لاستیک با الگوی نامتقارن شناخته می شوند طرح گل های مختلفی بکار برده می شود.
هندلینگ عالی ، پایداری بالا و چسبندگی مناسب در شرایط مرطوب و لغزنده جاده ای را ارائه می دهد.

لاستیک آفرود:
لاستیک خودرو های آفرودی و یا به اصلاح لاستیک های جنگلی ( لاستیک های گل جنگی ) که به دلیل مصارف زیاد بر روی خودرو های SUV ( شاسی بلند ) در کشورمان رواج یافته است.
طراحی و ساختار لاستیک آفرود
ساختار لاستیک آفرود به دو نوع رادیال و بایاس تقسیم میشود. استفاده از لاستیک بایاس در شرایطی مشابه شرایط شن زار و صحرا و لاستیک رادیال در شرایط های گل و لای و جنگلی توصیه میگردد.
تایرهای نیمه آفرود یا AT حد وسط در عملکرد هستند. هدف از ساخت تایرهایATتلاشی برای ارائه عملکرد مناسب هم در جاده و هم در مسیرهای آفرودی است. طرح آج تایرهای AT به نحوی است که در شرایط مختلف آفرودی عملکرد خوبی داشته باشند و درعینحال در اتوبان نیز عملکرد قابلقبولی ارائه دهند.
این ویژگی در تایرهایAT به این صورت میسر میشود که در طرح آج آنها، فاصله بین دندانههای آجها نسبت به تایرهای گِلنوردی (MT) که طرح آج خشنتری دارند به هم نزدیکتر است. نتیجه آن معمولا سواری بیصداتر در خیابان نسبت به تایرهای MT است که دلیل آن، الگوی آج ملایمتر تایرهای AT است. معمولا این تایرها در مقایسه با تایرهای خیابانی سروصدای بیشتری تولید میکنند. درعوض مزیت آنها این است که در مسیرهای مختلف مانند مسیرهایی که پر از سنگ هستند، مسیرهای شنی و تا حدودی در مسیرهای گلی عملکرد خوبی دارند و درعینحال در آسفالت چسبندگی مناسبی ارائه میدهند.
یکی از معایب تایرهای AT این است که شکافهای سطح آج آنها پر از گِل میشود و چسبندگی لازم را از دست میدهند گرچه بعضی از نمونههای آنها در مسیرهای گلی عملکرد شگفتانگیزی دارند. این نوع لاستیکها معمولا برای مالکین خودروهای دو-دیفرانسیل که از خودروی خود استفاده روزمره دارند و کمتر در مسیرهای آفرودی و بیشتر در اتوبان رانندگی میکنند مناسب هستند.

لاستیک گل جنگی(M/T):
تایرهای گلنوردی یا MTهمانطور که از نام آن متوجه شدید مخصوص رانندگی در مسیرهای گلی طراحی شدهاند. اما هنگامی که به طرح آج بسیاری از تایرهای گلنوردی نگاه کنید، معمولا در شرایط دیگر مانند مسیرهای پر از سنگ، در برف عمیق، در شن نرم و در مسیرهای پر از درخت که سطح زمین آنها نرمتر و مدام درحال تغییر است نیز عملکرد خوبی دارند. علت آن این است که تایرهای گلنوردی معمولا از جنس ترکیبات نرمتر و با فاصله بیشتر میان دندانههای آج طراحی میشوند که هر چیزی میان دندانههای آج آنها قرار گیرد محکم به آن گیر میکنند و درنتیجه چسبندگی بهتری ارائه میدهند بهخصوص هنگامی که فشار باد آنها کم باشد. طرح آج تایرهای گلنوردی در کارایی یا عدم کارایی آنها موثر است و تولیدکنندگان مختلف طرح آجهای بسیار متنوعی دارند.
از معایب تایرهای MTعملکرد ضعیف آنها در اتوبان بهخصوص هنگام بارش باران است زیرا فاصله زیاد میان دندانههای آج آنها باعث کاهش سطح تماس تایر با جاده میشود. عیب بدتر تایرهای MT این است که رانندگی با آنها در مسیرهای یخزده ممکن است بسیار خطرناک باشد. علاوهبراین آنها زودتر از یک تایر AT یا یک تایر خیابانی فرسوده میشوند و بسته به دیدگاه شما میزان صدایی که هنگام رانندگی در اتوبان تولید میکنند ممکن است به طور محسوسی بیشتر باشد، بهخصوص بعد از اینکه در اثر رانندگی در بزرگراه فرسوده شده باشند.
لاستیک آفرودی و گل جنگی میبایست دارای دیواره دوبل و قوی تر از لاستیک معمولی بوده که در شرایط خاص بعد از کاهش باد لاستیک برای عبور از موانع، آسیب به دیواره وارد نشده و پنچر و یا سوراخ نگردد.
آج طراحی شده در دیواره لاستیک های MT به دلیل عبور از شرایط باتلاق و سخت خارج جاده ای میباشد و فقط به دلیل زیبایی طراحی نشده است. برخی از تایر ها همانند لاستیک مادزیلا، تا بن و لبه رینگ در دیواره لاستیک دارای آج میباشند که این تایر را به یکی از سرسخت ترین لاستیک های مناسب آفرود تبدیل کرده است.

قیمت لاستیک آفرودی نسبت به لاستیک های درون شهری بالاست. قیمت لاستیک با آج MT که به اصطلاح به آفرودی و گل درشت معروف است، کمی بیشتر از لاستیک با آج AT یا به اصطلاح نیمه آفرودی یا لاستیکهای HT یا به عبارتی چهار فصل و شهری است. دلیل این اختلاف قیمت نیز تکنولوژي بالاتر تولید و عممق آج بیشتر لاستیک MT میباشد.
منبع: