سالها فکر میکردم هر مشکلی در این دنیا یک فرمول دارد. من ریاضی خواندهام؛ دنیای من همیشه با «صورتمسئله»، «فرضیات» و «حل» تعریف میشد. اگر معادلهای جواب نمیداد، یعنی راهِ حل را اشتباه رفته بودم یا نیاز به ابزار دقیقتری داشتم. اما وقتی پسرم به دنیا آمد و بعدتر، وقتی با چالشِ تأخیرِ گفتاریاش روبهرو شدیم، فهمیدم که زندگی، هیچ شباهتی به کتابهای حسابان ندارد.
از ۳.۵ سالگی که اولین جلسات گفتاردرمانی را شروع کردیم، انگار وارد دنیای ناشناختهای شدم. آنجا خبری از فرمولهای خطی نبود. آن روزها فقط یک درمانگر و یک کودک نبودند؛ برای من، یک جنگِ درونیِ خاموش بود. تنهاییِ عجیبی را تجربه میکردم. شبهایی بود که پسرم خواب بود و من، در سکوتِ خانه، با خودم میجنگیدم و مدام این سوالِ گزنده مثل خوره به جانم میافتاد: «آیا من کم گذاشتم؟ آیا به اندازه کافی با او حرف زدم؟ آیا تقصیرِ من است؟»
این فشارِ روانی، با سنگینیِ هزینههای جلساتِ گفتاردرمانی دوچندان میشد. مدام حسابوکتاب میکردم؛ نه فقط پول، که انرژی و آیندهمان را. گاهی فکر میکردم نکند تمامِ داشتههایمان را صرفِ چیزی کنم که شاید نتیجهاش آنطور که میخواهم نشود؟ نگاهِ اطرافیان و آن دلسوزیهای گاهبهگاهشان هم فقط تنهاییام را بیشتر میکرد. حس میکردم در یک جزیرهی دورافتاده گیر افتادهام که هیچ نقشهای برای بیرون آمدن از آن ندارم.
گاهی هفتهها تلاش میکردیم تا او فقط یک حرفِ ساده را درست ادا کند. دقیقاً یادم هست روزی که خانم گفتاردرمان انگشتش را کنار بینی پسرم گذاشت تا جایگاهِ تولیدِ حرف «م» را به او نشان دهد؛ پسرم تمامِ تمرکزش را جمع کرد و ناگهان آن صدا بیرون آمد… «م» و بعد «مامان». در آن لحظه، حال عجیبی داشتم؛ چیزی میانِ اشک و لبخند، که هنوز هم وقتی به یادش میآورم، قلبم فشرده میشود. انگار تمامِ آن ماهها تنهایی و تردید، در آن یک کلمه شسته شد.
آن اوایل، ذهنِ ریاضیام مدام در حال تحلیل بود: «چرا پیشرفت انقدر کند است؟ کجای مسیر را اشتباه میرویم؟». من دنبالِ یک «جوابِ سریع» بودم. اما زندگیِ یک کودک، فرمولبردار نیست.
امروز که به آن سالها نگاه میکنم، میبینم که پسرم، بزرگترین معلمِ من بود. او به من یاد داد که «صبر»، فقط منتظر ماندن نیست؛ بلکه بودن در لحظه است. یاد داد که پیشرفت همیشه با نمودارهای صعودیِ زیبا نشان داده نمیشود؛ گاهی پیشرفت یعنی همین که امروز، ده درصدِ بیشتر از دیروز سعی کرد کلمه را درست بگوید.
هنوز هم مسیرِ سخت و طولانیای داریم. اما من دیگر آن مادرِ مضطربی نیستم که فکر میکرد باید «مسئله» را به هر قیمتی حل کند. حالا میدانم که این «مسیر» است که ما را میسازد. ما یاد گرفتیم که در دنیایِ پرشتابِ امروز، گاهی زیباترین کار، آهسته حرکت کردن است.
شاید برای همین است که حالا که دارم نویسندگی را شروع میکنم، به خودم قول دادهام که در این مسیر هم صبور باشم. اگر شما هم مادری هستید که در سکوت با این چالشها میجنگید، فقط میخواهم بگویم: تنها نیستید. گاهی درستترین کار، فقط ادامه دادن است، حتی با قدمهای کوچک.