پیکان ۵۶

سلام
من، جلال(جواد) صلواتیها هستم. متولد یکهزار و سیصد و چهل وچهار خورشیدی.
بچه تهرون!
مگه این چه امتیازیه؟!
همه ما بر روی یک زمین زندگی می‌کنیم و یک هوا را تنفس می‌کنیم، حالا مال یکی یه کمی هم داخلش دود داره!
یکی هم نداره؛ این به اون در!!
یعنی در تهران بدنیا آمده‌ام.
خاطره من، دنده عقب و آروم آروم، بر می‌گرده به سال ۱۳۵۶خورشیدی.
اون موقع من تقریباً ۱۲ سال داشتم.
پدرم از یکی از نمایندگی‌های ایران ناسیونال واقع در یکی از خیابان‌های مرکز شهر، یک پیکان دولوکس کاهویی رنگ خرید.
قیمت؟
با یکسال بیمه ۵۰هزارتومن!!!
باورتون میشه؟!
هم‌نسلی‌های من بهتر میدونن این قیمت یک رویا نیست، بلکه یک خاطره است و همچنین میدونن که رنگ سبز کاهویی در پیکان دولوکس و رنگ قرمز گوجه‌ای(برای پیکان جوانان)، از رنگهای بورس اون روزها بود.
پیکان ۵۶ ما،خاطرخواه خیلی داشت و رکابش هم عالی بود.
"خوش‌رکاب" از همون زمونه آغاز پیدایشش‌و جشن گرفت.
اهلِ دلاش میدونن اگه یه ماشین "رکاب‌دار" باشه، یعنی چی!!!
محل کار پدرم در جنوب شهر تهران بود و پاتوق ماشین‌بازهای اون زمان، در نمایشگاه‌های ماشین همون منطقه، جمع می‌شدند.
الغرض؛ یکی از روزهای سال ۱۳۵۶، درست یک سال قبل از انقلاب، پدر با یک جعبه شیرینی زبون، که خیلی هم خوشمزه به نظر می‌رسید و از شیرینی‌های لاکچری هم محسوب می‌شد،وارد خانه شد.
خوب که دقت کردیم، بر روی جعبه شیرینی یک دسته کلیدِ نو دیدیم!!
یکی از کلیدهای دسته کلید مذکور با بقیه فرق می‌کرد.
یکی از کلیدها،یک تکه پلاستیک آبی رنگ شش ضلعی به قطعه فلزی کلید مانند، وصل بود.
بعداً فهمیدیم به اون میگن"سوییچ"
دو تا کلید دیگر هم، که فلزی بودند توسط یک حلقه به آن کلید بزرگ متصل شده بودند.
پدر اخلاقش همین بود، وقتی که یک وسیله می‌خرید،چیزی نمی‌گفت؛ امروزی‌ها به این کار می‌گویند:"سورپرایز"، تنها با این فرق که پدر منتظر می‌شد تا از او ماجرا را بپرسیم و او هم ما را به چالش بیست سوالی دعوت می‌کرد.
جالب بود که هر کسی زودتر به جواب می‌رسید، با یک لبخند مردانه(از اون لبخندهایی که یعنی: پررو نشی‌ها!!) جایزه "اَیّ پدرسوخته!!" را دریافت می‌کرد.
[یک بار هم که برای ما "آتاری" خریده بود، آن را روزنامه‌پیچ کرده بود و به ما نگفت که داخل این روزنامه‌های مچاله شده چیست. داستان آن هم جالب است و در جای خودش و فرصتی دیگر، ماجرایش را خواهم نوشت.]
صد البته فرد پیروز هم با جان و دل می‌پذیرفت و قیافه کسانی را می‌گرفت که انگار در مسابقات جهانی مدال خوش‌رنگ طلا را کسب کرده است.
آن روز را خوب یادم نیست چه کسی برنده شد، اما من و برادر بزرگترم از بقیه خوشحالتر بودیم که پدر ماشین خریده است.
"پیکان دولوکس ۵۶"
عشق من این بود که سویبچ آن را می‌گرفتم تا شیشه‌هایش را تمیز کنم و در ازای کارم یکبار استارت زدن را دستمزد بگیرم، وگرنه خبری از سوییچ نبود که نبود.
برادرم چونکه به کارهای فنی علاقه داشت و بعدها هم هنرستانی شد، بیشتر به امور ماشین تسلط داشت و اولین کاری را که در رانندگی به من یاد داد این بود که:" بچه جون قبل از اینکه استارت بزنی، مطمئن شو که ماشین خلاصه!!"
آخه اون روزها که ماشینها اینقد پیشرفته نبودن! کِی‌لِس باشن و اگر توی دنده باشن اصلاً استارت نمی‌خورن!!
یادم می‌آید که اولین کاری که برای زیبا شدن پیکان ۵۶ مون شد، این بود که پدر برای چهار چرخش، قالپاق‌های ستاره‌ای استیل خرید و آن قالپاق‌های فابریک کارخانه را عوض کرد.
آخ چه جیگری شده بود، پیکان ۵۶ ما!!
نه تنها از عابران دل می‌بُرد، بلکه نگاه تیز سارقان قالپاق دزد را هم به سوی خودش جلب کرد.
هنوز یک‌ هفته از زیبا شدن ماشین ما نگذشته بود که آقا دزده، قالپاقها رو بُرد.
کجا برد و چند فروخت؟ ما نمی‌دونیم. همین امر باعث شد که پدر به فکر نصب دزدگیر بر روی ماشین بیفتد.
آن را به یکی از دوستانش سپرد و او هم بر روی ماشین ما یک دزدگیر نصب کرد.
دزدگیر؟! نه مثل الان که با یه دکمه، "بیب بیب" باز شد، "بیب بیب" بسته نشد.
نخیر جانم، بیا بیرون از این لوس بازیها.
زیر سپر جلو، آخ!! خوب شد یادم افتاد، سپرهای پیکان ۵۶ ما ورشویی بود، فلزی که رنگ و روش مثل استیل بود اما خیلی محکم‌تر از استیل، لاکردار به هرجا می‌خورد، اون هرجا داغون می‌شد و خودش فقط قُر می‌شد.
بله؛ داشتم روش کار دزدگیر را می‌گفتم، معمولاً زیر سپر جلو جایی که فقط آقای باطریساز می‌دونست و صاحب ماشین و بقیه مردم، (لطفاً نخندید، دزدها که نمی‌دونستند!)یک کلید نصب می‌کردند که اگر یکی از درهای ماشین باز شد، بوق خود ماشین به صدا در می‌آمد و بصورت ممتد، مثل اینکه یکی دستش را روی بوق گذاشته باشد، صدا می‌کرد.(!) 
آقا دزده بیشتر وقتها فرار می‌کرد، اما ناسزاهای مردم به دزد و (عمدتاً) به صاحب ماشین، ادامه داشت تا آن صدای گوش خراش قطع شود‌.
خیلی وقتها هم به علت عدم کیفیت سیم و کلید، سیستم دزدگیر اتصالی می‌کرد و خراب می‌شد.
مال ما هم پس از یک سال خراب شد و دزدها هم هر چند وقت یک بار، یک حالی به پیکان ۵۶ می‌دادند و از خجالتش در می‌آمدند.
یک بار زاپاسش را دزدیدند، یک بار پخش‌صوت ...آه پخش صوت!!!
من و برادرم پولهای توجیبی خود را جمع کردیم و یواشکی یک پخش صوت رُداستار دولبه که نوار کاست می‌خورد، برای ماشین‌مون خریدیم، پدر اوایل با نصب آن مخالف بود، ولی کم‌کم او را توی خط خودمان آوردیم.
او نوارهای روضه و سخنرانی، ما نوارهای موسیقی.
آخه در هنگام مسافرت کی سخنرانی گوش می‌کنه؟!(به جز پدر من)
باید وقتی افتادی توی جاده، بخصوص جاده شمال! حمیرا، مهستی یا هایده و عباس‌قادری گوش کنی، اونم چی؟ صدا روی ۱۰۰.
خوشا به حال بچه‌های این دوره زمونه که کل زمان رانندگی‌شون با دوپس دوپس بلندگوهای پیشرفته و آمپلی‌فایرهای آنچنانی هستش!!
باشه آقا، اگه من الان جوون بودم، فحشش رو هن به جون می‌خریدم.
ما که جوونی نکردیم،نسل سوخته که میگن، بخدا ماییم.
می‌پرسید چرا؟ به این دلیل که ما در خانواده‌هایی بزرگ شدیم که پدر میگفت:" نکن!" مادر می‌گفت:"نکن پسرم، زشته".
پدر بزرگها که دیگه نگو!! مگه جرات داشتی جلوی اونها حرف بزنی؟!
اما روزهای خوبی بود با تمام سختی‌ها و بکن نکن‌های بزرگترها.
وقتی پدر می‌گفت بشین، می‌نشستیم.
من و خواهر کوچکتر از من همیشه برای نشستن کنار پنجره ، دعوا داشتیم و فقط نهیب پدر بود که ما را بر سرِ جای خودمان می‌نشاند.
پدر برای این هیاهو هم چاره‌ای اندیشید و در داخل اتاق پیکان ۵۶ یک تغییر ویژه بوجود آورد و یک آبشن به آن اضافه کرد، که بعدها وقتی بزرگتر شدم، متوجه شدم این کار پدر کپی برداری از روی ماشینهای مسافرکِش و برخی از تاکسی‌ها بوده.
آبشن مورد نظر این بود، برای اینکه در قسمت جلوی ماشین بغیر از راننده، دونفر بنشینند، قطعه چوبی را تعبیه کرد که فضای خالی صندلی‌های جلوی ماشین را پر می‌کرد و درست زیر دنده بر روری کنسول بین دوصندلی قرار می‌گرفت.
تولید این آبشن به دست غیور مردان عرصه "تودوزی کاران" اتومبیل بود.
از آن ببعد منو برادر بزرگترم در قسمت جلوی ماشین و کنار پدر می‌نشستیم.
مادر همیشه در صندلی عقب و وسط می‌نشست؛ باز هم بواسطه اعتقادات مذهبی پدر!!
تعداد ما هفت نفر بود.
آرایش نشستن ما در ماشین بعد از اضافه شدن آن آبشن( تکه چوب بین دوصندلی جلو)، تقریباً معلوم شد و دیگر کسی برای نشستن دَمِ‌پنجره با هم دعوا نمی‌کرد.
پیکان ۵۶ ما تقریباً پنج نفر را راننده کرد و با گواهینامه پایه دو، تحویل خیابان‌های پر تردد تهران داد.
حالا سرِ نشستن پشت رُل پیکان ۵۶ دعوا می‌شد.
برادر بزرگترم همیشه زورش بر بقیه می‌چربید و ماشین زیر پای او بود، البته وقتی که پدر آن را لازم نداشت.
دست فرمون من هم با همان پیکان۵۶ خوب شد، تا جاییکه فقط یک بار از بغل مالیدم به یک کامیون ۱۹۲۱، که به علت رعایت نکردن فاصله جانبی با ماشینهای بزرگ، مقصر شناخته شدم و یک بار هم خیلی شیک و مجلسی پس از کورس گذاشتن با یک اتومبیل دیگر، صاف رفتم روی چند شاخه تیرآهن که کنار یک خیابان فرعی خالی کرده بودند. زیر پیکان ۵۶ به خاک فنا رفت.
حسن ختام این خاطره، خاطره اولین روز تحویل این ماشین توسط پدرم را برایتان بازگو می‌کنم.
ایشان تعریف می‌کند:"...وقتی ماشین را تحویل گرفتم‌، هنوز آن قدر به رانندگی تسلط نداشتم و بتازگی گواهینامه گرفته بودم.از دوستم(اکبر جعفری) خواهش کردم که مرا تا درب منزل اسکورت کند.
او یک موتور وسپا داشت و زمانیکه به یک چهارراه می‌‌رسیدیم از موتور پیاده می‌شد و جلوی ماشین‌های عبوری را می‌گرفت تا من رد شوم و تا خانه هر کس این رفتار را می‌دید، فکر می‌کرد که یه آدم کله گنده و یا یک شخصیت مهم دولتی در حال عبور است.!!!"
شاد و پیروز باشید⚘