واپسین ماه سال برای من، با نخستین ماه از ابتدای سال تفاوتی ندارد. اصلاً سال که ابتدا و انتها ندارد؛ در گذر است. این عمر ماست که شمارش آن از ساعتی در روز آغازشده و در جایی پایان مییابد. برخی «عمر تقویم»شان باز میایستد اما «عمر سرمدی» دارند که در طول زمان جاری میشوند. اهل فرهنگ و هنرمندان از این دستهاند. با القاب ساختگی برخی و چسباندن زورکی عنوان «هنرمند» به پیشوند اسمشان هم کاری ندارم. هنر را با رفتارهای شعاری و دروغ نسبتی نیست. زندگی و عمر واقعی آدمی را کیفیت آن تعیین میکند نه اعداد. اساساً خیلی در قید مناسبتها و آیینها نیستم. تقویم مناسبتها را «ارزش» آن است که از لوح «دل» برآید. به باور من زدودن زنگار از دل در فرایند «تغییر» و «دگرگونی»، بر پوشیدن رخت و لباس نو مقدم است.
مانی حقیقی سالها پیش گفته بود: «در این جهان رستگاری وجود ندارد و آگاهی نسبت به وضعیت مبتذلی که در آن به سر میبریم، عین رستگاری است». نگاه تلخی دارد، اما دروغ نیست. زیست شرافتمندانه و حقطلب در جهانی پر از کثافت و ظلم و دزدی و دروغ، تاوان سنگینی دارد؛ بسیار دردناک و دشوار است و چنین جهانی برای او که راستی و صداقت پیشه کرده و از دروغ پرده برمیدارد، عین زجر است. از شعار بیزارم. بر این باورم که در این جهان هر چه آگاهی و دانایی آدمی بیش، رنج و درد نیز بیشتر است. دانش، به وسعت نگاه میانجامد و نادانی از آن میکاهد و در سطحیترین حالت شناور است. این را با تمام وجود لمس میکنم.