
به نام او که سرآغاز آغازهاست
امروزه نقش رسانه در آگاهی بخشی و توسعه، دیگر امری روشن و آشکار است و نیاز به اثبات و ذکر دلایل اهمیت آن نیست؛ فراگردی مهم و انکارناپذیر است و به تاباندن نور در تاریکی میماند برای روشنایی پیکر حقیقت. رسانهها نه در حکم آيینه، بلکه مانند چراغ، نور میتابانند به پستوی تاریک شهر و جامعه و هر آنچه در آن نفس میکشد تا نقش خود را در شکلگیری ادراک، اصلاح و افکار عمومی ایفا نمایند.
به دیگر سخن، روزنامهنگاری حرفهای در جریان کار رسانه، بازتاب گفتوگوی پیوستهی مردم با خود است در فرایند کاوش و جستار حقیقت که «پیوستگی» و «دانستگی» بهعنوان عمدهترین گزارههای این رابطه، به گواه تاریخ، همواره دچار چالش بوده است. پیوستگی را «کژفهمی» و دانستگی را «عام سازی» ابتر نگهداشته یا به مسلخ کشانده است.
شهر پدیدهای اجتماعی است و رسانه که برای شهر و جامعه پدید آمده، در شهر و میان مردم زاده و بالنده میشود و این هر دو پیوندی درونی دارند. از هم تأثیر میپذیرند و بر هم اثرگذار هستند. شهر، بی رسانه و بدون نقد و نظر، به پیکری بیمار میماند که بهمرور از درون تهی میشود و میپوسد. شاید گفتن این مفاهیم، بدیهی در نظر آید اما اینهمه گفتن و نشنیدن بیفایده است در هنگامهی بیعملی و عمق فاصله میان دانستن و فهمندگی.
جشنواره «تبریز ما» از فهم این مهم برآمده که شهر نیازمند نقد و نظر رسانه است. باید این نگاه را ارج نهاد. بایستی از امروز مهآلود به فردایی روشن رسید که در آن بالندگی موج بزند در هوای شهری که زنده است به مردمانش.
هیئتداوران «دومین جشنواره تبریز ما» در بخش رسانه، کوشیده است در مسیر داوری همسو با وجدان اخلاقی، بیطرفانه به اصول حرفهای پایبند باشد و ضمن بررسی دقیق آثار، مشارکت اهل قلم را حاصل اعتماد متقابل تلقی میکند. در یک نگاه کلی به بخشهای مختلف رسانهای در جشنواره و در بررسی کارشناسی، برآیندی از فراز و فرود هر کدام به دست آمد که با هدف تقویت بیشتر از جنبه تخصصی، اشاره به آنها را ضروری میدانیم:
1- در بخش «گزارش»، «تنوع موضوع» و گاه «جسارت در طرح موضوعات انتقادی» از نقاط قوت آثار به شمار میآیند و در مقابل «نثر ضعیف و فاقد ساختار زیبا شناسانه» در برخی آثار و گاه «عدم رعایت اصل بیطرفی گزارشنویس» از ضعفهای عمده بوده است. گزارشنویس بهمثابه قهرمان دوم گزارش، نبایستی خود را بیان کند بلکه به نقل مسئله میپردازد که عدم رعایت این اصل، گزارش را از پایه و درون دچار خدشه خواهد کرد.
2- در بخش «گفتگو یا مصاحبه» که کمترین تعداد آثار را در میان بخشهای مختلف جشنواره داشت، غیر از تعداد اندکی از آثار که با انتخاب «موضوع مناسب و متفاوت» از ویژگی «چالشی بودن در گفتگو» نیز بهره داشتند، اغلب از ساختار و کیفیت فنی و محتوایی ضعیف برخوردار بودند.
3- یکی از بخشهای باکیفیت جشنواره بخش «یادداشت و مقاله»، در نگرش کلی و ضمن دارا بودن ماهیت انتقادی، از ویژگیهای «تنوع در ایده و موضوع» و «داشتن انسجام و مهارت در طرح و انتقال مطلب» برخوردار بود.
4- بخش «عکس و چندرسانهای» از زیرمجموعه تصویر، متشکل از دو قالب بیانی مهم و متفاوت، در مجموع ضمن پایبندی به اصول عکاسی خبری بهویژه از جنبههای «روایی و عینی» و «انعکاس درست رویداد» موفق بودند. یک نکته اساسی در آثار چندرسانهای ناپیدا و یا فراموش شده بود و آن مهمترین اصل گزارش چندرسانهای یعنی «غیرخطی بودن» است ترکیبی شامل: نوشته، عکس، بریدههای ویدئو، صدا و طرحهای گرافیکی که از عناصر مهم گزارش خبری چند رسانهای در بیان اطلاعات از هدفی واحد به شمار میآید. توجه به این ویژگی و تولید آثار چند رسانهای با نگاه به این اصل بر اهل رسانه در دورههای آتی مورد انتظار است.
در پایان، هیئتداوران ضمن قدردانی از متولیان و برگزارکنندگان این جشنواره و سپاس از تمامی رسانههای شرکتکننده، امیدوار است کاستیهای موجود در دورههای آتی مرتفع شده و همگی به امتیازهای آثار بدل شوند. همچنین اشاره به این مهم خالی از لطف نیست که نگاه بومی به موضوعات شهری، بایستی از افق بلند مدیر رسانه و از عمق دانش روزنامهنگار برآید، نه منظر محدود او که راهی به چشمانداز تصمیمها و رویدادها ندارد. آموزش دورههای تخصصی و بهره بردن از افراد دانسته، صاحبنظر و با تجربه، یکی از راههای عبور از ضعف و کاستی است.
به مدیریت گرامی جشنواره و ریاست محترم مرکز پژوهشهای شورای اسلامی شهر تبریز پیشنهاد میشود با ایجاد دبیرخانه دائمی جشنواره، گامهای آغازین این حرکت نیک را در مسیر پیوسته به سرانجام روشن و بالنده برسانند.
با آرزوی توفیق
هیئتداوران دومین جشنواره رسانهای تبریز ما:
علیاکبر افتخار/ احد نژاد ابراهیمی/ امیر سعادتی/ محمدامین ایمانجانی / سیدحسن آذری
آبان 1402