کانادا درای نام تجاری نوعی نوشابه غیرالکلی است. مالکیت این نام تجاری از سال ۲۰۰۸ میلادی متعلق به گروه دکتر پپر اسنپل است. در حال حاضر نوشابههایی با طعمهای مختلف تحت این نام تجاری به بازار عرضه میشود. این نوشابه نخستین بار در سال ۱۹۰۴ توسط جان مک لنخستین، داروساز و شیمیدان کانادایی و با طعم ملایم زنجبیل تولید و معرفی شد.
شعب مختلف تولید در سراسر دنیا
کانادا درای ابتدا توسط نوشیدنی زنجبیلیاش معروف شد اما جان مک لنخستین کمی بعد توانست بهوسیله سودا و طعمهای طبیعی میوهجات این نوشابه را تولید کند. واژه درای که در نام این برند وجود دارد، تاکید بر گس بودن و غیرشیرین بودن آن دارد. با توجه به اینکه نخستین محصول این نوشیدنی با طعم زنجبیل طعم گسی داشت، این نام برای محصولات بعدی نیز باقی ماند. با اینکه کارخانه اصلی نوشیدنی در کاناداست، اکنون دارای شعبی در کشورهای مختلفی چون آمریکا، مکزیک، کلمبیا، خاورمیانه، اروپا و ژاپن است.
گسترش بازار و محصولات جدید
سال 1919 مک لنخستین بازاریابی این محصول برای آمریکا را شروع کرد و این نوشیدنی را به بازار نیویورک فرستاد. محبوبیت آن به حدی رسید که او بلافاصله پس از آن کارخانهای در منهتن تاسیس کرد. پس از مرگ مک لنخستین، کارخانه مدت کوتاهی توسط اعضای خانواده او و سام پیدی اداره شد. در دهه 30 میلادی، این نوشیدنی بازار خود را وسعت بخشید و در دهه 50 تعداد محصولاتش را زیادتر کرد.
محصولاتی با طعم ترکیبی جدید
کانادا درای علاوه بر نوشیدنیهای متداول پرتغالی و... دارای محصولات متعددی و نوشابههای ترکیبی زیادی همچون نوشیدنی انار و آلبالو، نوشیدنی مختلط شامل شاتوت، تمشک و توتسیاه، نوشیدنی مخلوط قرهقروت و لیمو، نوشیدنی هلو و انبه، نوشابه توت فرنگی، و چای سبز و... است
کانادا درای در ایران
نوشابه نوستالژیك كانادادرای را شركت خوشگوار روانه بازار كرده است. این شركت پیش از انقلاب، محصولاتش را تحت نظر شركت كوكاكولا تولید میكرد كه این ارتباط پس از انقلاب نیز حفظ شد. شركت خوشگوار مشهد عصاره كوكاكولا را بهطور مستقیم وارد كشور میكرد اما در سال1363 و ممنوعیت ورود كوكاكولا از فرمول ایرانی نوشابه بهرهمند شد. خوشگوار با به دست آوردن امتیاز تولید كوكاكولا به سرعت محصول خود را پیش از شركت نوشاب وارد بازار كرد. با تولید كوكاكولا در مشهد بطریهای این شركت به مناطق دیگر ایران رسید و نوشابه تولیدی شركت خوشگوار با آرم كوكاكولا، نوشابه مشهد نام گرفت.
نوشیدنیهای برای بازارهای هدف مختلف
این برند محصولات خاص خود را برای بازارهایی خاص نیز عرضه کرده است. برای مثال در خاورمیانه، کولا و دنا را برای سوریه، نوشابه زرد را برای ایران و نوشابه کِرِمی یا خامهای را برای دیگر کشورهای خاورمیانه تولید کرده است. همچنین برای کشورهای آمریکای لاتین بر حسب ذائقهشان نوشیدنیهایی مانند گریپ فروت صورتی برای کشور پرو و نوشیدنی لیمویی برای شیلی عرضه کرده است. این برند همچنین نوشیدنیای در بازه کریسمس برای مردم کانادا با طعم قرهقروت به بازار فرستاد که اکنون در آمریکا نیز موجود است
نخستین کارخانه نوشابه در ایران توسط "میرزا تونی" در تهران راه اندازی شد/ کارخانه خوشگوار مشهد از سال 1336 کوکاکولا و فانتا را در استان خراسان تولید می کرد.
پویا دبیری مهر:تولید نوشابه "کانادا درای" در ایران پس از سه دهه دوباره از سر گرفته شد.شرکت نوشابه سازی "خوشگوار" که نوشابه ها "کوکاکول"ا را در ایران تولید می کند،پس از 30 سال عدم تولید کانادا درای،دوباره اقدام به تولید این نوشابه کرده است.
شرکت مشهدی تولید کننده نوشابه گازدار آمریکایی با برند" کوکاکولا " که چندی پیش بر سر صهیونیستی بودن آن جنجال برپا شده بود،در تازه ترین حرکت خود اقدام به تولید نوشابه کانادا درای کرده است.
کانادادرای در گذشته به نوشابه " زرد" مشهور بود و کوکاکولا به " مشکی "،اما نکته جالب اینکه شرکت مشهدی برند کانادا درای را با طعم کوکاکولا وارد بازار کرده است.
تولید کانادا درای در ایران در حالی از سرگرفته شده است،که سال گذشته و بر اساس طرحی که در مجلس شورای اسلامی گذرانده شد مبنی بر تحریم کالاهای اسرائیلی،وزیر صنایع ایران موظف شد تکلیف نوشابه های کوکاکولا که از سوی شرکت خوشگوار مشهد تولید می شد را مشخص کند.
شرکت خوشگوار مشهد نیز هرگونه ارتباط با رژیم صهیونیستی را تکذیب کرد و خلاف تولید نوشابه های کوکاکولا ثابت شد و قائله ختم شد.
کانادا درای از کجا سر درآورد؟
کانادا درای نام نوشابهای است که در سال 1890 توسط جان مک لاولین (John J. McLaughlin) تولید شد."جان مک لاولین" شیمیدان و داروشناس بود و توانست به وسیله سودا و طعمهای طبیعی میوهجات این نوشابه را تولید کند.
نخستین کارخانه نوشابه در ایران توسط "میرزا تونی" در تهران راه اندازی شد.پس از مدتی ورشکسته شد و کارخانه اش را فردی به نام "ساهاکیان" که بعدن سلطان نوشابه سازی ایران لقب گرفت،خرید.پس از چندی در ساری ،همدان ،ارومیه و تبریز نیز کارخانه هایی به راه افتاد.
نوشابه های تولیدی،"کوکاکولا" ،"کانادا درای" و "فانتا" بود.پس از ساهاکیان،"حبیب ثابت پاسال" موسس "تلویزیون ایران" و صاحب امتیاز "پپسی کولا"،و "یزدی" صاحب کارخانه خوشگوار در استان خراسان به این صنعت روی آوردند.
در آستانه انقلاب در ایران 28 کارخانه نوشابه سازی دایر بود که فعالیت اغلب آنها به غیر از کارخانه خوشگوار،متوقف شد.
شرکت شمس که تولید کننده نوشابه های الکلی بود نیز ورشکسته اعلام شد.پس از آن صاحب خوشگوار مشهد آن را از اداره ورشکستگی به قیمت 500 میلیون خرید.
یک بنیاد تعاونی فعال در کشور این کارخانه را به قیمت 700 میلیون از صاحب خوشگوار خرید که با آن ماالشعیر بسازد.اما در 1370 آن را به شرکت ملیکا [نخستین توزیع کننده کوکاکولا پس از انقلاب ]فروخت.
کارخانه خوشگوار مشهد از سال 1336 کوکاکولا و فانتا را در استان خراسان تولید می کرد اما با ممنوع شدن واردات عصاره اصلی نوشابه به کشور در سال 36 این کارخانه از فرمول "دکتر سرمد" برای تولید و ساخت نوشابه استفاده کرد.
رقابت دیرینه کولاکولا،پپسی و کانادا درای
در 1886 کوکا کولا توسط "دکتر جان پمبرتون" که داروسازی آتلانتایی بود تولید شد و کتاب دار وی این نام را روی این مایع جادویی گذاشت.در 1887 "اسا کندلر" داروساز دیگری از این شهر ،این فرمول را به بهای 2300 دلار از پمبرتون خرید.
اسا کندلر سبب شد تا کوکا کولا وجهه ای جهانی و سرمایه دارانه بیابد.در دهه های 1980 و 1990 جنگ کولا ها و درای روی داد.کانادا درای،پپسی کولا و کوکاکولا با هم نبرد می کردند.
اما پپسی کولا و کانادا درای در کارولینای شمالی و در اواخر دهه های 1890 توسط داروسازی به نام "کالب برادهام" تولید شد.پپسی و کانادا درای نوشابه "فرانکوفون ها" در کانادا شد.کوکاکولا نماد آمریکا و جهانی شدن شد.اما پپسی با آن که در آمریکا تولید شده در روسیه شوروی و دوران جنگ سرد در کشور کمونیستی شوروی مورد اقبال قرار گرفت.
اما کوکاکولا و کانادا درای به عنوان دو برند مشهور و معتبر جهانی،دوباره در ایران به رقابت خواهند پرداخت.کانادا درای از عقبه سابقه تاریخی خود بهره می برد و کوکاکولا که بخش اعظمی از بازار نوشابه ایران را هم در اختیار دارد،به اعتبار و کیفیت خود می بالد.با گذشت زمان شاید روزهای خوشی در انتظار "کانادا درای" باشد.